De voorbeeldige vorst

Ik meen dat het cabaretier Hans Dorrestijn was die ooit opperde dat de koningin krachtens haar verheven positie gevrijwaard zou zijn van de stoelgang. Of was het de volksschrijver Gerard Reve? Hoe dan ook, het is niet waar. Alleen al het koninklijk toilet op het Centraal Station in Amsterdam leert ons anders, al zou je natuurlijk kunnen denken dat dat maar een symbolisch ding is om ons dom te houden. Vorsten zijn ook maar mensen, leerden we de afgelopen dagen weer en ze kunnen ook verongelukken of in het ziekenhuis terechtkomen. Het verschil is dat het langer in ons geheugen blijft hangen: Stadhouder Willem de Derde die aan een longontsteking overleed nadat hij zijn sleutelbeen gebroken had omdat zijn paard over een molshoop was gestruikeld, koningin Astrid van België die bij een auto-ongeluk omkwam tijdens een incognito uitstapje, prinses Diana, dodelijk achtervolgd door paparazzi. Vorsten zijn altijd in bedrijf, incognito of niet, het is geen baan van negen tot vijf, daarom zijn het in zekere zin ook allemaal bedrijfsongevallen en kijken wij, de Arbo-inspectie van de monarchie, er met bijzondere aandacht naar. Toch ergerde het menigeen, en niet alleen republikeinen, dat het ski-ongeluk met prins Johan Friso alle andere nieuws opzijdrukte en er bijvoorbeeld in het hoofdjournaal van afgelopen vrijdag geen aandacht meer over was voor het overlijden van de publicist Anil Ramdas, die voor onze cultuur heel wat meer betekende dan de prins die in het ziekenhuis ligt. En ieder uur een extra nieuwsuitzending waarin niemand ons iets nieuws over de toestand van de patiënt weet te vertellen, is dat niet een beetje overdreven? Ik kan me die kribbigheid wel voorstellen. Toch wijst het ski-ongeluk van Friso ook juist weer op het nut van een vorstenhuis, namelijk dat de leden ervan voorbeeldig zijn, of ze dat nou willen of niet. Binnen een mum van tijd waren we bijgepraat over allerlei soorten sneeuwlawines, over het gevaar om buiten de skipiste te skiën, over diverse aspecten van de neurochirurgie enzovoort; zaken waar je een heel jaar niks over hoort. Je zou kunnen zeggen dat er een soort instant volksopvoeding inzake de gevaren van de wintersport plaatsvond. Een ernstige versie van wat er gebeurt op Koninginnedag of Prinsjesdag, als we opeens herinnerd worden aan allerlei oude gebruiken en de geschiedenis van Nederland. Het is misschien wel de belangrijkste functie van het koningshuis; als er iets met ze aan de hand is, worden ook wij er direct bij betrokken zodat wij er allicht lessen uit kunnen trekken. En zo moest ik afgelopen weekend opeens denken aan de koninklijke familie als onderwerp van 'De anatomische les' van Rembrandt. Niet flatteus allicht want voor die anatomische lessen gebruikten ze lichamen van misdadigers, maar ook het koninklijk huis wordt niet gevraagd of ze mee willen doen. Daarom begreep ik prins Willem-Alexander wel die een beetje kribbig bij voorbaat al bedankte voor de rust waarmee hij en zijn familie nu gelaten wenste te worden. Doen we natuurlijk maar we blijven wel kijken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden