De warmste dag voor 67P

Perihelium, wat een prachtig woord is dat. Het beschrijft het punt waarop een planeet of een ander object in zijn elliptische baan het dichtst bij de zon is. Het perihelium van de aarde ligt tussen 2 en 5 januari, wat je niet zou zeggen als je naar de bij ons dan gangbare temperaturen kijkt (gisteren was bijvoorbeeld veel meer periheliums), maar het maakt wel dat de winters op het noordelijk halfrond net iets minder streng zijn dan die op het zuidelijk. Al heb ik dan weer moeite met me een strenge winter op het zuidelijk halfrond voor te stellen.

Nee, gisteren was geen aards perihelium, maar wel dat van 67P Tsjoerjoemov-Gerasimenko, onze kleine eendvormige komeet, waaromheen sinds november vorig jaar de Europese ruimtesonde Rosetta kogelt. Rosetta doet dit overigens nu op respectabele afstand, want 67P spuit gas en stof uit talloze poriën en men wil graag de instrumenten nog onbeschadigd laten.

Wat een missie is dit toch. Gisteren was vanwege dat perihelium weer een videopersconferentie belegd met een reeks van wetenschappers, onder wie een Amerikaan die aan die andere spectaculaire missie werkt, namelijk die van New Horizons die langs Pluto vloog. De videoconferentie was te volgen via YouTube en kijkers mochten vragen stellen.

Maar eerst presenteerde men de laatste foto's die Rosetta van 67P stuurde: een dampend brok gesteente van gas en ijs, ontstaan - en dat intrigeert telkens weer - vóór de geboorte van de aarde zelf, ruim 4,5 biljoen jaar geleden. Rosetta legde vast hoe een enorme jet-stream het oppervlak van 67P verliet, fel oplichtend tegen de donkere hemel.

Of de komeet stervend was, wilde een invoelende kijker weten. Ja, mogelijk zou hij uit elkaar kunnen vallen, antwoordde een van de wetenschappers, maar dan toch niet tijdens deze door Rosetta gevolgde omloopbaan. Hij toonde foto's waarop te zien was hoe een brokje van misschien veertig meter (de grootte moest nog astrometrisch gecontroleerd worden) zich losmaakte van de komeet. De zon is ook voor kometen niet gezond.

Het oeroude leven van een komeet is eindig en dat geldt natuurlijk ook voor de Rosetta-missie zelf. Het perihelium, zei een van de projectmedewerkers, is ook het begin van het einde van Rosetta. Want vanaf vandaag verwijdert 67P zich weer van de zon, op weg naar de randen van ons zonnestelsel en Rosetta zal hem nog cirkelend volgen tot september volgend jaar, dan op 720 miljoen kilometer van de aarde, om vervolgens zijn object dichter en dichter te naderen en erop te pletter slaan.

Wordt dat een harde landing, vroeg opnieuw een invoelende kijker. Hardachtig, was het weifelend antwoord. Intussen staat ook de lander Philae nog op de sissende komeet, die in juni ontwaakte met wat nieuwe energie in zijn kleine accu. Wat hij nog aan data levert, moet men afwachten, want een van zijn ontvangers is stuk en nieuwe commando's kan men niet meer doorgeven.

De wetenschappers hadden allen een gelukkige lach op hun gezicht. Het moest de geroerdheid zijn over Rosetta's beeldenpracht en over het vele wat met haar was bereikt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden