De war on Christmas 'is gestreden' en dit is de winnaar

Kersttaferelen bij het Rockefeller Center in New York: een kerstboom, maar ook engelen.Beeld epa

Nederland heeft de Zwarte Piet-discussie, de Verenigde Staten hebben de war on Christmas. Vooral conservatieve Amerikanen maken zich zorgen over pogingen om kerst van zijn christelijke karakter te ontdoen. Volgens sommigen is de strijd nu voorbij.

Mogen kassières hun klanten 'merry Christmas' wensen of is dat te religieus? Aan de andere kant: zijn neutrale groeten als 'happy holidays' en 'season's greetings' niet overdreven politiek correct? Waarom zou een land met christelijke wortels moeten ontkennen dat kerst van oudsher een christelijk feest is?

Over dat soort vragen kruisen Amerikaanse columnisten en opiniemakers maar al te graag de degens. Ook een gegarandeerd twistpunt: de kerststal. Moeten gemeenten in december zo'n christelijk tafereel wel bij het stadhuis plaatsen? Trekt een burgemeester met zo'n stal niet één religie voor?

Liberals en foute kerststallen
De kwesties leverden de laatste jaren een schier eindeloze stroom aan nieuwsberichten op. Atheïstische groepen eisten verwijdering van een kerststal of het schrappen van een kerstlied bij een publieke bijeenkomst, conservatieve groepen waarschuwden voortdurend voor de dreiging van de 'liberals' en hun beeldenstorm.

Het conservatieve kamp kreeg er dit jaar nog een bekende strijder bij: Sarah Palin. Zij publiceerde onlangs een boek met tips over hoe je tegengas kunt geven als 'politiek-correcte types' beginnen over 'Christmas zonder Christ'.

Of Amerikanen nog op haar boek zitten te wachten, is de vraag. De afgelopen maanden bleef het opvallend stil: ophef over kerststallen haalde nauwelijks het nieuws en ook de kerstgroeten leidden niet tot controverse. Gouverneur Lincoln Chafee van de staat Rhode Island, die de kerstboom voor het parlementsgebouw jarenlang nadrukkelijk een 'holiday tree' noemde, gaf het deze maand op. Critici kregen hun zin: het ding heet voortaan gewoon 'kerstboom'.

'Christelijke kerst is springlevend'
Het alarmisme van beide kampen is zwaar overdreven, stelt redacteur en voormalig voorganger Charles Austin deze week op de website van religiepersbureau Religion News Service. De feiten spreken volgens Austin voor zich.

'Tienduizenden kerken zijn bezig met de voorbereidingen van kerstdiensten. Ze rekenen op een volle zaal. Hun koren repeteren kerstmuziek, hun leden hebben de kerststal opgebouwd. Kinderen verkleden zich als koning of herder en zingen 'Away in a Manger' (een bekend kerstgezang, red.).'

Van een oorlog is volgens hem - zelfs in figuurlijke zin - nauwelijks sprake. 'Antichristelijke kruisvaarders die kerken bestormen zijn in geen velden of wegen te bekennen', constateert Austin. 'Niemand sluit kerkleden op, geen enkele overheidsdienst draagt mensen op om de kerststal uit hun voortuin te halen.'

Iedereen kent wel een kerststal of muziekopvoering
Het kerstfeest kreeg 'een paar kleine tegenslagen' te verduren maar blijft immens populair, constateert ook het tijdschrift The Atlantic. Journalist Conor Friedersdorf vertelt in een artikel met de veelzeggende naam 'Christmas is Kicking Ass in the War on Christmas') dat hij onlangs bij een bezoek aan New York geen enkele moeite had om christelijke kerst-evenementen te vinden.

Friedersdorf vroeg een uur lang aan voorbijgangers welk kerst-toerisme ze hem aanbevolen. Hij kreeg dertien verschillende tips: van kerststallen bij kerken tot Handels Messiah. Niet slecht, voor een progressieve en ontkerkte stad als New York.

Atheïstisch protest trok weinig bekijks
Het 'tegenoffensief van de oppositie' sprak volgens hem boekdelen. Een groepje atheïstische activisten had geld bij elkaar gelegd om te kunnen adverteren op Times Square. De advertentie confronteerde voorbijgangers met een retorische vraag: 'Who needs Christ during Christmas?'. Friedersdorf: 'De onthulling werd bijgewoond door nul politici, nul entertainers en nul cameraploegen.'

Je kunt je afvragen of kerst nog wel zuiver is, oordeelt Religion News-commentator Austin. Maar Amerikanen kunnen niet zo maar schuldigen aanwijzen.

Austin: 'Zowel conservatieve als progressieve christenen klaagden de laatste jaren over commercialisering. Over het feit dat winkelketens, reclamebureaus en andere grote bedrijven een van de belangrijkste christelijke feestdagen hebben gekaapt voor geldelijk gewin. Tja, dit blijft een vrij land. Je kunt er niet voor naar de rechter stappen.'

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden