De stemmen zijn gebleven

Ze heeft sinds 1985 zeker dertig psychiaters gezien, tientallen soorten medicijnen geslikt, en vele maanden doorgebracht op de gesloten afdeling van de Amsterdamse Valeriuskliniek. Ze zegt nu haar aandoening te kennen, en zelf kapitein te willen zijn.

De 31-jarige Eline Gumbert schreef negen korte stukken over haar ervaringen met de psychiatrie, die vanaf vandaag wekelijks in de Verdieping gepubliceerd zullen worden. ,,Het gaat in die stukken niet om mij'', zegt ze. ,,Ik wilde laten zien wat je tegenkomt als psychiatrisch patiënt.''

De vrouw die hier op de bank zit te vertellen is zo helder als haar stukken. Dochter van een Leidse hoogleraar handschriftenkunde en een schrijfster van een woordenboek middeleeuws Latijn. Zelf de Kunstacademie doorlopen, en als grafisch ontwerper haar eigen bedrijf begonnen. En lijdend aan paranoïde schizofrenie, depressiviteit en suïcidale neigingen.

Haar verhaal begint in de vijfde klas van het gymnasium. ,,Ik raakte overspannen. Tenminste dat dacht ik. Ik heb de hele zomer in de tuinstoel gelegen. 's Nachts wakker, overdag in de tuinstoel.'' Het ging over. Tot het in het tweede jaar van de Kunstacademie terugkwam. ,,Ik had het enorm naar mijn zin op de academie. Ik vond het fantastisch om te werken met mensen die dezelfde belangstelling hadden als ik. Maar in het tweede jaar raakte ik opnieuw overspannen. Ik noemde het 'depressief'. Maar wat er door mijn hoofd speelde zou ik nu psychotisch noemen. Ik dacht dat mijn armen met touwtjes aan mijn lijf zaten en eraf zouden vallen als ik niet stevig werd vastgehouden. Ik droeg bergschoenen omdat ik dacht dat ik zo weinig gewicht had dat ik zou wegzweven.''

De Riagg in Leiden vroeg Gumbert hoe ze het zou vinden als ze zou worden opgenomen. ,,Ik was negentien en schrok me te pletter.'' Ze werd doorverwezen naar een psychoanalyticus, die ze gedurende vier jaar tweemaal per week zou bezoeken. ,,Ik ging me veilig voelen in die therapie.''

Gumbert maakte de kunstacademie af, leerde tijdens een vakantie de man kennen met wie ze sinds 1993 is getrouwd en begon in Amsterdam haar eigen bedrijf als grafisch ontwerper. Ze was gelukkig. En stabiel.

De bruiloft van een roomse neef bracht haar in de kerk. Ze was onder de indruk. Ze had als kind met haar ouders vaak kerken bezocht, als cultuurhistorische monumenten, maar wilde na deze mis weten hoe het op een gewone zondag zou zijn. Sindsdien is Gumbert een trouw bezoekster van de rooms-katholieke kerk in Oud-Sloten.

Met het kerkbezoek verdween eind 1993 de stabiliteit. Gumbert weet zeker dat daarin geen oorzakelijk verband ligt. ,,Zonder de kerk zou het juist erger zijn geweest. Ik vind het prettig om tenminste eenmaal per week tijd te maken voor de dingen in het leven waaraan je gemakkelijk voorbij gaat.''

De instabiliteit werd erger dan ooit. Gumbert hoorde stemmen. ,,Ik geloofde in het begin niet in de duivel. Maar toen wist ik: hij zit in mijn hoofd. Want God is het niet, en zelf ben ik het ook niet. Dus de duivel bleef over. In die tijd is ook het schrijven begonnen.''

De stemmen zijn sindsdien gebleven. Gumbert ging met haar man naar de Riagg in Amsterdam en stond na vijf minuten weer buiten met een recept voor een indrukwekkende lading antipsychotica. ,,Toen ging het zaakje draaien. Er was geen weg terug.''

Gumbert heeft sindsdien, met tussenpozen, vele maanden doorgebracht op de gesloten afdeling van de Valeriuskliniek. Tot vorige zomer. Ze heeft nu een vorm van begeleid wonen en gaat dagelijks naar het activiteitencentrum in de buurt.

Het gaat goed, zegt ze. Ze voelt nu wanneer een gesprek met een vriend of vriendin voldoende is om haar suïcidale neigingen te onderdrukken, en wanneer daarvoor meer nodig is.

Haar grafisch bedrijf bestaat niet meer, zegt de belastingdienst. Volgens Gumbert slaapt het alleen maar. Ze heeft de afgelopen jaren -in meest nachtelijke uren- een dagboek geschreven. Dat liep op een gegeven moment vast. Op advies van een vriend besloot zij het even terzijde te leggen en iets anders te gaan schrijven. Van het resultaat vandaag het eerste deel.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden