De VVD-plannen rond 'voltooid leven' gaan nu al verder dan het D66-voorstel

'Bij dit soort grote onderwerpen volg ik de lijn: bij twijfel niet doen', zei VVD-lijsttrekker Mark Rutte in het Nederlands Dagblad over een regeling voor 'voltooid leven'.Beeld REUTERS

Premier en VVD-lijsttrekker Mark Rutte betwijfelt of het volgende kabinet een wet voor ‘voltooid leven’ moet regelen. ‘Bij twijfel niet doen’, zei Rutte in een interview met het Nederlands Dagblad. Politiek verslaggever Wilma Kieskamp legt uit wat deze uitspraak bijzonder maakt.

Hoe opvallend is dit?

“Het is wel opmerkelijk, omdat de VVD-ministers Edith Schippers en Ard van der Steur vorig jaar zelf namens het hele kabinet aankondigden dat het wettelijk mogelijk moet worden om een ‘voltooid leven’ te beëindigen. Op geen enkel moment toonde Rutte toen twijfel of onzekerheid.

Maar Rutte kiest zijn woorden voorzichtig. Hij zegt in het interview letterlijk: ‘Bij dit soort grote onderwerpen volg ik de lijn: bij twijfel niet doen. Tegelijk hebben we in respectvolle discussies in het kabinet besproken dat er inderdaad mensen zijn – dat kan ik niet ontkennen – die niet onder de Euthanasiewet vallen, en die wel hun leven voltooid vinden.’ Hij kiest dus niet voor een van beiden, maar zegt ‘enerzijds – anderzijds’.”

Wat wil Rutte met zijn opmerkingen in het interview te bereiken?

“Ik denk dat Rutte een signaal wil afgeven aan de christelijke kiezers. Hij laat merken dat hij beseft hoe gevoelig dit onderwerp ligt en dat hij het voorzichtig wil benaderen. Hij zegt min of meer: ‘Bij ons is dit onderwerp in vertrouwde handen, ik doe geen gekke dingen. Twijfel je nog tussen het CDA of de VVD, dan zijn wij een goede keuze’.

Het kan ook zijn, dat Rutte dit zegt met het oog op de formatie. De christelijke partijen zijn misschien nodig om een kabinet te vormen, en zij zullen tijdens deze gesprekken vragen of andere partijen bereid zijn om de plannen rond een zelfgekozen levenseinde te bevriezen. D66 heeft geen zin om die vier jaar uit te stellen. Die partij wil de wet sowieso aan de Tweede Kamer voorleggen, als kwestie die niet wordt vastgelegd in het regeerakkoord, maar waarover de fracties zelf vrij een standpunt kunnen innemen. Maar misschien is de VVD wel bereid om de plannen uit te stellen.”

Waarom zegt hij dit juist nu?

“Alexander Pechtold werd vorige week in Nieuwsuur geconfronteerd met een 57-jarige man die niet wil wachten op zijn levenseinde. "Ik moet 18 jaar wachten. Dat wil ik niet. Ik wil nu", zei deze Martin Kock. De D66-lijsttrekker zei toen, dat hij hoopt dat op termijn ook mensen onder de 75 kunnen kiezen voor een waardig levenseinde. D66 kreeg hierna felle kritiek van christelijke partijen. Het bleef toen een beetje onderbelicht dat de VVD-plannen nu al verdergaan dan het D66-voorstel: de VVD vindt een leeftijdsgrens niet nodig. 'Verbijsterend', zei SGP-lijsttrekker Kees van der Staaij over stervenshulp zonder leeftijdsgrens. ChristenUnie-leider Gert-Jan Segers noemde Pechtolds uitspraak 'levensgevaarlijk'. 

Wat zegt de VVD hierover in haar verkiezingsprogramma?

“Daarin staat dat de VVD vindt dat iedereen zelf moet kunnen kiezen voor een waardig levenseinde. Die mogelijkheid moet ook bestaan ‘voor mensen met een voltooid leven zonder medische oorzaak’. De partij wil het mogelijk maken om aan de wens van deze mensen te voldoen, mits dat zorgvuldig wordt geregeld. Een leeftijdsgrens wordt niet genoemd."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden