De terugkeer van het internaat (Gerectificeerd)

Het aantal Turkse internaten in Nederland groeit. Meisjesinternaat Rana in Utrecht kent zelfs een wachtlijst. ,,Thuis kon niemand mij helpen. Hier motiveren de begeleidsters je om goede cijfers te halen.'

Leerlingen van het Utrechtse internaat Rana op hun slaapkamer.

Yeter Celen (15) zat eerst op het vwo, maar ze maakte haar huiswerk niet. ,,Nu zit ik op de havo. Mijn ouders kunnen mij niet helpen met school omdat ze een taalachterstand hebben. Mijn moeder snapt niets van profielen kiezen voor de tweede fase. Ik haal betere cijfers nu ik hier zit.'

De in Turkije geboren Yeter woont samen met twintig andere meisjes tussen de 12 en 18 jaar in studiecentrum Rana van de Stichting Educatief Centrum Utrecht (Secu). De meisjes wonen hier niet omdat ze probleemjongeren zijn, maar omdat hun ouders hen extra begeleiding willen bieden tijdens hun middelbare schoolperiode.

Rana huist op een deel van de benedenverdieping van een flat in de Utrechtse wijk Overvecht. In de hal staat een grote schoenenkast met voor ieder meisje een plankje. Iedereen loopt op sokken of slippers. De meisjes slapen met zijn vijven op een kamer, in stapelbedden. Ze hebben elk een eigen kluisje en een eigen boekenkast.

In een van de twee woonkamers drinken Beyhan Ozkaya (13), Hanim Aktas (14) en Yeter koppen thee met veel suiker. Beyhan draagt als enige van de drie geen hoofddoek. Zij zit in de tweede klas van het gymnasium en wil later bij de milieupolitie werken of archeoloog worden. De ouders van Hanim wonen in Den Haag. Toen ze in groep drie van de basisschool zat, is van Oost-Turkije naar Nederland verhuisd. Ze wil graag psychologe worden en zit nu in de derde klas van het vmbo, kader economie. Yeter wil na het behalen van haar havodiploma pedagogiek of rechten studeren. Zij woonde, voordat ze twee jaar geleden naar Rana verhuisde, in Raalte.

Yeter vindt het op Rana leuker dan thuis. ,,Je woont met meisjes van je eigen leeftijd en je wordt geholpen met je huiswerk. Op Rana ben ik zelfstandig geworden.' Beyhan is via haar moeder op het internaat gekomen. ,,Mijn ouders werken allebei fulltime en hebben daardoor weinig tijd om mij te helpen met school. Ik mocht kiezen tussen het internaat in Utrecht en dat in Tilburg', zegt de tengere gymnasiaste. ,,Ik vond Rana leuker.' Sinds Hanim drie jaar geleden op het internaat kwam, zijn ook haar schoolprestaties vooruitgegaan. ,,Ik maak mijn huiswerk en als je eerder klaar bent, moet je een Nederlands boek lezen. Thuis zou ik dat niet doen.'

De stichting Secu, die naast Rana ook jongensinternaat Beatitas heeft, is in 1995 opgericht door Turkse ouders en studenten. Ahmet Taskan, de huidige directeur van Secu, was betrokken bij de oprichting. ,,Wij zijn begonnen met huiswerkbegeleiding, maar ouders wilden meer. Eerst kwamen de internaten, daarna de studentenhuizen. Nu geven we inburgeringcursussen aan 30 mannen en 30 vrouwen en huiswerkbegeleiding aan 230 jongeren van Turkse komaf.'

De stichting heeft drie betaalde mensen in dienst en draait verder op vrijwilligers. Er werken honderd mensen. Directeur Taskan krijgt geen geld voor zijn verdiensten. Met het bedrag van 190 euro dat ouders maandelijks voor hun kind betalen, komen de internaten niet rond. ,,Met giften van particulieren proberen wij elk jaar de tekorten te dekken.'

Een van de doelen van Secu is emancipatie, zegt de directeur. ,,Wij willen deze jongeren goed opleiden en ze zelfstandig laten worden. Ze moeten op eigen benen leren staan en een diploma op zak hebben als ze hier na een verblijf van twee tot drie jaar weggaan.' Negentig procent van de jongeren op het internaat haalt het diploma -meestal vmbo- in een keer, zegt Taskan.

Op Rana is het leven strak gereguleerd. Om zeven uur 's ochtends gaat de wekker. Tot halfacht kunnen de meisjes ontbijten. Daarna gaat iedereen naar school. Om halfvijf zijn de meeste meisjes uit school. Tot vijf uur kunnen ze ontspannen. Om zes uur wordt er gegeten, weer huiswerk gemaakt, om acht uur moeten ze verplicht het journaal kijken, weer huiswerk maken of een Nederlands boek lezen en om tien uur gaan de lichten uit. Zaterdagmiddag zijn ze vrij en mogen ze de stad in.

Om de twee weken gaan de meisjes een weekeinde naar huis. Veertig procent van de kinderen op de internaten van Secu woont in Utrecht, de rest elders in het land. Taskan: ,,Ik heb liever dat deze kinderen allemaal thuis wonen, maar voor een kleine groep is een internaat het beste. Deze doelgroep kent geen leefritme thuis. Ze gaan laat naar bed en kennen thuis geen structuur.'

Sevil Ersahin is locatiecoördinatrice op Rana. ,,Wij voeden de meisjes op', zegt zij. ,,Ouders vinden het prachtig als hun kinderen thuiskomen in het weekeinde en ineens hun bed opmaken en de tafel afruimen. Ze hebben een goede invloed op hun ouders en broers en zussen.'

De internaten van Secu hechten veel waarde aan het behoud van de Turkse cultuur. Directeur Taskan vindt niet dat ze de integratie in de weg staan. ,,Inburgeren is voor mij: de democratie en rechtsstaat accepteren. Of je de Nederlandse taal wel of niet spreekt, zegt niet zoveel', vindt hij. Ook Sevil Ersahin ziet geen probleem. ,,Op school gaan ze om met autochtonen en ze nemen autochtone vriendinnen mee naar Rana', zegt zij. ,,Thuis zijn ze meer geïsoleerd. Hier krijgen ze meer ruimte.'

Tegen de avond hebben de meeste meisjes op Rana hun huiswerk af. Op de gang ruikt het naar pizza. Een kok bereidt alle maaltijden. In de slaapkamers zitten de meisjes in groepjes bij elkaar op bed. Ze praten Nederlands of Turks. Mengelmoestaal is niet toegestaan.

De begeleidsters houden de administratie bij, kijken of iedereen het huiswerk af heeft of zitten aan internet. Een meisje vraagt een van de begeleidsters of ze onder vier ogen kan praten. ,,Wij zijn eerder zussen dan opvoeders', zegt Ersahin. Beyhan: ,,Je kunt altijd bij ze terecht.' Yeter beaamt dat. ,,Ik vertel ze alles. Later wil ik ook begeleidster worden op Rana.'

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden