De vraag van Monic: zweeft u ook nog?

Monic SlingerlandBeeld Leo Lanser

Nederland zweeft. De landing is op woensdag 15 maart, in het stemhokje. Maar liefst driekwart van de kiezers weet enkele dagen voor de verkiezingen nog niet welk vakje zij rood gaan kleuren.

Vier jaar geleden gold dat, volgens een peiling toen van Maurice de Hond, voor een kwart van de kiezers. Maar die peiling was een dag voor de verkiezingen. Debatten kunnen de doorslag geven. Er komen er nog twee die kiezers tot een besluit kunnen brengen: het 1Vandaag-debat op maandag tussen Wilders en Rutte en het NOS-debat, op de avond voor de verkiezingen, met de 14 grootste partijen.

Dat zoveel kiezers zweven zou je kunnen zien als een compliment voor de campagnes. Kennelijk hebben veel lijsttrekkers zo overtuigend gesproken dat er maar weinig uit de race zijn. Je zou het ook kunnen zien als een teken van de complexiteit van de problemen bij de zorg, de pensioenen, de kilometerheffing en wat nog meer aan de orde was. De marges zijn klein.

Met het oog op de versnippering zeggen sommige kiezers dat ze strategisch willen stemmen, maar dat leidt nog niet tot een gemakkelijke landing. Want wat betekent dat dan? Moet wie niet gecharmeerd is van de PVV daar vooral verre van blijven, of op een partij stemmen die daar juist dicht tegenaan zit? En als je tegen politieke versplintering bent, welke van die 14 'grote' partijen biedt dan uitkomst?

De vele kieswijzers, stempeilingen en kieskompassen helpen ook al niet. De partijnaam die tevoorschijn komt na het invullen is vaak zo verrassend dat die snel terzijde wordt geschoven. Zo doen de Partij voor de Dieren en de ChristenUnie het in die stempeilingen best goed. Maar het ziet er niet naar uit dat die uitkomsten terug te vinden zullen zijn in de uitslag. Om dat te ondervangen hebben partijen speciale stemwijzers voor de zwevende kiezers gemaakt, waar in de verkiezingsrubriek Kruitdampen over te lezen was.

Tekst loopt door onder afbeelding.

De vraag van Monic

Iedere week stelt Monic Slingerland, chef opinie, een vraag aan de lezers van Trouw.

Beeld anp

Schifting

Kennelijk heeft de zwevende kiezer dus toch gevoelsmatig een schifting gemaakt tussen 'in ieder geval niet' en 'misschien wel'. Die schifting heeft te maken met vertrouwdheid en met vertrouwen. Dat vertrouwen komt vaak bij personen vandaan. Sommige partijprogramma's schetsen misschien de gewenste samenleving, maar als de bijbehorende ploeg niet bevalt, dan krijgt die de stem niet.

De zwevende kiezer kan zich dus ook laten leiden door een persoon die de indruk geeft zich echt in te gaan zetten voor het ten uitvoer brengen van belangrijke punten van het programma. Dat kan dan iemand zijn die het politieke spel op de Haagse apenrots tot in de vingertoppen beheerst, of juist iemand die meer op de inhoud gericht is dan op het spel.

Wat het misschien makkelijker kan maken is de veel gehoorde oproep om vooral op een vrouw te stemmen. En dan niet op de vrouw op de tweede plaats, maar vooral op de vrouw op een net onverkiesbare plaats, zodat er eindelijk meer vrouwen in de bankjes van de Tweede Kamer belanden. Want dat aantal daalt, van 64 in 2008, tot 60 in 2012 en 58 nu.

Zweeft u ook nog?

Stuur uw reactie van circa 150 woorden uiterlijk dinsdag 12 uur naar lezers@trouw.nl, voorzien van naam en adres. Een keuze uit de antwoorden verschijnt woensdag.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden