De stem van het volk zegt nog niets

Het is hoog tijd dat politici en media de burger serieus nemen. Flitspeilingen domineren het nieuws, net als makkelijke oneliners. Journalisten moeten dieper graven.

In mei drie jaar geleden behaalde het volk een pyrrusoverwinning. Niet eerder kreeg de politiek zo op haar donder met stemmen op zoveel Hadjememaars, de 26 kamerleden van de LPF. En nog nooit raakten de media zo van slag. Eenmaal van de schrik bekomen, gingen politiek en pers weer over tot de orde van de dag: doen alsof we luisteren naar de vox populi.

De 'standpunt.nl'-rubrieken nemen genoegen met Zeggen Wat Je Denkt. De flitspeilingen vervuilen dagelijks RTL Nieuws en NOS Journaal. We gunnen het Maurice de Hond, maar moeten we werkelijk bij ieder feitje over de nieuwe paus of jubilerende koningin weten wat 'Nederland' ervan vindt? Wij winden ons erover op, hoe er naar 'het volk' wordt 'geluisterd':

Over de wanstaltige verhouding in de nieuwsproductie. Minutenlang en pagina's vol met repootjes van de straat. Waar is de tijd dat de mening van de taxichauffeur onoorbaar was?

Over de geluidshinder: Jan Mulder die bijgevallen door Henk en zijn beste vriend de gasten toeblaft dat hun mening hem onwelgevallig is. En de gasten die zich dit laten welgevallen. Het is niet onze beste vriend, maar wie volgt minister Donner na, door de BVD-inquisitie te mijden?

Over minister Donner: mee met kut-Marokkanen die geen Mohammed-Beetjes zijn. Welk medium laat zien wat politicus én onderdaan buiten het oog van de camera met hun voornemens doen?

Over de minachting voor de regio. Als concerns de regionale pers gelijkschakelen (zoals Wegener en PCM) stamelt de politiek: 'Wat kunnen wij eraan doen?'

Over de suggestie van live en spannend. De spatie in de aankondiging van Fons de Poel tussen 'Netwerk, na het' en 'Journaal' is een voorbode van de beat onder voetstappen in een reportage uit de magnetron. En anders staan de verslaggevers wel voor het Binnenhof of de bunker in Osdorp, terwijl de zitting al uren achter de rug is.

Over het zeldzaam worden van de deskundige: zoals de politieverslaggever, die steeds vaker plaats moet maken voor de kopiist van persbulletins.

Over de krant die peilt of Lodewijk de Waal de nieuwe burgemeester moet worden, maar niet schrijft over wat voor burgemeester Haarlem nodig heeft.

Zijn politici in staat om hun kiezers weer serieus te nemen? Kunnen journalisten hun lezers, kijkers en luisteraars als volwassenen behandelen? Waarom is het abnormaal ergens diep op in te gaan en waarom zijn oneliners die Teletekst halen, de norm? Wanneer vragen we aan mensen om redelijk te zijn: het is niet de schuld van de wethouder of de minister als het dit weekend regent.

In ons werk zien we ook veel ten goede. Op 18 mei (Mediadag in de journalistiek, Gehaktdag in de Tweede Kamer) zien we hoe het ook best kan. Zoals in de minutieuze reportages van Marga van Praag, en in hetzelfde NOS Journaal de heimelijke videobeelden van verslaggeefsters Le Fever en Bootsma uit Zimbabwe. Zoals met de internetprojecten van Limburgs Dagblad en Haarlems Dagblad in een paar buurten. Zoals op de werkbezoeken van backbenchers uit de Kamer aan instellingen zonder naamsbekendheid. Zoals wanneer lokale politici en journalisten vechten voor het erfgoed van hun Haagsche Courant of Rotterdams Dagblad.

In de opvoeding kennen we de drie R's: rust, reinheid, regelmaat. In journalistiek en politiek leerden we ooit de vijf W's: wie, wat, waar, wanneer, waarom. Laten we ons hiervoor de tijd weer gunnen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden