Tilly Gerritsma: ‘Ik begon in te zien dat maatschappelijk succes niet zaligmakend is.’Beeld Lars van den Brink

Zin in het alledaagseTilly Gerritsma

‘De stem die ik hoor, is inspiratie geworden’

Welk verhaal geeft uw leven zin? In deze reeks vertellen Trouw-lezers hun zingevingsverhalen. Vandaag: Tilly Gerritsma (66). ‘Mijn wakker worden in een andere dimensie was hard nodig om de aardse problemen aan te kunnen.’

“Dat jaar was ik tot het gaatje gegaan. Nu zouden we zeggen: ik had een burn-out. Ik sliep veel, in de hoop geestelijk tot rust te komen. Tegen de kinderen zei ik: ‘Mama gaat mediteren’. Dat klonk mooi, maar als ik op bed lag, viel ik telkens weg.

Op een namiddag kwam die stem, het was een onbekende, wat jonge vrouwenstem van buiten mijzelf. Zij kwam van links. Zodra ik de stem hoorde, schoot ik wakker, niet alleen fysiek, maar ook geestelijk was ik onmiddellijk helder. Ik wist dat ik niet gedroomd had. Tussen droom en werkelijkheid ligt maar een smalle overgang; deze stem kwam vanaf die overgang. God, wat gebeurt er met me? Ik kwam in een andere gemoedstoestand terecht. Eerst hoorde ik: faith en later trust.

Op zoek naar een woordenboek

Als een idioot rende ik vervolgens door het huis op zoek naar een woordenboek. Ja, vertrouwen, dat vermoedde ik al. Vertrouwen, dacht ik, vertrouwen, ik heb voor geen cent vertrouwen. Toch ervoer ik de stem als een oproep: je moet vertrouwen hebben. Het was alsof ik naar mijzelf keek in een film.

Die film was een andere dimensie, een gevoelswereld­­ die zich het best laat om­schrijven als liefdevol, gelukzalig en vredig. Mijn problemen verdwenen als sneeuw voor de zon, ik baadde in dat heerlijke gevoel en laafde me eraan. Toch wist ik, of anders gezegd: voelde ik, dat mijn problemen, hoe ver weg op dat moment dan ook, er nog steeds waren. Alleen, ze belastten mij niet, ze waren er gewoon. Het was goed zoals het was.

Ik heb vier gevoelige zonen, van wie er drie te maken hebben gekregen met psychiatrische problemen. Een zoon werkt in de psychiatrie als hulpverlener en kent zodoende de voor- en achterkant. Door die gevoeligheid konden twee van mijn zonen niet werken of studeren. Mijn roze ballon van een voorbeeldig gezin werd genadeloos doorgeprikt. Ik had de keuze: houd ik aan dat maatschappelijk geaccepteerde plaatje vast, dan blijf ik ongelukkig, of zoek ik een ander kader? Tijdens die zoektocht heb ik afscheid moeten nemen van wat maatschappelijk wordt gewaardeerd: een goede studie, een goede functie. Die hadden mijn zonen niet.

Ik moest afscheid nemen van mijn ego

Ik begon in te zien dat maatschappelijk succes niet zaligmakend is. Is het niet belangrijker hoe iemand in het leven staat, zich ontwikkelt? Om me met mijn zonen te kunnen verbinden, moest ik afscheid nemen van mijn ego. Ik moest ook stoppen met mijn werk, wat me door de maatschappij niet in dank werd afgenomen. Maar ik had een zoon thuis die alleen maar dood wilde, en dat wilde ik niet. Hij had geen hulpvraag, nou, dan krijg je dus echt geen hulp in de psychiatrie. Ik heb mijn volwassen zoon tien jaar in huis gehad zonder werk of studie. Ik heb geleerd echt te luisteren naar hem en zijn doodswens serieus te nemen, hoewel ik dat uiteraard verschrikkelijk vond. Ik kwam erachter dat alcohol- en drugsproblemen gerelateerd zijn aan het niet om kunnen gaan met gevoelens. De vraag: ‘Mam, waarom leef ik?’, beantwoordde ik op een gegeven moment met: ‘Er zijn twee dingen die je moet leren. Op de eerste plaats jezelf leren kennen en op de tweede plaats om leren gaan met de problemen die op je pad komen’.

Niet lang nadat ik voor het eerst die stem had gehoord, ben ik vrijwilligerswerk bij Stichting Weerklank gaan doen. Weerklank richt zich op mensen met bijzondere zintuigelijke ervaringen, zoals het horen van stemmen en het zien van beelden. Daar wilde ik wel vrijwilliger worden, misschien kon ik mensen hiermee helpen. Tot mijn verbazing bemerkte ik dat veel stemmenhoorders negatieve stemmen hadden, hier niet mee om konden gaan en daardoor in de psychiatrie terechtkwamen. Ik had vanaf het begin een positieve stem, maar wilde wel controle houden en heb toen gezegd: ‘Jullie kunnen wel van alles zeggen, en ik vind het machtig interessant als ik wat doorkrijg, maar de afspraak is, dat ik alles wil begrijpen’. Ik heb ook aan tal van onderzoeken meegewerkt, onder andere in Maastricht en Londen, en aan het UMC Utrecht. Bij die onderzoeken werd er in de hersenen gekeken of positieve stemmen meetbaar waren.

Later heb ik me vaak afgevraagd met wie ik die afspraak dan heb gemaakt. Ik noem het zelf: met een gids, een geleide geest, een hoger bewustzijn – in elk geval met iets wat veel bewuster is dan ik. De stem is al gauw inspiratie geworden en ik wist wanneer ik zelf sprak of wanneer het hoger bewustzijn aan het woord was. ‘Wat zeg ik dat geweldig’, dacht ik wel eens met de wetenschap dat niet ik, maar iets anders door me sprak. Ik bezat in mijn dagelijkse bewustzijn immers nog niet zoveel wijsheid en verwonderde me over hetgeen ik vertelde. Het ging altijd over de zin van het leven. Daar was ik naar op zoek. Ik had het in die tijd emotioneel hartstikke moeilijk. Wat me was overkomen, noemde ik later een emotioneel, psychisch en spiritueel proces waarin tevens de eenheidservaring – alles is goed, er is alleen maar liefde – omsloten lag.

God in goud

Om mijn emoties te verwerken ging ik schilderen. De laatste schilderijen die ik maakte, waren van een soort Al-bron of oerknal of God in goud. Nu ben ik klaar, dacht ik, meer dan goud is er niet. Kwam ik die beelden later in boeken tegen – dat is toch niet te filmen!

Later heb ik jaren als ervaringsdeskundige vrijwilligerswerk gedaan bij FAB, Familie als Bondgenoot. Triadisch – met hulpverlener, familie en cliënt – gaven we les aan de Geestelijke Gezondheidszorg en aan de Regionale Instelling voor Beschermend en Begeleid Wonen.

Nog steeds ben ik lerende in het Al, om het Al wat is te kunnen begrijpen. Mijn wakker worden in een andere dimensie was hard nodig om de aardse problemen aan te kunnen. Ik moest leren vertrouwen dat het goed kwam, en dat niet alles nu op dit moment verklaarbaar is. Dat is ook mijn drive in de psychiatrie: doe eens iets met zingeving. Betitel afwijkende mensen niet onmiddellijk als ziek. Probeer patiënten ook niet direct weer in het maatschappelijk plaatje te proppen. Luister naar wat ze te zeggen hebben, ondersteun hen, zodat­­ ze kunnen dealen met wat ze meemaken, met wat ze horen.”

Heeft u ook een zingevingsverhaal te vertellen en wilt u dat delen? mail dan naar: zingeving@trouw.nl.

In de verhalenreeks Zin in het alledaagse vertellen Trouw-lezers hoe ze zin geven aan hun bestaan. Eerdere afleveringen uit de reeks zijn hier terug te lezen. Bij deze reeks hoort een podcast. Klik hier om de meest recente aflevering van deze podcast te beluisteren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden