De tussentijd

Het interim-predikantschap kan ook voor de kerken in Nederland een belangrijk specialisme worden, oppert ds. Helen Dekker in Woord & Dienst, het opinieblad voor de Protestantse Kerk in Nederland. In de VS, waar zijzelf jarenlange ervaring met het fenomeen heeft opgedaan, is het al veel langer een specialisme . Ook Hydepark, het seminarium van de PKN, is nu met een basisopleiding 'interim-predikant' begonnen.

Ervaringsdeskundige Dekker benadert de periode tussen twee beroepen predikanten niet als een tijd van stagnatie of stilte, maar als een tijd van 'genade'.

Zo snel mogelijk een nieuwe predikant beroepen, wordt doorgaans gezien als dé oplossing voor een zo kort mogelijke vacaturetijd. Maar Dekker heeft in de VS geleerd de predikantloze periode juist goed te benutten voor bezinning en voor heroriëntatie: welke identiteit hebben wij eigenlijk, onafhankelijk van een predikant? Waar staan wij voor? Wat zou er moeten of kunnen veranderen? Wat is ons profiel? Welk type dominee past bij ons profiel? Realiseren wij ons wel dat wíj de kern zijn en een dominee altijd een voorbijganger?

In deze 'tussentijd', zegt Dekker, kan een interim de gemeente met begeleiding en adviezen helpen zoeken naar haar identiteit. Doel is dat de gemeente onbevangen een gemeenteprofiel kan schrijven en vervolgens naar een predikant op zoek kan, die past in dat nieuwe profiel.

Net als een beroepen predikant zorgt de interim dat de gemeente blijft functioneren: hij of zij leidt de eredienst, bedient de sacramenten, woont vergaderingen bij enzovoorts. Grootste verschil met de beroepen predikant is dat de interim de gemeente extra pastorale zorg verleent na het verlies van de vorige dominee: hij/zij helpt de gemeente accepteren dat het oude afgesloten is, het nieuwe er nog niet is en dat dat voor nu goed is.

De Vereniging van Geestelijk Werkers 'Albert Camus' heeft ook iets met 'tussentijd': ze heeft haar kwartaalblad ernaar genoemd. De redactie koos destijds voor de naam Tussentijds omdat er 'even' een tijdgat moest worden gevuld tussen het ter ziele gegane blad 'Synthese' en een samen met anderen op te zetten nieuw blad, waarvan intussen onzeker is of dat er ooit nog komt. Het is zelfs de vraag of Albert Camus over tien jaar nog bestaat, laat staan haar tussentijdse blad.

Met het eerste tienjarige jubileum in het vooruitzicht kijkt de redactie van 'Tussentijds' realistisch naar de toekomst. En met relativeringsvermogen: de vereniging bestaat slechts ter wille van het doel waarvoor ze is opgericht. Is dat doel - het creëren van een volwaardige plaats voor geestelijke begeleiding die niet gebonden is aan een bepaalde levensbeschouwelijke richting - eenmaal bereikt, dan is het de vraag of vereniging Albert Camus nog bestaansrecht heeft.

Wat gaat er bijvoorbeeld gebeuren als de VGVZ, de grote beroepsvereniging van geestelijk verzorgers in zorginstellingen, besluit om naast de bestaande secties (rk, protestants, humanistisch enz.) een volwaardige sectie 'algemeen' in het leven te roepen? En besluit om ook hbo-opgeleiden tot het lidmaatschap toe te laten? Daarmee zou de functie van Albert Camus wel eens kunnen vervallen, en Tussentijds tot een einde komen.

Maar zover is het nog niet en daarom breekt hoofdredacteur Henk Schouten in het jubileumnummer nog maar eens een ferme lans voor de algemene, ongebonden geestelijke verzorging.

Het afkalven van de kerken en andere levensbeschouwelijke instituten beïnvloedt volgens Schouten het imago van de verzuilde geestelijke verzorging negatief. Vasthouden aan verzuilde zorg leidt, zo meent hij, op den duur zelfs tot de ondergang van de discipline. En terwijl instellingen werven voor een 'rk', 'prot.' of 'hum.' geestelijk verzorger, zal diegene zelf benadrukken dat hij als professioneel hulpverlener ook voor andersdenkenden uitstekend als vertrouwenspersoon kan functioneren. Welke toegevoegde waarde heeft de ambtelijke binding aan een denominatie dan nog, vraagt Schouten zich hardop af.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden