Review

'De tijd is ziek, ik maak haar beter'

Als Hamlet spreekt, kun je het hout in het dak van de koepelzaal in het Huis aan de Werf horen kraken.

Hamlet spreekt traag, zacht en met een bijzondere dictie, waardoor het publiek gedwongen is de oren tot het uiterste te spitsen. Als Hamlet zegt: ,,Wacht... eens... even...'' -waarbij hij elk woord, elke letter even voorzichtig behandelt- dan wachten we ook écht even op de volgende gedachtengang. Het maakt van 'Aat's Hamlet', te zien tijdens het Utrechtse Festival a/d Werf, een bijna meditatieve voorstelling.

Aat is Aat Nederlof, acteur met het syndroom van Down. 'Hertenkamp'-fans kennen hem als de buitenaardse vriend van Max in de populaire VPRO-soap. Rond Nederlof werd deze vrije bewerking van Hamlet gemaakt, waarbij de overige acteurs zorgen voor rumoer en actie, tot ze plaats maken voor Nederlof en zijn sombere overpeinzingen. De afwisseling tussen rust en rumoer maakt deze Hamlet tot een bijzondere: één acteur die de rest van het ensemble en ook het publiek dwingt mee te gaan in zijn tempo. Het is vreemd, maar zoals gezegd dwingt het ook om goed te luisteren. Misschien is het wel zoals Hamlet zegt: ,,De tijd is ziek, ik maak haar beter.''

Sneller en harder gaat het er dezer dagen beneden aan toe bij 'Cooking with Elvis' van Paul Feld en Jeroen Kriek. Laat Jules Deelder een gitzwarte komedie van een Schotse toneelschrijver (Lee Hall) vertalen en de acteurs zullen met zijn rappe tong spreken. In nauwelijks bij te houden vaart wordt dit krankzinnige verhaal over een Elvis-imitator in rolstoel, zijn naar seks hunkerende vrouw en hun door eten geobserdeerde dochter er doorheen gejast. Binnen enkele minuten staat moeders potentiële minnaar piemelnaakt op het podium en is hij al door vader -die vadsig als Elvis in zijn laatste dagen in zijn rolstoel hangt- ondergekotst. Hiermee is de toon gezet voor ruim een uur compleet over-the-top-vermaak, dat culmineert in een soort anti-intellectuele parodie op Peter Greenaway's 'The cook, the thief, his wife and her lover', als diezelfde minnaar door dochterlief met marinade is ingesmeerd en op de kookplaat is gelegd. Het is allemaal zó verschrikkelijk erg, dat het weer leuk wordt. Reclame heeft de klucht, die deze zomer nog op verschillende festivals te zien zal zijn, nauwelijks nodig; na de première stond het publiek zowat op de stoelen.

Ook de fans van de Amsterdamse hiphop-formatie Osdorp Posse kwamen overeind voor een staande ovatie; het was uit pure trots voor hun rappende held Def P, die als acteur debuteerde in het stuk 'Menu, toen en later', dat hij met actrice Christine van Stralen had geschreven. Het werd een voorstelling vol volkse wijsheden, die duidelijk maakte dat de rapper zich best thuis voelt op het toneelpodium, vooral als hij mag rappen over de 'burger-lijken' in deze maatschappij. Alleen de schaatsen maakten Def P's opkomst wat curieus: al klunend was hij niet in Bartlehiem maar in Bethlehem beland.

Maar eenmaal op sportschoenen, in trainingsbroek en een wit hempje over zijn tatoeages heen, kon hij gewoon zichzelf zijn: best 'relaxed hierzo' bij de rijdende snackbar in een woestijn vol curiosa. Christine van Stralen, die als licht-neurotische engel 'uit de lucht kwam vallen' en Def P herkende als 'Def Dinges', droeg enkele problemen aan: haar onzekerheid, een gebroken vleugel en een jeugd vol ruzie. Def P mocht vervolgens bijdehand reageren en zijn handen wrijven om ze weer in de zakken te steken, terwijl de licht gespannen glimlach niet van zijn gezicht kwam. Engel en rapper dwaalden van een zuidpool vol cocaïne naar een moeder die haar gezin vermoordde. Hoewel niet altijd duidelijk was waarheen dit alles leidde, was het eigenaardige samenspel tussen de onbevangen rapper en sturende actrice amusant genoeg om een uur te boeien, voordat het water de woestijn wegspoelde.

Dat je geen hoopje zand nodig hebt om een woestenij na te bootsen, ontdekte het publiek dat zich per bus naar de rioolwaterzuiveringersinstallatie nabij Vinex-locatie Leidsche Rijn had laten vervoeren: een betonnen complex in een nu nog lege zandwoestijn. Daar heeft de Utrechtse spektakelgroep The lunatics zich rond de bassins verschanst met 'Mare', waarin zij die over het water heersen de macht hebben. Op de rand van hun territorium leeft een mannetje in een ton. De bewakers van het waterrijk pissen in zijn drinkwater, doden zijn eend. Enkele momenten van 'Mare' zijn betoverend, bijvoorbeeld als de leider van het waterrijk een immense massa toespreekt op de rand van een bassin. Door simpelweg wuivende vlaggen de lucht in te steken wordt die massa knap gesuggereerd. Maar het blijft bij momenten. Er moet nog flink aan de overgangen gesleuteld worden, niet voor niets presenteert de groep het stuk als 'onderzoeksproject'. Maar het publiek kon dat niet zo deren. Men kwam om iets moois te zien, basta. Geïnspireerd was in ieder geval de man die na afloop met uitzicht op de woestenij van Leidsche Rijn rustig in het zand stond te pissen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden