De strijd om het hart van Ede is nog niet gestreden

Grote en kleine kwesties staan op de agenda van de gemeentepolitiek. Trouw volgt tot de verkiezingen een aantal raadsvergaderingen in het land. Vandaag: de oude markt. Ede (98 500 inwoners) Burgemeester: CDA Wethouders: CDA 2, PvdA 1, VVD 1 Gemeenteraad: CDA 11, SGP 6, PvdA 5, VVD 5, D66 3, RPF/GPV 3, GroenLinks/Progressief Ede 2, Gemeentebelangen 2

Dat plan, dat werkdocument over de herinrichting van het centrum van Ede, daar heeft ze weinig op tegen. Alleen, de Driehoek wordt in het plan als een 'misplaatst gebied' opgevoerd, als voorkeursgebied voor uitbreiding van het raadhuis, en tegen die vooringenomenheid van het Edese college van b en w moet ze protesteren.

“De Driehoek is een tolerant wijkje,” zegt ze. “De moskee fungeert er prima. Het is een karakteristiek stukje oud-Ede, laat het niet niet verloren gaan.”

VVD-wethouder Peerbolte hoort een en ander gelaten aan. Hij gaat, als verantwoordelijk beleidsman die deze maandagavond de vergadering van de commissie economische zaken en ruimtelijke ordening uit de Edese gemeenteraad voorzit, nauwelijks in op het betoog van de verontruste Driehoekenaarster. Alleen wil hij wel even tegenover de commissieleden kwijt dat het bericht in het blad Cobouw, als zou het beleidsplan Ede-centrum, dat de Gelderse gemeente een nieuw hart en aanzien moet geven, al ruimschoots zijn voorgekookt, volstrekt onjuist is.

Een volgende spreker, de heer Van de Ven, namens de projectontwikkelaar Maceka Vastgoed, de maatschappij die een kleine anderhalf jaar geleden de knuppel in het hoenderhok gooide met een revolutionair plan, dat het centrum van Ede zijn oude glorie moest zien terug te geven. Het klonk en oogde heel mooi. Stel je voor: Ede met een echte markt, omzoomd en doorsneden met bomen, zoals toen, met misschien zelfs een muziektent, zoals toen.

Alleen het Hof van Gelderland zou ontbreken, het oude Hof dan. Want 'Hof van Gelderland' is anno nu de onpasselijk makende naam voor de betonnen kolos, waarin een winkelcentrum werd geperst, en die de markt en zijn omgeving verwoestte. De gemeente was ooit zo stom geweest om het in eigen bezit zijnde marktterrein via 'gesloten beurs' te ruilen met de achter het Hof van Holland liggende Achterdoelen, dat eigendom was van bouwmaatschappij Bredero. En toen die op de markt tekeer ging, was er niets meer aan te doen.

Daarbij was ook het echte Hof van Gelderland ten prooi gevallen aan de plannenmakers en bunkerbouwers, die Ede moesten opstuwen in de vaart der volkeren. Een prachtig wit hotel-restaurant was het, dat Hof van Gelderland. Sjiek, met een verhoogd terras ervoor, van waar je onder vele en grote bomen over de markt uitzag. En waar op het bordes de burgemeester op 30 april het koninginnedag-defile afnam van de scholieren, met hun oranje sjerp om, met de zak snoep die ze allemaal kregen na de feestviering in de 'Ederkuil'. Op die plek worden nu de warme worsten van de Hema gesleten.

In Maceka's 'Ede, een visie op de kern' zou de schanddaad in zoverre hersteld worden, dat Hof van Gelderland gesloopt moest om ruimte te maken voor de markt, waar omheen dan winkels en woningen zouden verrijzen. Net als op het huidige marktterrein, waarbij een deel van de supermarkten ondergronds zouden gaan, met als twee lagen parkeergarage. De Edese middenstand en politiek waren enthousiast over de Maceka-plannen, maar in de ogen van wethouder Peerbolte vonden ze geen genade. 'Kapitaalvernietiging' was zo'n veelgehoord argument, en dat sloeg dan op het verdwijnen van een compleet winkelcentrum. Het Maceka-plan zou bovendien financieel onhaalbaar zei, meende Peerbolte en ontwierp het eigen beleidsplan.

In dit paradepaardje van de wethouder kan Van de Ven van Maceka dan ook bedroevend weinig terugvinden van de aanvankelijke 'revolutionaire' voorstellen om Ede weer een echt hart te geven. 'Een duiventil', meent de Maceka-woordvoerder.

Van de Ven verzet zich tegen het oordeel van Peerbolte als zou sloop van Hof van Gelderland plus verplaatsing van het winkelcentrum, annex markt, financieel onhaalbaar zijn. Hij wenst dan ook volledige openheid over Peerbolte's financiele beweegredenen omtrent een en ander. En een eerlijke vergelijking met het 'kostenplaatje' van Maceka.

Nadat eerst namens de klankbordgroep de altijd lastige heer Ubbels - 'het geweten van Ede-centrum' - uitvoerig op de adders onder het gras in Peerbolte's beleidsplan heeft geduid, en erop aandringt in plaats van uitbreiding raadhuis richting ongerepte Driehoek eerst maar eens het ambtenarenkorps in te krimpen, blijkt dat de meeste commissieleden wel gevoelig zijn voor Van de Ven's betoog.

De PvdA-woordvoerder Bakkenes vindt de financiele onderbouwing van Peerbolte's paradepaardje wat gammel, en Van der Zalm van D66 acht het een typisch geval van 'penny-wise, pound-foolish'.

De zwaarwichtige SGP, met zes zetels de tweede partij in Ede, heeft vooral geen enkele behoefte aan uitbreiding van de horeca, want meer uitgaansmogelijkheden leidt maar tot zedenverwildering en alles wat vies en voos is. Maar het machtswoord komt toch van Wielinga, leider van de elf-koppige CDA-fractie.

Wat de financiele gevolgen van het 'amoveren' van 'Hof van Gelderland' betreft, daar kunnen de christen-democraten niet uitkomen, zegt hij. B en W staan haaks op Maceka en Wieliga vindt dat een neutrale derde partij zowel Peerbolte's plan als de Maceka-voorstellen moet doorberekenen. “En wanneer de financiele uitgangspunten van B en W niet deugen, deugt de rest ook vast niet”, en daar kan Peerbolte het mee doen.

De wethouder sputtert nog wat tegen. Hij noemt zijn beleidsplan slechts een 'tussenstand' en twijfelt aan het nut van de interventie van derden. “Maar het voortouw ligt in uw handen”, meent hij, als oprecht democraat. Goed, hij wil wel een 'sportieve' afspraak maken met Maceka over de financien, de firma die de berekeningen voor b en w heeft gedaan, mag ook de Maceka-plannen onderzoeken. Beetje vreemd natuurlijk, de gegevens van de 'concurrent' te laten toetsen door je eigen partner, maar meer zit er voor Maceka niet in.

Na wat getouwtrek over de te volgen procedure wordt besloten de behandeling in de raad tot ver in maart uit te stellen. Ver na de gemeenteraadsverkiezingen dus, en niemand kan derhalve daarop electoraal worden getoetst. En de Driehoek wacht af, wat er straks overblijft van dit 'karakteristiek stukje' Ede. Museum Oud-Ede huisde er ooit, maar dat is al jaren geleden verplaatst. En ook die prachtige kastanjeboom bij het begin van de Driehoek is niet meer.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden