De vrijheid die geen vreugde bracht

Zuid-Soedan stevent bij eerste verjaardag af op economische afgrond Soedan onderdrukt zijn Lente hard

REPORTAGE | ILONA EVELEENS | MALAKAL

"De situatie is slecht. Zelfs tijdens de oorlog heb ik niet zo'n miserabele tijd meegemaakt", verzucht marktkoopman James Dawin. In zijn kraam liggen een paar aubergines en wat bosjes spinazie. "Ik heb niets aan te bieden want er komen nauwelijks goederen naar Malakal."

Het stadje ligt in het noordoosten van Zuid-Soedan. Malakal werd van oudsher bevoorraad uit het buurland Soedan, waarvan Zuid-Soedan zich vorig jaar op 9 juli afscheidde. Sinds januari is de wederzijdse grens gesloten, nadat geschillen tussen beide landen ontaarden in een gewapend conflict. Soedan en de zuidelijke buur kunnen het niet eens worden over de loop van de grens. Ook ruziën ze over de kosten voor het transport van Zuid-Soedanese olie door een pijpleiding naar een haven in het noorden.

"Uit het zuiden van het land komen amper goederen omdat de weg onbegaanbaar is door het regenseizoen. Het enige transport is per boot over de Nijl, maar dat is duur vanwege de hoge brandstofprijzen", zegt Dawin, die al twintig jaar zaken doet op de markt van Malakal.

Een klant van Dawin klaagt over de prijs van de spinazie die op de andere oever van de Nijl groeit. De marktkoopman zegt op gedempte toon: "Het is moeilijk de groente hier te krijgen. Ons leger confisqueert het meeste voedsel, net zoals het tijdens de oorlog deed."

In 2005 kwam een einde aan decennia van strijd tussen het noorden en het zuiden van Soedan. In de zes jaar van relatieve vrede begon Zuid-Soedan aan een langzame opbouw. Het daaruit volgende referendum rond de onafhankelijkheid en de uiteindelijke afscheiding van Soedan bracht heel even euforie.

Maar het vlak daarna opnieuw opgelaaide wapengekletter tussen de buurlanden heeft de twee in economische problemen gebracht. Soedan verloor door de onafhankelijkheid van het zuiden driekwart van de oliebronnen. Dat veroorzaakte een begrotingstekort en enorme prijsstijgingen. Arabische Lente-achtige protesten in de hoofdstad Khartoem worden nu hard onderdrukt.

Zuid-Soedan sloot eerder dit jaar alle oliebronnen omdat het weigerde de brandstof naar het noorden te transporteren zolang er onenigheid over de kosten bestond. Het land is echter volkomen afhankelijk van de olie-inkomsten en Soedan is zijn voornaamste klant. Economen voorspellen dat het jonge land op een economische afgrond afdendert.

De Zuid-Soedanezen moeten in ieder geval nu al de broekriem aanhalen. Niet makkelijk voor een bevolking waarvan de helft moet rondkomen van minder dan een euro per dag. "Alles is zo duur geworden", klaagt Golda Simon, een jonge moeder. "Ik weet niet waar ik het vandaan moet halen. Mijn man is vrachtwagenchauffeur maar er is geen werk nu de wegen onbegaanbaar zijn. We verkopen onze meubels om eten te kunnen kopen."

Het basisvoedsel van Zuid-Soedanezen is sorghum. Dat wordt gekookt op houtskool. Beide producten zijn recent verdrievoudigd in prijs. Uien zijn maar liefst vijf keer zo duur geworden. In Malakal nemen de mensen het heft in eigen hand. Op elk stukje beschikbare grond, zoals een grasveld bij de kerk en naast de lagere school, wordt sorghum geplant.

Robert Europ verkoop diesel en benzine op de markt maar zijn voorraad is op. Hij wacht op het volgende schip dat brandstof aanvoert over de Nijl. "Ik kreeg van de kerk dit stukje grond en verbouw mijn eigen eten hier, want ik denk niet dat het conflict snel is opgelost", zegt de jonge handelaar. "Toen we vrede kregen, werd ons leven beter. Nu we onafhankelijk zijn, wordt het leven razendsnel weer heel slecht."

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden