De supermammoet komt

Rotterdamse haven ziet aantal schepen sterk teruglopen, maar tonnage stijgt

Niels Markus

Het aantal schepen dat de haven van Rotterdam bezoekt, neemt gestaag af. In 2008 meerden nog meer dan 35.000 schepen aan, in 2012 waren dat er ruim 32.000 en in 2013 29.448. Doordat de schepen steeds groter worden, kromp de overslag echter niet. Die nam sinds 2008 juist met zo'n 20.000 ton toe, tot ongeveer 440.000 ton.

Dat blijkt uit de presentatie van de nautische cijfers door havenmeester René de Vries van het Havenbedrijf Rotterdam. De Vries: "Tien procent van de schepen die in Rotterdam aankomen, behoort tot de zwaarste klasse van meer dan 100.000 ton. Die zijn verantwoordelijk voor 50 procent van de overslag." De grootste containerschepen ter wereld vervoeren meer dan 18.000 containers en zijn vier voetbalvelden lang. Inmiddels wordt gewerkt aan supermammoetschepen die meer dan 22.000 containers kunnen vervoeren.

Het Havenbedrijf onderzoekt of het aantal schepen dat op Rotterdam vaart nog verder zal afnemen. Een woordvoerder: "Loodsen en roeiers die de schepen helpen binnenvaren, zagen hun omzet al dalen en zijn minder mensen gaan opleiden. Daarom willen we weten waar we rekening mee moeten houden."

2013 was een veilig jaar voor de haven. Er waren 116 ongevallen, waarvan 13 met aanzienlijke schade. Zo liep er een schip vast onder de Koninginnebrug bij het Rotterdamse Noordereiland. Er waren geen ongelukken met dodelijke afloop. In 2014 overleed wel al een schipper in de haven van Rotterdam.

Om de veiligheid in de haven verder te verbeteren wil het Havenbedrijf drones gaan inzetten. In juni wordt boven de Noordzee een eerste proef gedaan met een onbemand vliegtuig. Volgens havenmeester De Vries kunnen drones een aanvulling vormen op de radar. "Met de camerabeelden kun je ook direct verontreinigde plekken zien of drenkelingen in beeld krijgen." Nu is vliegen boven land nog verboden. De Vries hoopt dat er binnen drie jaar drones boven de Rotterdamse haven rondcirkelen.

'Schip lossen is als een pitstop'
APM-manager Vree: Hoe groter het schip, hoe sneller het weer moet kunnen varen

De Rotterdamse haven verandert snel. Het aantal schepen neemt af, maar de vracht per schip groeit. De Europese Unie jaagt concurrentie tussen havens aan. Niet de perfecte tijd om een gloednieuwe terminal te openen, zoals APM Terminals volgend jaar doet op de Tweede Maasvlakte. Het zusterbedrijf van rederij Maersk Line maakte deze week de jaarcijfers bekend. APM moet het momenteel niet van de Europese havens hebben, zegt Ben Vree, manager Europa voor APM Terminals.

Bent u blij met de cijfers? Winst en vrachtvolume groeien.

"Het zijn prachtige cijfers. Maar we moeten realistisch zijn. Veel winst komt uit groeilanden in Azië, Zuid-Amerika en Afrika. In Europa gaat het veel minder. We leden geen verlies, maar halen niet het gewenste resultaat. Ook de Rotterdamse overslag daalt, de bezettingsgraad van onze terminal is lager. Daar kwam vroeger meer vracht uit China."

De Europese Unie wil dat havens in elders in Europa concurrerender worden. Voelt u de hete adem van Triëst en Gdansk al?

"Nog niet echt. Europa wil 329 havens verder ontwikkelen. Ik begrijp dat. Miljoenen mensen werken in de Europese havens. De Europese Unie stimuleert vooral kleinere havens. De reusachtige schepen die op Rotterdam varen, kunnen daar niet aanleggen. Rotterdam kan ook voordeel hebben door vracht naar kleinere havens door te voeren. We moeten wel oppassen dat het speelveld gelijk blijft. Er mag niet te veel overheidssteun naar havens gaan."

APM Terminals heeft terminals in onder meer Zeebrugge, Le Havre en Bremerhaven. Is Antwerpen de grootste concurrent?

"Er is forse concurrentie met Antwerpen. We werken in hetzelfde achterland. Ik vind de achterlandverbindingen geen heel groot probleem voor Rotterdam. Ja, de Betuwelijn loopt spaak bij de Duitse grens, maar de rivieren lopen Duitsland in. Het concurrentievoordeel van onze terminal op Maasvlakte 2 is dat daar straks de grootste containerschepen terecht kunnen en dat we de grote hoeveelheden vracht volautomatisch gaan verwerken."

Stijgt de overslag straks weer door de nieuwe terminal?

"Toen we de terminal in 2006 planden, dachten we dat we altijd door zouden groeien. Toen zag de wereld er anders uit. Sinds 2008 groeit de overslag nauwelijks. Dubbele cijfers zullen we niet meer halen. Maar als de consumptie aantrekt, zal ook het transport toenemen. Ook worden veel goederen nu niet, maar straks wel in containers vervoerd. Zoals fruit. Een terminal bouw je voor ruim dertig jaar. Ik ga er vanuit dat de terminal rendabel zal worden.

Hoe worden schepen met meer dan 18.000 containers straks verwerkt op Maasvlakte 2?

"Zo'n schip vaart heel langzaam binnen om brandstof te besparen. Als het dan aanlegt voeren we een soort pitstop uit: we laden en lossen zo snel mogelijk. Hoe sneller, hoe goedkoper voor de klant. Vroeger kreeg je gespreid over de week ladingen, nu moet een schip binnen een dag weg zijn. Het verwerken van vracht duurt soms wel een week. Daarom moet alles klaarstaan voor verder vervoer: trein, vrachtwagen en binnenvaartschip. We lossen containers in volgorde van bestemming en moeten op het gewicht letten: het zwaarste onder."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden