Het Jaar Van

‘De stekker van Facebook is en blijft eruit’

Olga Leever: ‘Die Zuckerberg moest echt door het stof, en terecht ook’. Beeld Werry Crone

Facebook had een jaar vol schandalen en dat kostte het bedrijf gebruikers, ook in Nederland. In de eindejaarsserie ‘Het jaar van’ vertelt Olga Leever hoe het voelde alsof ze was verhuisd.

De stekker ging uit haar facebookprofiel, precies op 11 april om acht uur ’s avonds. Olga Leever (50) uit Utrecht kan erom lachen. “Mijn zoon geloofde me niet, hij kwam naast me staan om te checken of ik echt op de delete-knop drukte.” Acht jaar lang was Leever bijna verslaafd aan Facebook. “Ik was heel fanatiek, scrolde soms uren rond”, zegt ze. “Ik ben blij dat ik daar vanaf ben.”

Leever is een van de Nederlanders die stopte met Facebook na een uitzending van tv-programma ‘Zondag met Lubach’. Presentator Arjen Lubach riep kijkers op om zich aan te melden bij het facebookevenement ‘Bye Bye Facebook’. Deelnemers konden tegelijk stoppen met Facebook, op 11 april. 

Datalek

Op dat moment lag Facebook wereldwijd onder vuur. Een maand eerder was gebleken dat gegevens van miljoenen facebookgebruikers (waaronder 90.000 Nederlanders) in de handen waren gevallen van Cambridge Analytica, een bedrijf dat werd ingehuurd door Donald Trump tijdens de Amerikaanse presidentsverkiezingen. Facebookbaas Mark Zuckerberg wist al in 2015 van het datalek en moest met de billen bloot in het Amerikaanse congres en het Engelse parlement. Wat vond hij belangrijker? De privacy van zijn gebruikers of de advertentie-inkomsten?

De hommeles bij Facebook zorgde voor een afname van het aantal leden. Voor het eerst in de geschiedenis van het bedrijf daalde dit jaar het aantal dagelijkse en maandelijkse gebruikers in Europa, bleek uit de kwartaalrapportages van het bedrijf. Techsite Telecompaper berekende dat tussen december 2017 en oktober 2018 het aantal installaties van de Facebook-app op Nederlandse smartphones met 1,1 miljoen daalde.

“Dit jaar zien we dat een gebrek aan vertrouwen een extra motivatie is geworden om te stoppen met Facebook”, zegt directeur Neil van der Veer van onderzoeksbureau New-com. Zijn bedrijf doet veel onderzoek naar socialemediagebruik in Nederland. Het vertrouwen in Facebook was overigens nooit hoog, benadrukt Van der Veer. “Gebruikers hebben altijd twijfels over privacy en gegevensbeheer gehad. Maar nu zien we dat mensen die gedachte omzetten in gedrag. Vooral in de belangrijke groep van mensen tussen de twintig en veertig verliest Facebook nu terrein.”

Optelsom

Voor Olga Leever was haar vertrek het gevolg van een optelsom. Ze speelde al langer met de gedachte om haar profiel te verwijderen, maar Facebook bleek hardnekkig. “Het platform leidde zo gigantisch af, ik wilde niet verder wegzakken in dat moeras. Steeds weer kijken en reageren, soms met volslagen onbekenden. Het ging me tegenstaan”, zegt ze. “En voor die Zuckerberg was het wel echt een blamage, hè. Die moest door het stof, en terecht ook.”

Toch had de Utrechtse een extra zetje nodig om definitief te stoppen. “Toen ik bij Lubach het blauwe ‘vertrekfeestje’ zag, dacht ik: dat wil ik ook!”, zegt ze. “Het is heerlijk bedacht: toch een facebookevenement waarmee we afspreken met zijn allen te stoppen. Ik gebruikte Facebook heel veel voor het vinden van evenementen, het leek me gaaf om er op deze manier een einde aan te maken.”

De weken die volgden herinnert Leever zich goed. “Het voelde alsof ik uit een dorp was verhuisd. Al die mensen die ik dagelijks tegenkwam, die zag ik niet meer.” En ze werd zelf ook gemist op Facebook. “Ik was de incheckkoningin van onze vriendinnengroep. Bij iedere afspraak postte ik wel even een fotootje en ik zorgde dat iedereen was getagd. Ineens gebeurde dat niet meer.”

Maar achteraf is ze blij. “Ik hou nu zoveel tijd over, ik kan het iedereen aanraden.” Het enige wat Leever mist zijn alle evenementen in de stad die ze via Facebook kon bijhouden. “Ik heb me maar weer ouderwets aangemeld voor een paar nieuwsbrieven, dan blijf ik op de hoogte. Of ik ooit nog terugkrabbel? Nee, die stekker blijft eruit.”

Lees ook:

Nog meer terugblikken op 2018 in ons dossier ‘Dit Was 2018'

Of ik wil of niet, ik kijk

Eerder antwoordde Leever op de vraag van Monic Slingerland of Facebook een speeltuin vol vrienden is, hoe het tijdverslindende platform haar steeds meer ging tegenstaan.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden