De Verenigde Staten verhogen de druk op de Saudische kroonprins

Kroonprins Mohammed bin Salman vroeg de zoon van Khashoggi (links) langs te komen op het paleis.Beeld AP

De kroonprins weet van niks en de buitenlandse betrekkingen mogen geen schade oplopen. Dat is de boodschap van de Saudische kroonprins over de dood van de dissident en journalist Jamal Khashoggi.

De Saudische kroonprins Mohammed bin Salman sprak tijdens een economisch forum in Riyadh voor het eerst in het openbaar over de dood van Khashoggi. Hij zei dat de gerechtigheid zal zegevieren en dat de relaties tussen Turkije en Saudi-Arabië goed zullen blijven. Eerder hebben Turkse vertegenwoordigers de kroonprins aangewezen als de kwade genius achter de dood van de kritische journalist in het Saudische consulaat in Istanbul.

De Verenigde Staten verhogen ondertussen de druk op de Saudische autoriteiten. Van 21 Saudiërs die verdacht worden van betrokkenheid is het Amerikaanse visum ingetrokken, zij kunnen de Verenigde Staten niet meer in.

De Amerikaanse minister van buitenlandse zaken Mike Pompeo heeft aangekondigd dat dit een eerste stap is. “Deze straffen zullen niet het laatste woord van de Verenigde Staten in deze kwestie zijn”, zei Pompeo dinsdagavond. “De president noch ik is blij met deze situatie.”

President Donald Trump sluit niet uit dat Mohammed bin Salman verantwoordelijk is voor de dood van Khashoggi. In een interview met The Wall Street Journal zegt Trump op een vraag over de rol van de kroonprins: “Nou, de prins regelt de zaken daar en nu des te meer. Dus als iemand het zou moeten zijn, is hij het.” Eerder hekelde hij de dood van Khashoggi en hoe die is afgehandeld. “Iemand heeft er daar echt een zooitje van gemaakt”, zei hij tegen verslaggevers.

De president wacht nu op meer informatie van CIA-directeur Gina Haspel, die een bezoek bracht aan Turkije.

Ondanks de scherpere toon wil Trump geen einde maken aan de wapenhandel met Saudi-Arabië. Dat land is zeer afhankelijk van wapens uit het Westen, ook voor de bloedige oorlog die het voert in Jemen. De Duitse regering heeft wel aangekondigd dat zij stopt met de wapenexport naar Saudi-Arabië. Maar andere Europese landen, zoals Spanje, gaan daar gewoon mee door.

Saudi-Arabië heeft tot nu toe verschillende lezingen gegeven van de gang van zaken in het consulaat. Zeker is dat Khashoggi, die papieren kwam halen voor zijn huwelijk, niet meer levend naar buiten is gekomen. Na een verhaal over een ruzie die uit de hand liep, kwamen de Saudische autoriteiten met een versie waarin slechteriken op eigen initiatief de journalist doodden, in het consulaat, zonder dat de kroonprins er iets van wist.

Put

Turkije heeft sinds de verdwijning van Khashoggi op 2 oktober gestaag informatie gelekt en gesuggereerd dat de Saudiërs wel degelijk bewust een moord hebben gepleegd. President Erdogan zei dinsdag dat die moord al dagen van tevoren was gepland. De Turkse politie heeft het consulaat en de residentie van de consul in Istanbul doorzocht. Na eerder verzet van de Saudiërs, kreeg de politie nu ook toestemming om in een put bij de residentie te zoeken naar het lichaam van Khashoggi.

In Saudi-Arabië zijn inmiddels achttien personen opgepakt. Vijf hoge ambtenaren zijn ontslagen, onder wie Saud al-Qahtani, die de kroonprins vertegenwoordigde op de sociale media. Volgens persbureau Reuters melden bronnen bij veiligheidsdiensten dat Al-Qahtani de directe opdracht voor de moord gaf en alles volgde via een skypeverbinding met het consulaat.

Willem-Alexander: ‘Ik was er één keer’

Koning Willem-Alexander vindt wat er is gebeurd met de Saudische journalist Jamal Khashoggi ‘een hele ernstige zaak’, zei hij gistermiddag in een gesprek met Nederlandse media na afloop van zijn staatsbezoek aan het Verenigd Koninkrijk. Toen een journaliste hem vroeg naar ‘de warme banden’ tussen het Nederlandse en het Saudische koningshuis, antwoordde de koning: “Ik ben één keer op bezoek geweest als staatshoofd voor het rouwbeklag bij het overlijden van een ander staatshoofd en voor de rest ben ik nooit in Saudi-Arabië geweest.”

Lees ook:

Erdogan: Gruwelijke moord op Khashoggi was vooropgezet plan

Volgens de Turkse president Recep Tayyip Erdogan is de Saudische journalist Jamal Khashoggi slachtoffer geworden van een geplande moord.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden