De vertrekkers zijn boos en de blijvers bezorgd

reportage | Arbeidersstad Salford is verscheurd door het referendum. En de tegenstellingen tussen Blijf- en Vertrek-stemmers zullen na de uitslag niet ineens verdwijnen.

Susan Brown heeft een punt te maken. Zeker tien jaar lang heeft ze niet gestemd, maar gisteren liep ze anderhalve kilometer naar het stembureau. Voor niets, want ze blijkt zich op een andere locatie te moeten melden, juist vlak bij haar huis in Salford, de zusterstad van Manchester. Ze heeft het er graag voor over. "Dit is mijn kans om te laten merken hoe ik erover denk", zegt ze. Over immigranten, over geld dat wordt verkwist, en hoe er niets overblijft voor hardwerkende mensen in Salford. "Het is zo oneerlijk", is het sleutelwoord als ze uiteindelijk het juiste stembureau binnenloopt.

De wandeling leidt door het hart van Salford, waar Brown opgroeide in de rijen bakstenen gezinswoningen die gestaag plaatsmaken voor flats. Waar die nieuwbouw is vertraagd, schiet het gras tot je middel op. "Dit is een verschrikkelijke plek geworden om te wonen", zegt ze. Kan een vertrek uit de EU dat veranderen? "Voor een deel", denkt ze. "Ik kan nu in ieder geval protesteren tegen de gang van zaken. Bij gewone verkiezingen doen politici toch wat ze zelf willen, wie je ook kiest."

Arbeidersstad Salford is verscheurd door het referendum. De scheidslijn gaat dwars door klassen en partijen heen. Labour wint hier altijd de parlementsverkiezingen, maar deze keer is de partij de binding met haar kiezers voor een flink deel kwijt. Het parlementslid voor het district, Rebecca Long-Bailey, probeerde gistermiddag met een videoboodschap nog - "please, please, please" - kiezers over te halen om voor blijven te stemmen, maar tegen die tijd had in Salford en daarbuiten al menig Labour-aanhanger een Vertrek-stem uitgebracht.

Sommigen stemden uit frustratie over immigratie, maar genoeg anderen om heel andere redenen. "Immigratie stoort me niet", zegt Delroy Edwards, die zichzelf omschrijft als fervent Labour-aanhanger. "Maar ik zie niet welk voordeel we hebben van lidmaatschap, dus ik wil eruit."

Stemmer Rowan Eden wordt ronduit nerveus van de verrassend grote opkomst van vertrekstemmers. "Ik wil echt graag blijven", zegt ze buiten het wijkcentrum dat dient als stembureau. Zij en haar partner Mark Grebski zijn nieuw in Salford en ze schrikken van de scheidslijnen die het referendum in de buurt aanbrengt. "Wij wonen aan die kant van de straat", zegt Grebski. "Dat zijn blijf-stemmers, maar daar, waar de rijtjeshuizen staan, hangt het vol met 'leave'-posters." Grebski begrijpt vooral zo weinig van het vertrek-sentiment. "Hoezo doet de EU niets voor ons? Kijk naar dit wijkcentrum, er hangt een groot bord met 'gefinancierd door de Europese Unie' boven!"

Dat onbegrip is met het tellen van de stemmen niet voorbij, daar zijn blijvers en vertrekkers het over eens. De kampen zullen lijnrecht tegenover elkaar blijven staan. De Conservatieve politicus Boris Johnson veroorzaakte gisteren ophef door zelfs op de afstudeerceremonie van zijn dochter te verschijnen met een anti-EU-poster.

In Schotland blijft de steun voor de EU groot. De Schotse leider Nicola Sturgeon waarschuwde gisteren opnieuw dat het lot van Groot-Britannië binnen de EU verbonden is aan dat van Schotland binnen het Verenigd Koninkrijk.

"Dit is het volk tegen de elite", meent Vertrek-actievoerder Mark Davies van de UK Independence Party. "Het is het begin van een veel grotere strijd, die je in heel Europa ziet. Er gaan in dit referendum heel veel mensen tegen de lijn van hun eigen partij in, en ze zullen zich afvragen waar dat verschil in mening vandaan komt." Dat denkt ook Labour-lid Leslie Fletcher, die even verderop actie voert voor blijven. "Het gaat niet alleen om de partij, maar om het hele land. We zijn dwars door het midden verdeeld in twee visies die recht tegenover elkaar staan. Hoe gaan we hier een middenweg in vinden?"

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden