De vuile was ligt weer op straat bij de PvdA

Samsom zelf bleef kalm onder de kritiek van Rottenberg. Laconiek zei hij: "We houden elkaar wel vaker scherp in deze partij, soms gaat dat wat tactischer dan andere keren."Beeld anp

PvdA-partijvoorzitter Hans Spekman riep zijn voorganger Felix Rottenberg vandaag streng tot de orde. "Stom en fout", noemde hij Rottenberg, althans diens uitspraken. "Zo moeten we niet met elkaar omgaan." Maar het was al te laat. De vuile was lag al op straat.

In Vrij Nederland van deze week zegt Rottenberg nare dingen over partijleider Diederik Samsom. Dat hij 'de bedrijfsleider van dit kabinet is', dat het 'ondoordacht was' om met de VVD te gaan regeren, dat niet Samsom, maar Asscher het in zich heeft om de waarden van de PvdA wel uit te dragen.

Drie verkiezingen op rij verloor de PvdA. Intern wordt sindsdien soms wel gefluisterd dat Samsom misschien niet meer de geloofwaardigheid heeft om de partij nog heel veel langer te leiden, maar het is voor het eerst dat het zo openlijk wordt gezegd - en dan nog wel door de oud-partijvoorzitter, die momenteel de commissie voorzit die de volgende Tweede-Kamerlijst moet samenstellen. Partijvoorzitter Hans Spekman benoemde hem hoogstpersoonlijk op die functie, juist omdat Rottenberg een frisse blik zou hebben.

Spekman kon het weten. Het is niet voor het eerst dat Rottenberg een fractievoorzitter bekritiseert. Toen Rottenberg in 1993 partijvoorzitter was, zei hij in de Telegraaf dat hij wilde dat de toenmalige fractievoorzitter Thijs Wöltgens zijn functie zou neerleggen. Het gebeurde niet: in een besloten fractievergadering vroeg Wöltgens of zijn fractiegenoten het met Rottenberg eens waren, maar dat ontkenden ze. Achteraf zei Rottenberg spijt te hebben van zijn woorden. Overigens kwam een jaar later alsnog een eind aan het fractievoorzitterschap van Wöltgens.

Spijt
Ook nu heeft Rottenberg spijt. Dat althans zei Hans Spekman. Die was ontstemd, want als voorzitter van de selectiecommissie 'moet hij onbevooroordeeld te werk gaan.' Dat werk zal pas in de loop van volgend jaar gereed zijn. Volgens Spekman krijgt Samsom een eerlijke kans. "Ik heb zeer veel vertrouwen in Diederik Samsom. We moeten mensen niet te snel opbranden."

Het is traditie in de PvdA. Kritische geluiden blijven nooit lang binnenskamers. Niet voor niets heette het laatste boek dat over de PvdA verscheen 'de vechtpartij'. Het werk, dat verhaalt over de lange geschiedenis van de ruziecultuur in de partij, wordt met gepaste trots verkocht op partijbijeenkomsten. Meer dan eens struikelde een voorman op interne twisten en ontevredenheid.

PvdA-Kamerleden wilden er vandaag weinig over kwijt. Wat hen betreft staat de positie van partijleider Samsom niet ter discussie. "We hebben belangrijker zaken om ons druk om te maken", zeiden ze, als was het een afgesproken antwoord. Ze noemden vluchtelingen. En ze zeiden: "Niemand anders dan de leden gaan over de eerste PvdA-er."

PvdA-partijvoorzitter Hans Spekman.Beeld ANP

Linkse visie
Toch roept de kritiek van Felix Rottenberg vragen op. Hij verwijt Samsom een naïef geloof in de veerkracht van de PvdA. Volgens hem moet de partij een samen met andere linkse partijen een visie ontwikkelen.

Dat wordt vaker geopperd, maar is juist uit de mond van Rottenberg merkwaardig: in de jaren negentig was juist hij degene die de PvdA aanspoorde een meer liberale koers te gaan varen, om te regeren met VVD en D66. Op zijn instigatie nam destijds het aantal meer liberale PvdA-Kamerleden toe.

Rottenberg kondigde in Vrij Nederland wel aan dat de nieuwe, vermoedelijk veel kleinere PvdA-fractie die na de volgende verkiezingen zal ontstaan, juist veel nieuwe linkse gezichten moet bevatten.

Samsom zelf bleef er kalm onder. Laconiek: "We houden elkaar wel vaker scherp in deze partij, soms gaat dat wat tactischer dan andere keren."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden