De verdediging van El Chapo ziet een gigantisch complot

Joaquin “El Chapo" Guzman (midden) op een rechtbanktekening tijdens zijn proces. Beeld REUTERS

Tijdens het megaproces tegen verondersteld drugsbaas El Chapo vertelde een getuige dat de Mexicaanse president Enrique Peña Nieto voor honderd miljoen dollar aan steekpenningen zou hebben aangenomen. Wat zit er achter die wilde beschuldiging?

Ongeveer tegelijk met het proces tegen Joaquín Guzman, beter bekend als El Chapo, ging in november het vierde seizoen van de Netflix-serie ‘Narcos’ van start waarin hij een bijrol speelt. Het seizoen portretteert het Guadalajara-drugskartel waarin El Chapo zijn carrière begon voordat hij aan het hoofd kwam van zijn eigen Sinaloa-kartel. Althans volgens de Amerikaanse aanklager.

Het leven van El Chapo is dan ook voer voor de verbeelding: ook in tientallen Mexicaanse ballades speelt hij de hoofdrol. Hij wist op spectaculaire wijze uit zwaar bewaakte gevangenissen te ontsnappen, de eerste keer in een wasmand, de tweede keer via een tunnel van anderhalve kilometer die handlangers precies tot in de douche van zijn cel hadden gegraven.

Innige banden

Wie Narcos kijkt, weet bovendien: in Mexico zijn de banden tussen de onderwereld van de drugs en de bovenwereld van politiek en politie innig. Maar op dinsdag stak het proces de televisieserie toch naar de kroon. Een getuige verklaarde, dat hij namens El Chapo 100 miljoen dollar betaalde aan Enrique Peña Nieto, die op dat moment net de verkiezingen had gewonnen en op het punt stond om president van Mexico te worden.

Nou heeft Peña Nieto, die eerder dit jaar werd opgevolgd door Andrés Manuel López Obrador, misschien niet de reputatie van een brandschone corruptiebestrijder, maar dat hij in ruil voor bescherming een fortuin zou hebben aangenomen van de meest gezochte crimineel van het land, dat is wel een heel wilde beschuldiging.

‘Absurd’, aldus een van de medewerkers van Peña Nieto op Twitter. Hij wees erop dat El Chapo juist onder diens presidentschap gearresteerd en aan de VS uitgeleverd werd. Wat ook vreemd is aan de beschuldiging: hij werd door een advocaat van El Chapo tijdens het kruisverhoor ontlokt aan een getuige van het OM. Maar je zou zeggen, dat dat niet in het belang van de verdediging is: een verdachte die honderd miljoen aan steekpenningen betaalt aan de president, maakt nou niet bepaald een onschuldige indruk.

Wat er precies achter deze plotwending steekt is dus nog een raadsel voor volgers van het proces. Maar een sleutel kan liggen in de hoge inzet, die al in de openingspleidooien bekend werd.

Samenzweringstheorie

Volgens de aanklagers is de Mexicaan de grootste drugsdealer ter wereld, die zich schuldig maakte aan moord en marteling bij het opbouwen van een drugsimperium ter waarde van 14 miljard dollar. De verdediging zette daar een grote samenzweringstheorie tegenover, waarin El Chapo weliswaar tot een mythe uitgroeide, maar in werkelijkheid ondergeschikt was aan de echte baas, Ismael Zambada, die nog altijd voortvluchtig is, en die samen met de Mexicaanse autoriteiten en de Amerikaanse drugspolitie DEA hun cliënt tot zondebok gemaakt zou hebben.

Destijds berispte de rechter de verdediging, omdat deze theorie slechts op geruchten en speculatie zou berusten. Maar het proces is voorlopig nog niet klaar: het kan zijn dat de getuigenis van deze week een onderdeel is van een groter plaatje, dat nog verder ingekleurd gaat worden, en waarin het complot uit de verf moet komen. Als de juryleden veel naar Narcos-achtige series hebben gekeken, zijn ze er misschien extra gevoelig voor. 

Lees ook: 

El Chapo zit vast, zijn dorp treurt

Een reportage van correspondent Jan-Albert Hootsen. Een week na de arrestatie van El Chapo voelen zijn familie en andere inwoners van zijn geboortedorp verdriet. “Niemand kan hem vervangen.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden