De toestand van laklak, kabkab en zabzab

“Uit de frase: '...komt daarom tot uw akker zoals u wenst', is gelukkig niet alleen afgeleid dat mannen hun vrouwen kunnen dwingen tot geslachtsverkeer op elk moment dat het hen behaagt, maar juist dat het tijdstip gunstig dient te zijn voor beide partijen. Ook bestaat de opvatting dat dit Qoranvers een aanwijzing bevat voor verschillende houdingen tijdens de vrijage, die in het westen ook wel 'standjes' worden genoemd.” Enkele weken geleden sprak de Imam Abdulwahid van Bommel bij de Marokkaanse studentenvereniging Eurabia in Rotterdam. Hij sprak toen over liefde en seksualiteit, het taboe bij uitstek binnen de moslimgemeenschap: “Wa qaddimoe li anfoesikoem”.

ABDULWAHID VAN BOMMEL

Liefde wil zeggen in de ander te ontdekken wat ons ontbreekt om in rijkere of vollediger zin te bestaan. De islam stelt dat we liefde tussen man en vrouw alleen binnen het huwelijk mogen beleven. Daarmee wordt een seksuele relatie ondergeschikt gemaakt aan nog een andere norm dan die van de liefde alleen, het geloof.

Terwijl de niet-moslim meerderheid zich bezighoudt met experimentele seksuele relaties en daarvan grif verslag doet, tobben sommige moslimjongeren met de taboes der vaderen. Ontdaan van de vanzelfsprekendheid die bestond in de traditioneel islamitische landen, doemt voor het eerst de vraag op: ben ik het daar mee eens? Hoe ga ik om met de religieuze dwangbuis? Is wat mij wordt voorgeschoteld als islamitische principes werkelijk terug te vinden in de bronnen van die leefwijze?

Geslachtsgemeenschap terugbrengen tot uitsluitend voortplanting betekent dat je alleen nog maar de biologische dimensie kunt bespreken. Terwijl we ons moeten verdiepen in het geluk van de diepste menselijke ontmoeting, de liefdesbeleving die het mogelijk moet maken buiten jezelf te treden in een vereniging van spiritualiteit en seksualiteit.

Dat liefde en seksualiteit heikele onderwerpen kunnen zijn, illustreren de woorden van de profeet: “Gêne komt voort uit geloof” en “Wat de mensen zich van de uitspraken van vroegere profeten herinneren is dit: Als je je niet geneert, doe dan maar wat je wilt.”

Een andere uitspraak van de profeet: “Er is geen schaamte (gêne) in religie”, lijkt daar lijnrecht tegenover te staan. Toch liggen deze woorden in elkaars verlengde. Aan de ene kant wordt duidelijk gemaakt dat een gelovig mens godbewust is, met schaamtegevoelens die hem of haar verhinderen de band met God losser te maken. Maar wanneer ouders iets over bepaalde levenszaken willen vertellen of seksuele voorlichting willen geven, mogen ze daarbij niet terughoudend zijn, opdat er na het gesprek geen vraagtekens overblijven.

MoslimOuders onthouden zich vaak van deze belangrijke kant van de opvoeding, terwijl er wel kritiek bestaat op mensen die seksuele- of gezondheidsvoorlichting geven zonder rekening te houden met de in verschillende culturen geldende waarden en normen.

Moslims vertellen hun kinderen vanaf het moment dat zij zindelijk zijn, dat zij hun geslachtsorganen, na de natuurlijke behoefte op het toilet, met water dienen te wassen. Wanneer zij zich gaan reinigen voor de gebeden krijgt die wassing ook een religieuze dimensie voor hen.

Ook vertellen de ouders wat een jongen moet doen na zijn eerste zaadlozing, namelijk de volledige wassing (ghusl).

In een overlevering van Umm Salama heeft de profeet datzelfde advies gegeven aan de moeder van Anas ibn Malik. Zowel Aysjah als Umm Salama waren aanwezig toen aan de profeet werd gevraagd: “Moeten vrouwen zich wassen na (nachtelijke) afscheiding (naar aanleiding van een droom)?” De profeet beantwoordde deze vraag bevestigend. Waarop beiden (bij verschillende gelegenheden) hebben gevraagd: “Hebben vrouwen dan (nachtelijke) afscheiding?” De profeet antwoordde: “Hoe zou het anders mogelijk zijn dat kinderen op hen lijken?”

Een algemene uitspraak over zelfbeheersing op seksueel gebied luidt: Hij die door God beschermd wordt voor die twee zal het paradijs binnengaan. De profeet werd gevraagd wat hij bedoelde met 'die twee'. Hij antwoordde: “Wat tussen je lippen zit en wat tussen je benen zit.” Het volksgezegde hierover luidt: Wie beschermd is tegen het kwaad van zijn laklak, zijn kabkab en zijn zabzab, die is beschermd tegen het kwaad van de hele wereld. De laklak is de tong, de kabkab de buik en de zabzab de penis.

Het Arabische woord voor besnijdenis is Chitan. De Qoran geeft hiervan geen beschrijving of voorschrift. Het wordt dan ook aangeduid met de meer algemene benaming soenna, in het Turks sunnet. Soenna betekent in dit geval 'profetisch voorbeeld' en we kunnen hieruit in theorie afleiden dat de islamitische regelgeving de besnijdenis niet verplicht stelt en dat het een vrijwillige handeling naar het voorbeeld van de profeet Mohammed is.

Het komt echter in de praktijk vrijwel niet voor dat een moslimman onbesneden is. In grote delen van de moslimwereld wordt de besnijdenis ook Taharah, reiniging, genoemd. De verbintenis met hygiëne ligt dan ook voor de hand.

De leerschool van imam Sjafi'i beschouwt de besnijdenis als verplicht, omdat Abraham in de Qoran een 'volgenswaardig voorbeeld' wordt genoemd. (Q 3:67-68).

Het Oude Testament beschrijft dat de profeet en aartsvader Abraham zichzelf en al zijn mannelijke huisgenoten liet besnijden toen hij al op hoge leeftijd was. De profeet Mohammed bevestigt dit in een betrouwbare overlevering waarin wordt vermeld dat de profeet Abraham werd besneden toen hij tachtig jaar oud was.

Andere scholen zien het meer als een 'soenna' van Abraham, vrede zij met hem, en in dat verband, als een daad van overgave aan Allah en Zijn geboden en daarmee als het volgen van het voorbeeld van alle profeten.

Wanneer de profeet Mohammed de natuurlijke neiging, fitra, van de mens tot hygiëne toelicht, noemt hij de besnijdenis samen met het knippen van de nagels, het korthouden van de snor, en het scheren van oksel- en schaamhaar. De besnijdenis houdt in technische zin in: het wegsnijden van de gehele voorhuid van de penis, zodat de eikel geheel wordt ontbloot. Het is een minimale ingreep die elke chirurg kan uitvoeren. De chirurgen van het Joods ziekenhuis in Amstelveen zijn er zeer bedreven in.

Moslims maken vaak gebruik van hun eigen besnijders. Zowel naar islamitische als naar Nederlandse normen werken de moslimbesnijders uit de landen van herkomst niet helemaal volgens de gangbare eisen van hygiëne. Het Ministerie van WVC ontwikkelt een plan om deze besnijders een korte cursus aan te bieden.

Over het algemeen vinden moslims dat een besneden man gezonder is en dat de besnijdenis hem zal beschermen tegen bepaalde ziekten. Het verwijderen van een stukje voorhuid zorgt ervoor dat zich geen vuil (smegma) kan nestelen onder de voorhuid, waardoor de kans op ontstekingen vermindert. Ook het voorkomen van huidkanker en baarmoederhalskanker is wel door medici in verband gebracht met het besneden zijn van de man.

Soms wordt de besnijdenis gepresenteerd als een verschil tussen moslims en niet-moslims. Maar ook de Joden laten zich al sinds Abraham besnijden om het verbond met de Schepper te bevestigen. In Amerikaanse ziekenhuizen moet je van te voren vermelden of besnijdenis ongewenst is als je vrouw van een zoon bevalt omdat normaal gesproken iedereen wordt besneden.

Andere vermeende voordelen van de besnijdenis zijn: een mannelijker uiterlijk en een toename van lichaamskracht, maar dat is niet altijd even duidelijk waarneembaar. Mogelijk behoort dit tot de verhalen die in de mannencultuur van de moslimwereld de ronde doen.

Een van de meer controleerbare dingen is het makkelijker beheersen van lustgevoelens. Zonder voorhuid komt de eikel meer met textiel in aanraking waardoor de gevoeligheid afneemt. In handboeken over dit onderwerp wordt wel aangegeven dat bij het liefdesspel de afgenomen gevoeligheid ervoor zou zorgen dat het orgasme van de man langer kan worden uitgesteld, wat beide partners ten goede kan komen.

De Qoran geeft positieve waardering aan seks tussen man en vrouw in de verzen waarin echtgenoten worden beschreven als mensen die 'rust in elkaar vinden' (litaskoenoe ilaiha) en tussen wie de Schepper liefde en tederheid (mawaddatan wa rahmatan) heeft geplaatst. Nog intiemer is de tekst waarin man en vrouw als een gewaad (libaas) voor elkaar worden beschreven.

Na erop gewezen te hebben dat seks gedurende de menstruatie niet is toegestaan, zegt de Qoran: “Ga tot haar in wanneer zij zich hebben gereinigd, zoals God heeft geboden...uw vrouwen zijn een akker voor u, komt daarom tot uw akker zoals u wenst en doe goed voor uzelf.” (Q 2:223) Verder worden mannen aangemoedigd goed met vrouwen om te gaan, ook als zij niet altijd haar goede eigenschappen kunnen onderscheiden. De 'metgezel aan onze zijde', de vrouw, moeten we goedheid betonen.

Belangrijk is dat de profeet in zijn uitspraken de menselijke behoefte aan seks erkent zonder dat daaraan de verplichting tot het verwekken van nageslacht is gekoppeld. Dit wordt vooral duidelijk in de gedetailleerde uitwerking van momenten van hoogwaardige spiritualiteit in de praktijk van de islam, zoals tijdens de bedevaart en in de vastenmaand Ramadan.

Tijdens de bedevaart bevinden moslimmannen en vrouwen zich minstens vijf dagen in de gewijde staat die ihraam wordt genoemd. In die staat verrichten zij de belangrijkste onderdelen van de bedevaart, zoals het staan in de vlakte van Arafaat, het verrichten van de ommegangen rond de Ka'ba in Mekka en het stenigen van stenen zuiltjes als symbool van het kwaad in Mina.

Hier wordt vermeld dat de bedevaart niet vermindert in waarde indien een man zijn vrouw wellustig kust of omhelst, mits daarbij geen orgasme plaatsvindt. Ook niet door masturbatie waarbij wel een orgasme plaatsvindt. Wel dient men dan een schaap te offeren als zoenoffer.

Wanneer iemand tijdens de bedevaart vanwege zijn eigen gedachten, vanwege fantasievoorstellingen over een man of vrouw, of tijdens een (natte) droom een orgasme heeft, is daar geen zoenoffer voor vereist. Wanneer een man gemeenschap heeft met zijn vrouw, hebben zij beiden hun gewijde staat en daarmee hun bedevaart teniet gedaan.

Ook voor de vastenmaand Ramadan, waarbij men overdag niet eet, drinkt of geslachtsgemeenschap heeft, zijn dergelijke aanwijzingen gegeven. Na volledige gemeenschap, of na volledige of gedeeltelijke penetratie wordt de vastendag ingehaald, indien men was vergeten dat men vastte. Indien het bewust gebeurde wordt er bij wijze van zoenoffer 61 dagen gevast. “De boodschapper van Allah kuste en omhelste en knuffelde (met zijn vrouwen) terwijl hij vastte, maar hij had meer dan enig ander zichzelf in bedwang.”

Ik heb deze voorbeelden gegeven om de realiteitszin binnen de islam over seksualiteit als menselijke behoefte aan te tonen. De verschillende Qoranpassages kunnen hier niet uitputtend worden behandeld.

“De boodschapper van Allah verhinderde dat Usman ibn Maz'un afzag van vrouwen en de geneugten van deze wereld. Als de profeet hem had toegestaan als een kluizenaar te gaan leven, hadden wij ons laten castreren en zouden eunuch zijn geworden.”

De metgezellen van de profeet waren zo enthousiast over het geestelijk leven dat hij hen bood, dat ze zich van de wereld wilden afwenden en alleen nog God wilden gedenken. De profeet liet zien dat het menselijke liefdesleven net zo sacraal kan zijn als een leven dat geheel aan spiritualiteit is gewijd.

De profeet benaderde een van zijn metgezellen op kritische wijze en zei: “Is het waar Abdallah, dat jij de hele dag vast en 's nachts waakt en bidt?” Toen Abdallah bevestigend antwoordde, zei de profeet: “Doe dat niet. Vast, maar verbreek ook je vasten; bid, maar slaap ook. Je lichaam heeft recht op jou, je oog heeft recht op jou en je vrouw heeft recht op jou.”

Het vers: “Uw vrouwen zijn een akker voor u, komt daarom tot uw akker zoals u wenst”, heeft aanleiding gegeven tot veel beschouwingen. In eerste instantie wordt de nadruk gelegd op de functie van de akker als plaats waar wordt gezaaid en geoogst. Daaruit wordt afgeleid dat gemeenschap tijdens de menstruatie niet is toegestaan.

Uit de frase: “...komt daarom tot uw akker zoals u wenst”, is gelukkig niet alleen afgeleid dat mannen hun vrouwen kunnen dwingen tot geslachtsverkeer op elk moment dat het hen behaagt, maar juist dat het tijdstip gunstig dient te zijn voor beide partijen. Ook bestaat de opvatting dat dit Qoranvers een aanwijzing bevat voor verschillende houdingen tijdens de vrijage, die in het westen ook wel 'standjes' geheten.

Een goede seksuele relatie binnen het huwelijk, is wat dit vers wil aanmoedigen: “Uw vrouwen zijn een akker voor u, dus kom hoe, wanneer en waar u wenst tot elkaar.... Maar er dient hierbij 'iets vooruit gezonden te worden”'. (wa qaddimoe li anfoesikoem) Wat we kunnen vertalen met: 'van tevoren iets goed doen voor (de toekomst van) uzelf'. Dit heeft onder andere als betekenis dat de mensheid blijft voortbestaan door voortplanting en dat de ultieme toekomst van de mens het hiernamaals is, dus als we iets vooruit zenden is het daarvoor. Maar het betekent ook dat een spirituele band tussen man en vrouw voorafgaat aan een seksuele band. Bij een meer op het hiernamaals gerichte interpretatie wordt gezegd dat zowel man als vrouw voorafgaand aan de daad een smeekbede dienen te verrichten, zoals: 'In naam van Allah. O Allah, maak dat het een goed nageslacht wordt, indien U heeft besloten dat er enig nageslacht uit mijn lendenen voortkomt.'

Het vooruit zenden kan ook bestaan uit allerlei voorzorgsmaatregelen op het gebied van lichaamstemperatuur, ontspanning, en het elkaar met grapjes en prikkelende opmerkingen in de stemming brengen voor intimiteit. Qaddimoe li-anfoesikoem houdt tevens in dat men eerst aan de ander en vervolgens aan zichzelf denkt. Dat kan zijn op de manier van de man die het eten van zijn kind aan zijn gast gaf, maar het kan ook van toepassing zijn op het terrein van persoonlijke liefde en seksuele gemeenschap, zoals we in de profetische toelichting zullen zien.

Veel aanbevelingen en voorschriften van de islam zijn erop gericht seksuele frustraties binnen de moslimsamenleving te voorkomen. De islam is dan ook sterk gekant tegen een celibataire levenswijze en moedigt het huwelijk in alle gevallen aan, zodat beide partners binnen dit instituut hun seksuele bevrediging kunnen vinden en die niet elders gaan zoeken.

'De Qoran verklaart zichzelf', zeggen de exegeten wanneer zij bepaalde verzen gebruiken om andere verzen te verklaren. De Qoran erkent de behoefte aan intimiteit en opgaan in elkaar. Gebaseerd op de hier geciteerde Qoranverzen, zijn al vroeg in de geschiedenis van de islam een aantal handboeken voor liefde en seksuele praktijk verschenen.

Over goede omgang met vrouwen is de les: “Blijft vriendelijk met haar omgaan en als u afkeer van haar heeft kan het zijn dat u afkeer heeft van iets waarin Allah veel goeds heeft geschapen.”

De bij elke huwelijkssluiting meest geciteerde verzen van de Qoran: “...opdat u rust zal vinden bij elkaar heeft Hij (God) liefde en tederheid tussen u doen ontstaan”, en: “Het is u veroorloofd in de nacht van de vasten tot uw vrouwen in te gaan. Zij zijn een gewaad voor u en u bent een gewaad voor hen...”, gaan over een moment van grote intimiteit, waarover je van tevoren eigenlijk moet kunnen communiceren met elkaar.

De profeet heeft zelf uitleg gegeven over die in de Qoran genoemde tederheid: “Werpt u niet als een dier op uw vrouw als een van u gemeenschap wil hebben, maar laat er tussen u beiden een afgezant zijn.” Hierop werd hem gevraagd: “Wat bedoelt u met die afgezant, o boodschapper van Allah?” De profeet antwoordde: “Een kus en woorden die haar in de juiste stemming brengen.” Een beschaafde omschrijving van wat nu wel 'voorspel' wordt genoemd.

Een andere uitspraak van de profeet over menselijke relaties luidt: “Drie dingen komen voort uit het menselijk tekort:

1 terwijl je iemand ontmoet voor wie je veel sympathie koestert, afscheid nemen van die persoon zonder zelfs zijn of haar naam of familienaam te weten;

2 wanneer iemand je een weldaad wil bewijzen, deze afwijzen;

3 snel gemeenschap hebben met je vrouw, zonder eerst grappige of tedere woorden te hebben uitgewisseld, elkaar gekust en gestreeld te hebben, waarna de man bevredigd opstaat, terwijl zijn vrouw onbevredigd achterblijft.''

Seksueel leven werd vanaf het begin door de profeet als een menselijke behoefte erkend. Hij zei: “Wanneer iemand van u zich aangetrokken voelt tot een vrouw laat hij dan naar zijn eigen vrouw gaan en gemeenschap met haar hebben. Op die manier weerstaat hij zijn ego (voorkomt hij overspel).”

De profeet gaf hiermee aan dat in zijn visie geslachtsgemeenschap niet alleen op voortplanting was gericht, maar dat mannen en vrouwen er gewoon behoefte aan hebben en hij beschreef het als een helend en gezond plezier. “Liefde begint bij de ogen, die de deuren van de geest zijn, gaat daardoor binnen en verspreid zich over de gehele ziel.” Zo werd ook het orgasme beschreven als vergelijkbaar met de extase die de geest beleefde bij haar vereniging met de Schepper.

Ook in volgende woorden van de profeet valt de verbinding van liefde voor God en lichamelijke liefde te lezen. “Waarlijk, elke tasbiha (verheerlijking van Allah) is liefdadigheid, elke takbira (Allah gedenken als de grootste) is liefdadigheid, elke tahmida (Allah gedenken als de lovenswaardige) is liefdadigheid en elke tahlila (Allah gedenken als de Enige God) is liefdadigheid. Het aansporen tot goede werken is liefdadigheid, het weerhouden van kwaad is liefdadigheid en de geslachtsdaad van een ieder van jullie is liefdadigheid.”

Zijn metgezellen vroegen: “O, boodschapper van Allah! Als iemand van ons zijn seksuele behoefte bevredigt, krijgt hij daar dan een (goddelijke) beloning voor?” De profeet antwoordde: “Geloven jullie niet dat het strafbaar is wanneer je het op buitenechtelijke wijze zou doen? Daarom is het verdienstelijk het op de toegestane wijze te doen.”

Voor- en buitenechtelijke seks beschouwt de islam als het onderuit halen van de kosmologische en natuurlijke sociale orde waarbinnen het mannelijk en vrouwelijk element een essentiele rol vervullen.

In de landen van herkomst van de meeste moslims hier in Nederland wordt veel waarde gehecht aan de maagdelijkheid van de bruid. Vanuit sociobiologisch standpunt is dat niet zo verrassend: mannen willen garanties dat zij de verwekker zijn van de kinderen in wie zij investeren. In Marokko en Turkije volgt een onmiddellijke scheiding wanneer blijkt dat een meisje geen maagd was toen zij het huwelijkscontract aanging.

De gebruiken die met het maagdenceremonieel samenhangen, hebben geen enkele basis in de bronnen van de islam. De huwelijksnacht als een bezoek aan de chirurg waarbij alleen de plaatselijke of algehele narcose ontbreekt, het tonen van het bloed van het verbroken maagdenvlies aan de buiten wachtende menigte, heeft geen basis in de praktijk van de profeet en is zowel te onethisch als te onesthetisch voor woorden.

Er bestaat een uitspraak van de profeet waarin hij zegt: “Had maar een maagd genomen, die had alleen jou gekend en jij had met haar gespeeld en zij met jou.” Dit is geen canonieke uitspraak. Het is een aanbeveling; je zou kunnen verwachten dat de band tussen iemand met wie je voor het eerst de liefde bedrijft en die in bed alleen jou kent, sterker is dan met iemand die al van de liefde heeft geproefd.

Al in de jurisprudentie van de eerste eeuwen van de islam tonen de geleerden hun realiteitszin wanneer zij de begrippen bikr haqiqi en bikr hukmi introduceren om aan te geven door welke oorzaken het maagdenvlies al verdwenen kan zijn vóór de eerste penetratie door de man. Het kan bijvoorbeeld heel klein zijn, het kan vanaf de geboorte volkomen afwezig zijn, het kan vanwege een ziekte, andere medische redenen of overdadige menstruatie verdwenen zijn. Het kan echter ook na een bevalling nog in takt zijn. De anatomische gegevens kunnen dus in feite geen morele en zeker geen strafrechtelijke consequenties hebben.

Deuteronomium 22:13-30 is daar wel duidelijk over. Het meisje wordt gestenigd wanneer kan worden aangetoond dat zij geen maagd meer was. En dat is niet de enige cultuur waar niet-maagden hun leven konden (kunnen) verliezen na de huwelijksnacht.

Een ongetrouwde vrije vrouw (in tegenstelling tot een slavin) die vanwege overspel haar maagdenvlies kwijtraakt, wordt nog als maagd gezien. De islam beschouwt de vrouwelijke seksualiteit soms als een bedreigend element in de samenleving. We komen beschrijvingen tegen die de westerse vooroordelen bevestigen, waarin de vrouw wordt afgebeeld als een aanleiding voor ontijdige lustgevoelens die onder controle gehouden moeten worden.

De juridische teksten leggen om die reden vaak meer nadruk op de kuisheid van de vrouw dan op die van de man. De eer van de vrouw is de eer van de familie en die dient te worden beschermd.

Moslimgeleerden verbieden masturbatie niet volledig. Om niet tot overspel of ontucht (zina) te vervallen is zelfbevrediging toegestaan, maar het blijft afkeurenswaardig. Het wordt echter niet als zina beschouwd, zelfs niet indien iemand met de hand van een vrouw wordt gemasturbeerd waarmee hij niet is getrouwd. De vraag hierover is gesteld in verband met verpleegkundige verzorging in de ziekenhuizen in Caïro en de toenmalige Sheikh al-Azhar heeft het toegestaan. Als het alleen om zelf opgewekte wellust gaat, is het verboden. Maar als de lustgevoelens te machtig worden en hij of zij is niet getrouwd, dan is het niet laakbaar.

Homoseksualiteit veroordeelt de Qoran als onnatuurlijk en immoreel (Q 7:81/26:165-167/27:55/29:29), net als de Bijbel (genesis 19:1-23). Op de genoemde plaatsen worden aan het volk van de profeet Lot drie zonden toegeschreven: mannen die mannen met lust benaderen, struikroverij en criminele handelingen in het openbaar. (29:28-29) Op andere plaatsen wordt het gepreciseerd: “U nadert mannen met wellust in plaats van vrouwen.” (7:81) “Nadert u van alle schepselen mannen en verwaarlozen jullie je echtgenoten die God voor jullie heeft geschapen?” Twee punten staan in al deze verzen centraal: u gaat in tot mannen in plaats van vrouwen en voor u heeft geen ander volk dat ooit gedaan. Homoseksueel gedrag wordt veroordeeld als iets dat alle perken te buiten gaat. De profeet Lot zegt hierover: “Waarlijk ik veracht uw handelwijze.”

De persoon en zijn handelwijze worden dus gescheiden, het kind wordt niet met het badwater weggegooid. De homoseksueel wordt hiermee door de Qoran niet automatisch uitgesloten van het zieleheil, wat voor de geestelijke zorg van belang is.

Binnen de juridische sfeer is het opvallend dat er in de genoemde Qoranpassages alleen sancties in het hiernamaals worden genoemd. Er is zelfs sprake van een zekere dubbelzinnigheid wanneer de Qoran spreekt over ghilmaan in het paradijs, “knapen die zullen rondgaan alsof het welbewaakte paarlen zijn”, en: wildaan, “jonge mannen die niet zullen verouderen.” Ondanks de merkwaardige woordkeuze gaan veel Qoranuitleggers er van uit, dat hiermee de tegenhangers van de zwartogige schoonheden bedoeld zijn, die aan de mannen in het paradijs wordt beloofd. Deze mannelijke schoonheden zouden de beloning voor de vrouwen in het paradijs zijn.

De profeet beschouwt seksueel verkeer tussen twee mannen of twee vrouwen als overspel en wil het als zodanig bestraft zien. Omdat er vier getuigen aanwezig moeten zijn geweest om de daad te bevestigen, zijn er ook uit de vroege literatuur maar enkele gevallen van 'voorbeeldige bestraffing' bekend.

Naast deze ongenuanceerd oordelende houding bestaan er ook overleveringen die aantonen dat de profeet zich veel liever vergiste door het schenken van vergiffenis dan door het uitspreken van een onterechte veroordeling. Er is een aantal overleveringen die beschrijven dat hij zich tot driemaal toe afwendde toen mensen zichzelf als overspeligen kwamen aangeven.

Toen er tussen de metgezellen van de profeet een man verscheen die als moechannath wordt beschreven, dat wil zeggen dat hij zich verwijfd gedroeg en zijn handen en voeten met henna had versierd, vroeg de profeet: “Wat is dat voor man?”

“Het is iemand die probeert op een vrouw te lijken”, luidde het antwoord. De profeet gaf aan dat die man zich op de achtergrond diende te houden. Hij moest in een bepaald gebied gaan leven. De metgezellen vroegen: “moeten we hem ombrengen?” Maar de profeet zei: “Het is mij niet toegestaan mensen om te brengen die het gebed verrichten.” Daarmee is duidelijk dat het bekend was dat die man het gebed verrichtte en dat hij daarom niet gestraft of volledig uitgestoten kon worden.

Hoe sympathiek deze overlevering ook klinkt, hij geeft tegelijkertijd aan dat openlijk voor je afwijkende aard of gedrag uitkomen in een moslimsamenleving als fitna, het in verwarring brengen van een in de sociale structuur nageleefd moreel concept, wordt gezien. De openbare vertegenwoordigers van een moslimsamenleving of land kunnen dan ook nooit in het openbaar erkennen dat er zoiets als homoseksueel gedrag bestaat.

De gemeenschap of het land zou door homoseksualiteit te erkennen in hun ogen ophouden nog langer volledig islamitisch of moslim te zijn. Daarom zijn alle seksuele handelingen buiten het huwelijk illegaal en staan er, in theorie, zware lijfstraffen of de doodstraf op. Dat implementatie van dergelijke wetten zelden of nooit voorkomt hangt samen met de eis van vier betrouwbare volwassen getuigen. Wat de getuigen betreft, de straf op meineed in de vorm van laster over seksuele overtredingen, is bijna even zwaar als die op de overtreding zelf.

De kern van een overspelzaaak is de voorwaarde dat het bijna in het openbaar wordt gedaan. In de ogen van sommige moslims in de grote steden van de westerse wereld is dat ook het geval; de openlijke promiscuïteit van homoseksuele mannen en vrouwen is een veel groter probleem dan alles wat er achter gesloten deuren plaats vindt. Wat binnenshuis 'onder de dekens' wordt gedaan en waar niet over gesproken wordt, bestaat niet.

Hoewel we enerzijds hieraan te danken hebben dat zware straffen bijna nooit worden toegepast, kunnen we er ook uit begrijpen dat de pogingen om vanuit de islamitische ideologie een moslimsamenleving op te bouwen, alleen het openbare gezicht van de islam mede bepaalt. Seksuele praktijken vinden echter plaats op individuele en privé basis.

Of je al dan niet moslim bent terwijl je er een overspelig of homoseksueel liefdesleven op na houdt, bevindt zich in de kern van dit conflict tussen binnen- en buitenkant van de moslimideologie. Het gevaarlijke van deze situatie is de combinatie van onbespreekbaarheid van - en het sociaal-maatschappelijk oordeel over - afwijkend seksueel gedrag.

Dat wat er niet is, wordt in geval van ziekte of behoefte aan geestelijke zorg ook niet behandeld. Westerse kreten als 'vrije seks' en 'biseksualiteit' zijn onbruikbaar omdat ze refereren aan individualiteit en niet aan de gemeenschappelijke sociale verantwoordelijkheid.

Allerlei variëteiten van seksueel leven die in de islamitische wereld voorkomen (ten gevolge van lang uitgestelde huwelijken, de stringente scheiding tussen de mannen- en vrouwenwereld, de sociale structuur die grotendeels alleen voor mannen toegankelijk is en de onwennige communicatie tussen mannen en vrouwen die daar het gevolg van is) worden nooit geëtiketteerd als lifestyle of voorkeur, omdat de spanning tussen ideale moraliteit en individueel seksueel gedrag (nog) niet onder woorden wordt gebracht.

In de ontkenning van privégedrag ten opzichte van seks toont de in het westen levende moslimgemeenschap zich een kleine stammenreligie die tracht opgewassen te zijn tegen de verstedelijkte cultuur van het Noordelijk halfrond.

Misschien uit gemakzucht of onvermogen staat de moslimgemeenschap snel klaar met haar oordeel terwijl de Qoran barmhartigheid en zorg voorstaat.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden