Taal

De ‘traditionele bordesscène’ is niet zo’n heel oude traditie

2015-10-11 18:05:13 DEN HAAG - Het Groene Boekje (Woordenlijst Nederlandse Taal) van de Taalunie, uitgegeven door Van Dale. Elke tien jaar verschijnt een nieuw Groene Boekje om onduidelijkheid over de officiele spelling van woorden in het Nederlands zo veel mogelijk te voorkomen. ANP MARTIJN BEEKMAN Beeld anp

Vandaag vindt de beëdiging van de leden van het kabinet-Rutte III plaats. Daarna is er, zoals de kranten plegen te schrijven, de ‘traditionele bordesscène ten behoeve van de al even ‘traditionele bordesfoto’.

Het woord traditioneel verwijst in dit geval niet naar een eeuwenoude traditie. De oudste bordesfoto van een nieuw kabinet in de historische krantendatabank Delpher is van het kabinet-Colijn V, dat op 25 juli 1939 aantrad (en twee dagen later alweer demissionair was). De kabinetten daarvóór poseerden bij hun aantreden nog niet voor fotografen, maar het kabinet-De Geer II, dat Colijn V in augustus 1939 opvolgde, zette de destijds nog piepjonge traditie voort door wél als groep op het bordes van Soestdijk te poseren. Nog zonder vorst(in), want pas in 1971 voegde koningin Juliana zich tussen de leden van het kabinet-Biesheuvel voor een groepsfoto op het bordes van Huis ten Bosch. De termen bordesscène en bordesfoto ontstonden overigens pas twee decennia later, rond 1990.

Het woord bordes zelf is daarentegen stokoud. Het dateert uit de 14de eeuw, maar werd oorspronkelijk niet gebruikt ter aanduiding van een platform boven aan een trap, maar voor een overkapte ruimte voor een gebouw. Het Nederlands heeft bordes namelijk ontleend aan het Oudfranse woord bretesque (ook gespeld als bretesche), waarmee een houten uitbouw werd bedoeld. Dit Oudfranse woord gaat via middeleeuws-Latijnse woorden als britasca en bretachia terug op een vóór-Germaans woord (bred) voor plank, waarop ook onze woorden brits (slaapbank) en bord terug te voeren zijn.

Lees meer afleveringen van de taalrubriek

Ook een prangende taalvraag? Mail naar tdb@taalbank.nl

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden