De wereld staat in brand, wij zitten straks te kijken naar een achtuurjournaal vol knus dierennieuws.

Zelden zal de premier zo rap op zijn wenken zijn bediend. Goed nieuws, hield hij twee weken geleden een gezelschap televisiejournalisten voor, is óók nieuws. Pas op voor 'cynisme', zei hij. We leven niet in een 'land vol chaos, onheil en ellende'. “Een beetje meer oog voor zaken die de goede kant opgaan, zou meer evenwicht kunnen brengen in het beeld dat kijkers en lezers krijgen voorgeschoteld.“

De premier was nog niet uitgesproken of de baas van het NOS-journaal beloofde beterschap. Deze week bleek dat een kleine meerderheid van de dagbladjournalisten (54 procent) zich bij hem aansluit. Meer 'positief nieuws' vinden ook zij hoogst noodzakelijk. En zij weten zich gesteund door de rest van Nederland. Acht van de tien landgenoten, blijkt uit een peiling, menen dat het maar eens afgelopen moet zijn met al die deprimerende berichtgeving.

De JOVD heeft intussen een website gelanceerd. 'Ontzettend dramatisch eigenlijk' noemen de VVD-jongeren het, dat de minister-president zo'n oproep moest doen. “Maar wij zijn het met hem eens.“ Toegegeven, op hun www.goednieuws.net ziet de wereld er beslist opgewekter uit dan in dit ochtendblad. Nergens verontrustende berichten over verbrande asielzoekers, de zoveelste bomaanslag in Irak, criminelen die elkaar liquideren. 'Pinnen wordt goedkoper', melden ze. En dat de consumptieve bestedingen in Nederland opnieuw zijn gestegen. En dat het oudste dier ter wereld (een schildpad) de gezegende leeftijd van 175 jaar heeft bereikt. Enig speurwerk levert binnen een mum nog drie Nederlandse sites op die de goednieuwsverlangens ruimschoots bevredigen.

Natuurlijk, klagen over negatieve berichtgeving is even oud als de pers zelf. Het verweer ertegen ook. Dat de zon elke ochtend opkomt, hoewel een feit van levensbelang, haalt de voorpagina niet. Pas als hij hapert aan de horizon, zal de krant er nauwgezet over berichten. Nieuw is alleen dat dit concept zovéél weerstand ontmoet.

Dat Balkenende snakt naar goed nieuws is trouwens alleszins begrijpelijk. Zijn eigen kabinet grossierde vanaf dag één in onheilspellende berichten. Of het nu 's lands economie betrof, of ons normen- en waardenbesef, er kon geen lachje af. Blijkbaar heeft de premier eindelijk begrepen dat neerslachtig leiderschap het volk niet verder helpt. Wij moeten uit onze nationale depressie getild.

Persoonlijk word ik pas bedroefd nu blijkt dat de pers zich dit positieve denken gewillig in de schoenen laat schuiven. De wereld staat in brand, wij zitten straks te kijken naar een achtuurjournaal vol knus dierennieuws.

Zo vervaagt de prettige grens tussen nieuwsbrengers en bladenmakers. Wie zijn boterham verdient bij Libelle heeft met de onaangename werkelijkheid weinig te maken. De lezeres wil 'een goed gevoel' overhouden aan het tijdschrift dat ze in handen heeft. De bladenmaker zorgt daar vakbekwaam voor. Als publieksbladen al reppen van leed, dan steevast met een positieve draai. Nieuwsbrengers daarentegen zijn per definitie geen leveranciers van levensvreugd. Zij melden hoe de zaken ervoor staan, of die boodschap nu te pas komt of niet.

Helaas, de beeldvorming zit nogal tegen. Alom klinkt het verwijt - ook Balkenende zinspeelde erop - dat de pers meer dan ooit belust is op hypes en stemmingmakerij. En niet alleen de morsige broeders in medialand zouden zich daaraan schuldig maken. Zou het heus?

Onlangs onderzochten Maarten Hajer en Justus Uitermark van de Universiteit van Amsterdam hoe de zes landelijke kranten (inclusief de wakkerste van allemaal) zich hadden gedragen in de maanden rond de moord op Theo van Gogh. Anders dan Geert Mak en zijn volgelingen destijds beweerden, waren 'de kelders' allerminst opengegaan. De berichtgeving was juist uiterst uitgebalanceerd geweest.

Niet gehinderd door enige feitenkennis maar wat roepen, dát is pas stemmingmakerij.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden