De tijd van Swiebertje is al lang voorbij

Vliegen er straks prijswinnaars uit het kot van sociaal pension Horn bij Roermond? Bewoner Wiel (51), totdat hij aan de drank en drugs raakte een succesvol duivenmelker, hoopt van wel. De pensionleiding ook. Wiel woont al tien maanden in het pension, maar pas sinds kort kennen ze daar zijn passie. Door gebrek aan personeel is er niet veel tijd voor intensief contact met de bewoners. Anders waren de duiven al lang uitgevlogen. Nu moet Wiel het hok nog timmeren.

Hij ziet er ruig uit, de stukadoor met al zijn tatoeages, maar in werkelijkheid is hij een zachtaardige man. Als hij niet drinkt tenminste. Ga dan maar opzij! Hij is van de drugs af en wil eigenlijk ook niet meer drinken, maar als hij problemen heeft doet hij het toch. Zoals enkele weken terug, toen hij straalbezopen aankwam in het pension.

"Toevallig waren we met zijn tweeën", zegt Dorrie Gitmans (23). Sociaal pension Horn, waar 24 mensen wonen, is haar eerste werkgever. "Alleen had ik niet geweten wat ik had moeten doen." Vaak staat ze er alleen voor. En tussen zeven uur en elf uur 's avonds – tot de nachtopvang – is er zelfs helemaal geen begeleiding. De oorzaak is banaal: er is veel te weinig geld. Terwijl het werk intensiever wordt. Minister Borst (volksgezondheid) is van mening dat de maatschappelijke opvang zich moet beperken tot bed, bad en brood, maar de praktijk (steeds meer mensen met psychiatrische en drugsproblemen) is anders.

"De tijd van Swiebertje is al lang voorbij", zegt Daan Prevoo, coördinator-maatschappelijke opvang in Roermond. Maandag voert hij in Den Haag overleg met collega's. "De minister zal harde toezeggingen moeten doen, anders gaan er pensions sluiten. De rek is eruit."

De regio Roermond telt twee sociale pensions. Daarnaast is er een crisisopvang en een nachtopvang voor daklozen, zwervers en verslaafden. We lopen een avond mee op alle drie locaties, te beginnen in sociaal pension Horn, waar de oudste bewoner 62 jaar is en de jongste pas 18. De meeste bewoners hebben overdag werk of volgen bij het Riagg een dagprogramma. Het is zes uur. Er komen dampende borden eten op tafel. We schuiven aan bij Lieske, Wiel en Huub.

Lieske (62) lag jarenlang tussen het vuil bij het busstation, belaagd, verkracht en beroofd door allerhande smerig gespuis. Voor het Riagg was ze onbenaderbaar, maar het lukte wonderwel haar sociaal pension Horn binnen te lokken. Daar scheldt ze iedereen verrot, maar niemand die daarmee zit.

Waar eigenlijk drie beroepskrachten nodig zijn, staat Dorrie er vanavond weer alleen voor. Onveilig voor haar én de groep. Bovendien: "Je doet het hoognodige. Aan contacten opbouwen kom je niet toe. Willen mensen verder komen, dan zul je ze moeten stimuleren, maar daar is geen tijd voor." Het is zeven uur. Dorrie gaat naar huis. De bewoners blijven de komende uren alleen. Mocht 'de pleuris uitbreken', dan belt vanavond Wiel het alammummer, is de afspraak.

In de Heilige Geeststraat, in Roermond Centrum, is de crisisopvang gevestigd. Er meldt zich een moeder met een baby op de arm, de kinderwagen volgestouwd met pampers. Haar vriend heeft haar van de trap geduwd en het huis uitgezet. De baby is pas acht weken. Vrouw en kind komen tussen een twintigtal andere crisisgevallen terecht die allemaal tot over hun oren in de problemen zitten. Ook hier werkt maar één jonge meid: Jacqueline Witte (20). Zij is een geweldenaar, maar toch. Niet zo langgeleden scheelde het weinig of een cliënt had een medewerkster gewurgd. "Laatst was hier een vechtpartij tussen twee Marokkaanse meiden. Een psychiatrisch patiënt kan zomaar doordraaien. Daar sta je dan in je eentje".

In hetzelfde gebouw is de nachtopvang gevestigd. Voor een tientje krijgen dak- en thuislozen een (verplichte) douche, warm eten, een bed en een lunchpakket voor de volgende dag. Aan de deur wordt gefouilleerd op wapens en drugs. Hier wordt geen enkel risico genomen. Er vormt zich een rij voor de beveiligde deur. Klokslag acht uur mogen de gasten een voor een naar binnen. Na halftien komt er niemand meer in. De meeste klanten zijn junks. Het zware leven valt hen aan te zien.

Ruud (56), die door de drank zijn baan bij Philips kwijt raakte, komt hier alleen maar eten. Maar vooral Theo valt op. Hij is 78 jaar en broodmager. Als hij onder de douche vandaan komt, zien we dat hij een zwart dameshemd draagt, afgezet met kant. Even later trekt hij een roze pyjama aan. Ook de rest van het gezelschap hult zich in pyjama. Het is nog geen negen uur. De eersten vertrekken naar de slaapzaal. Een jongeman smeert boterhammen voor morgen. Hij hangt aan de bar waar geen druppel alcohol wordt geschonken. In de ruimte hangt slechts één poster: 'Shit happens'.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden