De voltooiing van een heilige missie

Dat moment. Dat Giani de bal langs de antenne sloeg. Die ontlading. Toen Joop Alberda bijna de camera in leek te stormen, de spelers in een feestende oranje kluwen over de vloer van het Omni Coliseum rolden en ook de kroonprins zich hossend in de polonaise stortte.

Het was niet een team dat de olympische volleybalfinale in Atlanta won. Het was een project dat een heilige missie had voltooid.

Meewarig werden ze bekeken, het stelletje boomlange fanatici dat zich onder leiding van een in Amerika wonende Israëliër opsloot in de Bankrashal in Amstelveen. Marco Brouwers en Bert Goedkoop waren in 1986 de aanjagers. De gezichtsbepalende spelers van Martinus wilden wel eens iets anders dan een Mini Mouse-rol op grote toernooien. Ze trainden zich te pletter, maar kwamen nog geen centimeter van de grond.

Arie Selinger, die in 1984 op de Spelen van Los Angeles met de Amerikaanse vrouwenploeg in de prijzen viel, conformeerde zich aan de ambitieuze doelstelling. Hij hanteerde een formule die in die tijd nagenoeg onbespreekbaar was. Hij beroofde de competitie van zijn beste spelers, die zich op hun beurt bereid verklaarden zes jaar lang alles op te offeren om die ene droom te kunnen realiseren: goud winnen in Barcelona. Trainer en spelers spraken met elkaar af vóór 1992 niet voor het (grote) geld in het buitenland te kiezen.

Selinger startte met de basis van Martinus. Van buiten selecteerde hij ondermeer Zwerver en Blangé. Die twee werden al snel de spilfiguren van een nieuwe generatie, die vroeger dan Brouwers cs bevroedden, de oude hap afloste. Met Zwerver en Blangé braken ook Benne, Grabert, Posthuma en Zoodsma razendsnel door.

De idealistische doelstelling van de Bankrasgroep verwaterde daardoor. Het aanstormende talent vond de investering wel erg hoog. Het geld lonkte, Barcelona was nog ver weg. Uitgerekend de trainer bezweek als eerste voor de verleidingen. In '89 liet Selinger de boel in de steek om in Japan rijk te worden. De door hem aanbevolen opvolger Harrie Brokking was als bondscoach geen succes. Op aandringen van de spelersgroep keerde Selinger eind 1991 terug om het karwei alsnog te 'klaren'.

Niets was echter meer hetzelfde gebleven. Enkele lange mannen keken hun (ex-) coach met de nek aan omdat hij een belofte had gebroken. Tussen de kern van Martinus en de minder serieus overkomende Friezen uit de ploeg klikte het niet. Roddel en achterklap, scheldkanonnades en onderlinge ruzies waren het gif dat werd uitgestrooid over de zo vruchtbare akker. Het was een Godswonder dat op de Spelen van Barcelona de finale werd bereikt. Het was een stuk logischer dat die vervolgens werd verloren.

In 1993 nam Alberda het roer over, nadat hij in '91 al in de markt was als assistent-bondscoach. Zwerver sprak het veto uit. ,,Joop is een goede gozer, maar Arie is top-top'', luidde diens verweer. Alberda hield het er later op dat Zwerver hoe dan ook een failliet systeem wilde koesteren.

Het zou, in 1995, tussen die twee nog een keer clashen. Alberda werd twee jaar daarvoor als een tussenpaus geaccepteerd, maar verdiende tijdens het EK in Finland veel krediet door onder andere Rusland te verslaan. Hij had een tactisch plan ontwikkeld op basis van de film Dances with wolves; het afleiden van de kudde van het ene slachtoffer. In de Bankrashal waren de lange mannen amper meer te vinden, ze speelden in sterke buitenlandse competities. Het zo geroemde model was letterlijk failliet. Alberda moest in 1994 bij bedrijven leuren om de nationale volleybalploeg op de been te kunnen houden.

Dat lukte, maar veel progressie leek er niet in de groep te zitten. Aan de vooravond van het EK van 1995 zegde Zwerver in een interview in Sport International het vertrouwen in de bondscoach op. En passant hekelde hij ook de instelling van de Friese troika. Deze keer moest Zwerver in het zand bijten.

De Noord-Hollander was ook niet de absolute uitblinker in Atlanta. De door hem bekritiseerde Olof van der Meulen groeide snel in een heuse heldenrol. Of het goud het gelijk van de coach was, valt moeilijk te zeggen. De uitgesproken favoriet Italië bleek niet opgewassen tegen enkele mysterieuze krachten in de sport.

Zo werkte de gemakkelijke 3-0-zege op Oranje in de poule niet echt prikkelend. Van der Meulen vond ook een verklaring in het feit dat Nederland wel en grootmacht Italië geen ervaring had opgedaan in het spelen van een olympische finale. ,,Ze waren enorm gefocust op het winnen van de gouden medaille. Maar je bleef aan de gezichten zien dat het niet zou lukken.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden