Standplaats Managua

De strijd om Ortega drijft families uiteen

Politieagenten houden de wacht in een wijk in Managua, waar een anti-overheidsprotest gepland stond op 4 augustus, 2018.Beeld AFP

Roberto kijkt even stuurs om zich heen. We zitten op een terras, waar we een biertje drinken na een lange dag in de auto. 

De zonsondergang dompelt het enorme Meer van Managua en de kustboulevard van Nicaragua's hoofdstad in een fraaie, goudgele gloed, maar Roberto's blik is somber. "Het is nieuw dat we hier niet meer hardop over de president kunnen praten", zegt hij. "We moeten fluisteren. Dat is triest."

De rust is weer teruggekeerd in de straten van Managua, na de massale demonstraties tussen april en juli tegen de regering van president Daniel Ortega, en diens extreem gewelddadige reactie die honderden levens kostte en het land praktisch lam legde. Volgens de regering is alles weer 'normaal', maar weinig mensen in Managua zijn het met hem eens. Het gonst van de verhalen over repressie, over paramilitairen die dagelijks mensen uit hun huis sleuren, waarna familieleden dagen of weken niets meer van ze horen, over tegenstanders van het regime die worden gemarteld.

Over politiek wordt niet gesproken

De sfeer in de hoofdstad is gespannen. Het verkeer rijdt weer als vanouds, mensen gaan weer naar hun werk, maar wie luistert naar de gesprekken op de terrasjes merkt het verschil. "Over politiek wordt niet gesproken", zegt Roberto zacht. "En als je het al doet, dan alleen positief. Kritiek kunnen we alleen thuis, met familieleden en vrienden delen."

Zelfs dat kan niet echt meer. Naast het geweld op straat en de onderdrukking van de demonstranten, heeft de politieke crisis de reeds bestaande, diepe kloof tussen voor- en tegenstanders van het regime vergroot. De afgelopen week, die ik in het Midden-Amerikaanse land doorbracht, leverde tientallen gesprekken op met collega's en andere Nicaraguanen over hoe vrienden en familieleden niet meer met elkaar praten.

Alfonso, een bevriende journalist in Managua, vertelde hoe twee van zijn beste vrienden, die elkaar al sinds de basisschool kennen, alle contact met elkaar hebben verbroken.

De een is een sympathisant van het eerste uur van het Sandinistisch Front voor Nationale Bevrijding, de voormalige guerrillabeweging (nu politieke partij) waarmee Daniel Ortega in 1979 dictator Anastasio Somoza ten val bracht. De partij werd later het fundament onder zijn nu al decennia oude machtspositie.

De andere vriend stond letterlijk op de barricades en is ieder vertrouwen in de regering verloren. "Ze praten niet meer met elkaar, hebben elkaars nummer op hun telefoon gewist", vertelde Alfonso. "Vroeger gingen we met zijn drieën uit, nu moet ik kiezen."

Langdurige wonden

In Roberto's familie is het niet anders. Hij, zijn ouders en zijn broers en zussen zijn kritisch op de regering, terwijl hij ooms heeft die Ortega steunen. "Laatst hadden we het op een familiebijeenkomst over Ortega", zegt hij. "Een van mijn ooms, die de regering steunt, werd woest en stormde het huis uit. We hebben sindsdien niet meer met hem gesproken."

Het doet Nicaraguanen als Roberto pijn dat het land zó gespleten is. Hij verwacht dat het nog vele jaren duurt voor de wonden helen die de crisis heeft veroorzaakt. Misschien lukt dat wel helemaal niet meer. "Nicaragua was altijd een verdeeld land, maar het ging de laatste jaren economisch goed", zegt hij. "Misschien hielden we onszelf voor de gek."

Hij drinkt zijn biertje op. Het is pas een uur of half zeven 's avonds, maar de boulevard aan het meer, tot vier maanden geleden een favoriete uitgaansplek in Managua, is al helemaal verlaten.

Gewoonlijk schrijft Jan-Albert Hootsen uit Mexico. Nu is hij op reis door Nicaragua en is de hoofdstad Managua zijn tijdelijke standplaats. Lees alle stukken in ons dossier. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden