De ultrarechtse Avigdor Lieberman stort Israël in een politieke crisis

Met de verkiezingszege van vorige maand heeft Netanyahu zijn carrière nog niet veiliggesteld. Als het hem niet lukt een coalitie te vormen, zijn nieuwe verkiezingen nodig.

Op het nippertje won de Israëlische premier Benjamin Netanyahu vorige maand de verkiezingen. Met die zege kon hij opnieuw een rechtse coalitie vormen en zo de langstzittende premier uit de geschiedenis van het land worden. Maar na amper een maand dreigt die droom ineens uiteen te spatten: zijn bondgenoot, de ultrarechtse Avigdor Lieberman, dreigt zich terug te trekken uit de coalitiebesprekingen. Als hij doorzet, kan Israël opnieuw naar de stembus. 

De twee hebben een grillige relatie. Lieberman, die zijn politieke loopbaan begon als hulpje van Netanyahu, kan het op veel punten goed vinden met de premier, maar niet op het gebied van defensie. Lieberman eist dat ultra-orthodoxe jongemannen dienen in de krijgsmacht, net als alle andere Joodse Israëliërs. De religieuze partijen, die ook met Netanyahu in een coalitie zitten, willen een uitzondering voor de ultra-orthodoxen op de dienstplicht, omdat zij vrezen dat de krijgsdienst leidt tot secularisering. 

Als Netanyahu naar de religieuze partijen luistert, moet hij het stellen zonder Liebermans steun en valt de coalitie nog voordat die was gesmeed. Want zonder Lieberman heeft Netanyahu geen meerderheid in het parlement.

De ruzie komt vlak voor een politieke deadline: Netanyahu heeft tot vandaag om een coalitie te formeren, anders wijst de president een nieuwe formateur aan. Dat zou betekenen dat Netanyahu zijn lot niet meer in eigen hand heeft. De premier wil zo’n scenario voorkomen en als de coalitiebesprekingen mislukken desnoods nieuwe verkiezingen uitschrijven. Deze zouden al op 17 september kunnen plaatsvinden. 

Nog groter

Een meerderheid van het parlement, waaronder de fracties van Netanyahu’s en Liebermans partij, heeft gisteren de eerste stap daartoe gezet. De parlementariërs stemden voor een motie die tot ontbinding van het parlement moet leiden – in totaal zijn daar drie moties hiervoor nodig. Netanyahu zegt dat hij ervan uitgaat dat zijn partij bij nieuwe verkiezingen nog groter wordt. 

Ondanks die stoere taal wil de premier liever een coalitie dan een nieuwe stemronde. Mochten de besprekingen mislukken, dan houdt hij Lieberman verantwoordelijk voor de nasleep. “Er is geen noodzaak om de natie door onnodige verkiezingen te slepen, die een fortuin kosten”, aldus Netanyahu. 

Lieberman, die veel steun heeft van niet-religieuze Israëliërs uit de voormalige Sovjet-Unie, houdt voet bij stuk. Hij liet weten dat hij en zijn partij, Yisrael Beitanu, voor hun principes blijven staan: “We zijn er niet op uit om Netanyahu uit het zadel te helpen en we zijn ook niet op zoek naar een alternatieve formateur, maar we zullen geen compromis sluiten.” 

Netanyahu hoopt toch op een deal met zijn rivaal en bondgenoot. “Ik roep Avigdor Lieberman op om zijn besluit te heroverwegen. We hebben nog 48 uur, en het is mogelijk om veel dingen te doen in 48 uur.”

Lees ook:

Netanyahu mikt op de jongste kiezers, en dat lijkt zijn vruchten af te werpen

Als Benjamin Netanyahu vandaag de verkiezingen wint, wordt hij waarschijnlijk de langstzittende Israëlische premier ooit. Zijn rechtse Likud-partij domineert de Israëlische politiek

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden