De 'vader van de anti-homolobby' is een radicale Amerikaan

November 2010: de hoofdredacteur van de Oegandese krant Rolling Stone toont zijn nieuwste onthulling: foto's van Oegandese homo's. Homoseksualiteit was destijds al strafbaar. Beeld afp

In het Westen kreeg de radicale activist Scott Lively geen voet aan de grond, maar sommige Afrikanen en Russen ontvangen hem met open armen. De Amerikaanse christen is een hoofdrolspeler in de internationale anti-homolobby.

In Oeganda riskeren homo's lange gevangenisstraffen, in Rusland zijn homobetogingen verboden. Nigeria stelde begin deze maand homohuwelijken, gay clubs en zelfs bepaalde ontmoetingen tussen homo's strafbaar. In december voerde ook India een verbod op homoseksualiteit in.

Niet al die anti-homowetten zijn terug te leiden op Scott Lively uit Californië. Maar wie zich verdiept in de anti-homolobby in Afrika, Rusland en Oost-Europa, komt de naam van de evangelicale christen vrij snel tegen. Sinds zijn bekering in 1986 streeft hij naar een 'bijbelse kijk op het huwelijk en seksualiteit' en reist hij de wereld over om te waarschuwen voor de gevaren van homo-acceptatie.

Een paar jaar geleden toerde hij door de voormalige Sovjet-Unie, maar ook in Oeganda geeft hij regelmatig spreekbeurten. Zijn boodschap is eenvoudig: homo's vormen een bedreiging voor de samenleving en dus moet de overheid ingrijpen. Ze hebben het voorzien uw kinderen en deinzen er niet voor terug om hen ook homo te maken. Als u niets doet, wordt uw land even bandeloos en goddeloos als de Verenigde Staten of Nederland.

Te extreem voor de VS
Lively's naam duikt af en toe op in Westerse nieuwsberichten. Toch is hij in de VS en West-Europa nog steeds vrij onbekend. Het Amerikaanse tijdschrift National Journal brengt daar nu enige verandering in. In een lijvig artikel beschrijft het Lively én de lobbycultuur waarvan hij het gezicht is.

In de VS valt voor hem weinig eer te halen. Homoseksualiteit raakt daar steeds meer geaccepteerd en conservatieve critici worden steeds marginaler. Bovendien is Lively zo extreem in zijn opvattingen dat hij in zijn thuisland nauwelijks een publiek kan vinden. De meeste conservatieve evangelicale Amerikanen zijn veel minder radicaal dan hij.

Scott Lively Beeld YouTube

'Ik ben mijn blikveld gaan verleggen', vertelt hij in de National Journal. 'Ik ga naar landen die nog wel een conservatieve cultuur hebben en waarschuw de mensen dat links in de VS, Canada en Europa steeds verder oprukt. Uiteindelijk moeten de morele landen een consensus vormen en de linksige agenda van mijn land terugdraaien.'

Afrika is vruchtbaar terrein

De Amerikaan hoeft nauwelijks moeite te doen om zijn publiek te overtuigen. In veel Afrikaanse culturen is homoseksualiteit van oudsher taboe en zijn vooroordelen over homo's wijdverbreid. Veel Afrikaanse kerken zijn fel gekant tegen homo-acceptatie - ook de katholieke en anglicaanse. De leider van de anglicaanse kerk, Justin Welby, is er zo bezorgd over dat hij deze week Afrikaanse kerkleiders opriep om positiever over homo's te gaan denken.

Lively spoort politici aan om een stap verder te gaan en hun homofobie in wetten te verankeren. Niemand lijkt te weten wat hij precies doet, maar het is duidelijk dat hij typisch lobbywerk verricht. Hij verkondigt zijn boodschap in kerken en tijdens politieke bijeenkomsten en heeft warme contacten met politici - van Moskou tot Warschauw en Kampala.

Lively wijst hen op de 'gevaren' van homoseksualiteit en dringt aan op wetgeving. Volgens Human Rights Watch wist hij drie jaar geleden een aantal Moldavische steden zo ver te krijgen dat ze zich tot 'homovrije zone' uitriepen. Ook organiseerde hij een grote campagne tegen Moldavische anti-discriminatiewetten.

Of hij ook betrokken is bij het opstellen van de wetgeving is onduidelijk. Een Oegandese homo-activist wil hem laten veroordelen voor politieke samenzwering, maar Lively houdt vol dat hij enkel zijn mening verkondigt. Tegelijk noemt hij zich 'de geestesvader van de Oegandese anti-homobeweging'. Tegenover NBC News liet hij vorig jaar doorschemeren dat hij trots is op zijn werk. 'Ja, ik denk dat ik de Russische wet heb beïnvloed', zei hij toen.

Ook andere Amerikanen lobbyen in Afrika
Hij is bepaald niet de enige christelijke Amerikaan die in het buitenland een anti-homo-evangelie predikt. De National Journal telde nog minstens vijf andere zeer rechtse organisaties die hun focus hebben verlegd naar het vruchtbare buitenland.

Zo mocht directeur Brian Brown van de National Organisation for Marriage afgelopen zomer in het Russische parlement uitleggen waarom een verbod op homopropaganda een goed idee is. Een paar dagen later werd dat verbod aangenomen. De grootste organisatie, Alliance Defending Freedom (ADF), is naar eigen zeggen actief in 31 landen en heeft een jaarlijks budget van 21 miljoen euro.

 
Ik ga naar landen die nog wel een conservatieve cultuur hebben en waarschuw de mensen dat links in de VS, Canada en Europa steeds verder oprukt
Scott Lively

Bij de Verenigde Naties werken organisaties als de ADF zelfs samen met islamitische regeringen. 'We staan niet achter hun omgang met christelijke minderheden', vertelt Bradley Abramson van de ADF in de National Journal. 'Maar ze steunen ons op thema's als 'huwelijk' en 'leven' (homoseksualiteit en emancipatie, red.).'

Uitgelachen door de politie
Homogroepen verzetten zich, maar in landen als Oeganda en Nigeria sorteren ze weinig effect. Een activist uit het sterk homofobe staatje Belize vertelt in de National Journal over zijn grote vrees: dat zijn juridische strijd voor homorechten hem uiteindelijk zijn leven gaat kosten.

Onlangs werd de man nog op een feestje in elkaar geslagen. Op het politiebureau werd hij uitgelachen. 'Dat zul je evangelicalen niet snel zien doen', vertelt hij. 'Maar het zijn wel evangelicale Amerikanen die dit soort praktijken ondersteunen.'

 
We staan niet achter hun omgang met christelijke minderheden, maar ze steunen ons op thema's als het huwelijk
Bradley Abrahmson van de Alliance Defending Freedom over zijn samenwerking met islamitische regeringen
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden