De wederopstanding vraagt vooral om veel geduld

(Trouw)

rotterdam – - Als voormalig wethouder van Amsterdam was hij bekend met de schaduwzijden van de grote stad. Toch schrok Eberhard van der Laan tijdens zijn werkbezoek aan Rotterdam-Zuid. Het was november 2009. Van der Laan, toen nog PvdA-minister van wonen, wijken en integratie, zag daar ’on-Nederlands grote problemen’.

’Zuid’ is slachtoffer van ’selectieve krimp’, constateerde Van der Laan. Al tientallen jaren vertrekken de middeninkomens naar de andere kant van de Maas of richting de buitenwijken. Kansarme nieuwkomers nemen hun plaats in Feijenoord, Charlois en IJsselmonde in. De gemeente Rotterdam slaagt er niet in het tij te keren. Met criminaliteit, hoge werkloosheid en armoede tot gevolg.

De minister sprak destijds tegen wethouder Dominic Schrijer (PvdA, werk en sociale zaken) over een ’dilemma’. „Ik snap dat Zuid de hulp nodig heeft van het Rijk, maar ik kan nu geen zak geld geven”, zei Van der Laan. Dan zouden andere gemeenten onmiddellijk in de rij staan op het ministerie. De oplossing werd gevonden in het’ team Deetman/Mans’; twee zwaargewichten die een dwingend advies moesten uitbrengen over de aanpak van de hardnekkige problematiek.

Het Rotterdamse stadsbestuur herkent zich in het beeld dat het tweetal schetst van Zuid, zegt Schrijer. De randen van het gebied gaan de goede kant op, staat in het rapport. Aan de noordzijde heeft Katendrecht een spectaculaire metamorfose ondergaan. Het schiereiland is ontdaan van de hoeren en het geweld. Aan de zuidkant zit de wijk Pendrecht voorzichtig in de lift. Maar het gebied ertussen, bestaande uit de wijken Charlois, Carnisse, Tarwebuurt, Bloemhof en Hillesluis, blijft uiterst problematisch.

Het frustrerende is, zegt Schrijer, dat de verouderde woningen daar veelal in bezit zijn van particulieren. Illegale matrassenverhuur aan nieuwkomers en uitbuiting is schering en inslag. Schrijer zou de eigenaren liefst dwingen om hun bezit te onderhouden.

Wim Deetman en Jan Mans adviseren de gemeente om in deze wijken vierduizend woningen op te kopen en te slopen. Duurdere huizen moeten de middeninkomens terughalen naar Zuid. Het plan vindt gehoor op het stadhuis. Rotterdam verwacht dat het Rijk helpt met de benodigde 400 miljoen euro.

De winst van vandaag is, zegt voorzitter Seyit Yeyden van deelgemeente Feijenoord, „dat de problemen op Zuid nu ook door het Rijk herkend en erkend worden.” De sociaal zwakste wijken Hillesluis en Bloemhof liggen in zijn deelgemeente. In sommige gebieden is de werkloosheid 30 procent.

De grootste uitdaging volgens Yeyden is om jongeren goed onderwijs te bieden. Een derde van de bewoners op Zuid is jonger dan 23 jaar. „Ze moeten minimaal een vak leren”, vindt hij.

Deetman en Mans noemen ’talentontwikkeling’ cruciaal voor ’de echte sociale doorbraak’. Tot op heden staat taalachterstand bij migrantenkinderen die ontwikkeling veelal in de weg. Daarom onderzoekt het kabinet of peuters gedwongen naar de voorschool kunnen worden gestuurd.

Het is niet meer dan een klein deel van de oplossing. De wederopstanding van Zuid vraagt om een keur aan maatregelen. En vooral om geduld.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden