De VVD wil af van westers weeshuistoerisme

Kinderen aan het diner in een weeshuis bij Bangkok. Beeld EPA

Rijke westerlingen die een smak geld betalen om vrijwilligerswerk te kunnen doen in een buitenlands weeshuis; de VVD wil dat er een einde komt aan deze vorm van ‘toerisme’.

In landen als Cambodja, Nepal en Ghana is het een lucratieve industrie: kinderen op jonge leeftijd onder valse voorwendsels bij hun ouders weghalen, om ze op te laten groeien in een weeshuis. Een industrie waar nietsvermoedende Nederlanders onbedoeld een bijdrage aan leveren als ze zich, op zoek naar een betekenisvolle vakantiebestemming, als vrijwilliger aanmelden bij een kindertehuis in het buitenland. Weeshuistoerisme noemt de VVD dat en Kamerlid Wybren van Haga wil dat er een einde aan komt.

“Mensen willen iets goeds doen, maar ze weten niet dat ze gefopt worden en meewerken aan iets slechts”, zegt Van Haga. Vandaag bespreken wetenschappers en experts zijn plan om deze vorm van toerisme te bestrijden. Over twee weken buigt de Tweede Kamer zich erover.

Keurmerk

De VVD wil ervoor zorgen dat Nederland er niet langer aan bijdraagt. In zijn initiatiefnota vraagt Van Haga minister Sigrid Kaag van ontwikkelingssamenwerking om bemiddelingsbureaus die vrijwilligersplekken aanbieden strengere regels op te leggen. “Het zou fijn zijn als de minister met een keurmerk komt voor partijen die stages aanbieden.” Dat voorkomt dat mensen zonder het te weten ‘meewerken aan iets verwerpelijks’, aldus Van Haga.

Daarnaast wil hij dat er geen belastinggeld gaat naar dit soort weeshuizen. Ook niet indirect via Europese subsidies. In zijn nota schrijft Van Haga dat 80 procent van de kinderen die in een weeshuis wonen nog ten minste één ouder hebben. Volgens hem zijn die bij hun familie weggehaald, om aan de enorme vraag van westerse toeristen te kunnen voldoen.

En zelfs als kinderen daadwerkelijk wees zijn, is het maar de vraag of opgroeien in een weeshuis voor hen het beste is, meent Van Haga: “Je kunt je afvragen waarom we in Nederland geen weeshuizen meer hebben. Dat komt omdat het voor een weeskind veel beter is om op te groeien bij familie of in een pleeggezin.”

Volgens de VVD’er hebben kinderen die in een weeshuis wonen vaker cognitieve achterstanden. Bovendien ontwikkelen ze door de eindeloze stroom van vrijwilligers die komen, maar ook altijd weer vertrekken, vaak hechtingsproblemen. Het kan voorkomen dat driejarige kinderen al meer dan vijftig verschillende opvoeders hebben meegemaakt. “Je kunt beter helpen bij het bouwen van een school of het graven van een waterput dan in een weeshuis werken waar je kinderen traumatiseert”, zegt Van Haga.

Terughoudend

De VVD’er verwacht in de Kamer brede steun voor zijn plannen. “Iedereen is het erover eens dat deze perverse industrie moet stoppen”, aldus het Kamerlid.

Minister Kaag reageert terughoudend. In een brief aan de Kamer erkent ze dat ‘hoewel onbedoeld, kortdurende en snel wisselende inzet van vrijwilligers niet zelden een negatief effect op kinderen heeft’. De zorgen die Van Haga aankaart zijn niet nieuw, schrijft ze, maar ze vindt het allereerst de verantwoordelijkheid van de vrijwilligers om zich goed te oriënteren. Haar ministerie waarschuwt online wel voor de ‘negatieve effecten’ van dit soort vrijwilligerswerk. 

Lees ook:

Cambodja runt weeshuizen als onderneming om toeristen te trekken

Veel Cambodjaanse weeshuizen worden als onderneming gerund, met het binnenharken van geld als doel.

Nog altijd bang voor de eigenaar van het weeshuis

Seksueel misbruik, ondervoede kinderen, wezen die geen wezen zijn: Kenia registreert geen nieuwe weeshuizen meer. ‘De kinderen zijn lokaas voor buitenlandse vrijwilligers en donoren.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden