De strijkstok van de cellist

Pardoes was hij wereldberoemd. De Russische cellist Sergei Roldoegin, voorheen slechts bekend in muzikale kringen in Sint-Petersburg, was begin deze week ineens groot internationaal voorpaginanieuws. Niet vanwege zijn subtiele op- en afstreek, niet dankzij de zangerige, donkerbruine klank die hij uit zijn instrument wist te toveren. Nee, dat allemaal niet. Men had het op al die voorpagina's over zijn unieke strijkstok. In overdrachtelijke zin dan.

Roldoegin bleek volgens onthullingen in de zogeheten Panama Papers de spin in het web te zijn van allerlei dubieuze financiële constructies en transacties. Transacties waarbij het vermoeden bestaat dat het nodige ervan aan de spreekwoordelijke strijkstok was blijven hangen. Transacties die via onduidelijke bedrijfjes in belastingparadijzen als de Britse Maagdeneilanden terug te voeren waren naar de baas van het land zelf: Vladimir Poetin. Of zoals boezemvriend Roldoegin de president mag noemen: Volodya.

Een klassiek musicus die ineens in de schijnwerpers staat wegens vermeende wanpraktijken. Vals spelen dus. Da's voer voor speculaties en aangedikte verhalen. Vooral omdat de twee werelden niet echt samen lijken te gaan - de harmonieuze omgeving vol schoonheid versus die van de akelige verrijking en inhaligheid. Ik geloof dat Jaap van Zwedens korte ontvoering na een lucratief avondje casino breder in de pers werd uit gemeten dan zijn benoeming tot chef-dirigent van de New York Philharmonic. Enfin.

Collega's hier ter redactie kwamen mij na het nieuws over Roldoegin dan ook meteen vragen wie deze cellist wel niet was. Zoals ik aan het begin van deze column al zei is onze Sergei geen wereldberoemd musicus. Hij was jarenlang eerste cellist in het orkest van het Mariinsky Theater in Sint-Petersburg. Daar speelde hij onder leiding van die andere Poetin-vriend Valery Gergjev. Er is een enkele solo-cd van hem te bestellen met redelijk obscuur repertoire op het Russische label Melodiya. Poetin en Roldoegin waren jeugdvrienden. De latere president was met een broer van de cellist werkzaam bij de KGB en leerde zijn vrouw Lyudmila via Roldoegin kennen; van hun oudste dochter Maria is de cellist peetvader.

En zoals dirigent Gergjev geld van Poetin kreeg voor de bouw van een nieuw Mariinsky Theater, wist cellist Roldoegin de president te bewegen tot de bouw van een Huis van Muziek, een opleiding voor jong talent in Sint-Petersburg waarvan hij sinds 2006 directeur is. Maar dat alles zegt natuurlijk nog niets. Deze 'vriendjespolitiek' kwam uiteindelijk de kunst ten goede.

Toch kwam de naam van die andere Russische cellist bovendrijven: Mstislav Rostropovitsj. Die was vooral wereldberoemd als cellist, maar meteen daarna als strijder tegen onrecht, machtspolitiek en alles wat daarmee samenhing. Aan zijn strijkstok kleefde niets. Zelfs geen zweem van vals spelen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden