De terroristische banden van Qatar zijn wel héél erg zichtbaar

Tamim bin Hamad al-Thani, de emir van Qatar, tijdens een internationale regeringstop in Riyadh in 2015.Beeld REUTERS

De Verenigde Staten scharen zich achter de Golfstaten in hun conflict met Qatar. President Trump beschuldigde Qatar dinsdag van steun aan terroristen. Op Twitter schreef hij: “Tijdens mijn recente trip naar het Midden-Oosten zei ik dat er een eind moet komen aan de financiering van radicale ideologieën. Leiders wezen naar Qatar: Kijk!”

Maar hoe zit het nu met de Qatarese hulp aan terroristen? Er zijn inderdaad harde bewijzen dat Qatar terreurbewegingen steunt, onder meer verzameld door de Amerikaanse Foundation for the Defence of Democracies op basis van openbare bronnen. De belangrijkste terreurorganisatie die hulp krijgt van Qatar, is misschien wel Al-Qaida in Syrië, tegenwoordig ook wel bekend onder de naam Tahrir al-Sham. 

Al sinds het uitbreken van de Syrische burgeroorlog, ontvangt deze beweging geld en wapens uit Qatar. Tientallen sympathisanten van Al-Qaida konden in Qatar ongestraft geld en wapens inzamelen voor de strijd in Syrië, ondanks de waarschuwing van sommige bezorgde landen.

In alle rust

Personen die op de terreurlijst staan van de VN, konden tot op heden in alle rust en onder toeziend oog van de autoriteiten vanuit Qatar hun activiteiten ontplooien. Zo kon de in Qatar gevestigde terrorist Abdel Rahman al-Nuaymi, een kopstuk binnen Al-Qaida, in 2013 honderdduizenden euro’s naar Al-Qaida in Syrië sturen. Hij stuurde ook geld naar de Somalische terreurbeweging Al-Shabaab. Hij verblijft nog steeds in Qatar en loopt daar vrij rond. Qatar beweert telkens van niets te weten of niets te kunnen doen, ook al kent het land een repressief systeem en een sterke geheime politie.

Het oliestaatje financiert zelf indirect Al-Qaida in Syrië. Zo betaalt het vaak losgeld voor gijzelaars van de terreurbeweging. In 2014 kwamen dertien door Al-Qaida ontvoerde Syrische nonnen vrij, nadat Qatar 16 miljoen dollar losgeld betaalde. Op deze wijze kon Qatar zijn Syrische bondgenoot financieren en tegelijk een wit voetje halen bij de internationale gemeenschap.

Slimme constructie

Ernstiger waren de grootscheepse wapenleveranties aan Al-Qaida in Syrië in 2015. Ook deze verliepen volgens een slimme constructie: Qatar gaf de wapens niet direct aan Al-Qaida, maar aan een koepelorganisatie waar Al-Qaida deel van uitmaakte. Deze coalitie van verschillende rebellenbewegingen, genaamd Leger van Verovering, stond niet op de internationale terreurlijst. 

De Qatarese wapens kwamen zo via een omweg alsnog in handen van Al-Qaida. Overigens was Doha, hoofdstad van Qatar, niet de enige die van deze constructie gebruik maakte: Saudi-Arabië en Turkije deden hetzelfde.

Qatar adviseerde Al-Qaida in Syrië ook over de internationale koers. Doha wilde dat de Syrische tak afstand zou nemen van het moederschip, zo zijn terrorismelabel zou afschudden en niet meer geassocieerd zou worden met Al-Qaida van centraal leider Zawahiri. Qatar wilde zo de hulp aan de Syrische beweging via officiële kanalen voortzetten. 

Vorig jaar beweerde de Syrische Al-Qaida-leider Jolani inderdaad dat zijn organisatie officieel geen banden meer had met Al-Qaida. Tevergeefs, want de meeste landen bleven de organisatie als onderdeel van Al-Qaida beschouwen.

IS

Volgens een Amerikaans rapport uit 2014 bood Qatar ook geldschieters van IS een thuishaven. Zo maakte een Qatarese IS-facilitator vanuit Doha twee miljoen dollar over naar de groepering. Qatar ondernam geen actie tegen de man. Er is echter nog geen hard bewijs dat Qatar zelf direct betrokken is geweest bij de financiering van IS.

Bovendien zijn er de openlijke banden met de Afghaanse Taliban en het Palestijnse Hamas. Een van de belangrijkste Hamas-kopstukken woont in Doha, en de Taliban heeft daar zelfs een officiële ambassade.

De hulp aan terreurbewegingen is echter niet de oorzaak van het conflict tussen Qatar en de Golfstaten en de VS. Saudi-Arabië steunt namelijk zelf ook extremistische bewegingen. Maar Qatar heeft met zijn net iets te openlijke banden met terreurbewegingen zijn vijanden een stok cadeau gegeven om het mee te slaan.   

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden