De Statenverkiezingen draaien weer om Voldemort

Wat het meest opvalt bij de naderende Statenverkiezingen , is de kolonisatie door de nationale politiek. Dat is opmerkelijk, omdat de landelijke politieke partijen weinig op hebben met de provincies. De provinciale hoofdsteden laten op hun beurt de landelijke politiek steeds meer links liggen. Ze zijn nauwelijks meer georiënteerd op de Haagse politiek, omdat zij zelf lobbyen in Brussel. Zij hebben Den Haag steeds minder nodig.

De landelijke politieke partijen hebben zich echter meester gemaakt van de Statenverkiezingen. Dat is verklaarbaar, want via de Statenverkiezingen wordt getrapt de Eerste Kamer gekozen. De samenstelling daarvan is zeer relevant voor het voortbestaan van het minderheidskabinet-Rutte, dat gedoogd wordt door de man wiens naam, net als Voldemort in de Harry Potter boeken, door sommigen in Den Haag niet mag worden genoemd: Geert Wilders. Maar hij bestaat!

Wilders is de belangrijkste reden dat de provinciale verkiezingen gekaapt worden door de nationale politieke partijen. Terwijl het kabinet-Rutte een goede start kent, politiseert de oppositie de Statenverkiezing. Als de getrapte volkswil duidelijk maakt dat er geen meerderheid voor het kabinet-Rutte bestaat, is een kabinetscrisis nabij.

De doorgaans evenwichtige senator Hans Engels (D66) zegde het kabinet al de wacht aan. De lijsttrekker Eerste Kamer van de PvdA Marleen Barth – wiens hart ’links zit en rood is’ – wil het kabinet vanuit sociaal-democratische waarden beoordelen. De Eerste Kamer is daardoor een politieke arena geworden.

Dat betekent dat de Nacht van Barth niet lang op zich zal laten wachten als het kabinet geen meerderheid in de Eerste Kamer heeft. Rutte zal zijn erotiserende machtspolitieke dans, die hij met Jolande Sap in de Tweede Kamer rond Afghanistan uitvoerde, met Barth waarschijnlijk niet kunnen herhalen.

Wat ook opvalt, is de terugkeer van de zogenaamde Pre-Pimmiaanse politici in de Eerste Kamer. Ze waren voor de opkomst van Pim Fortuyn actief in de nationale politiek: Roger van Boxtel, Thom de Graaf, Elco Brinkman. Deels waren zij het slachtoffer van de revolte van Fortuyn of hadden zij zelf besloten afscheid te nemen. Zij waren kinderen van de Nederlandse politieke polder, die zich niet thuis voelden bij de polarisatie en politisering die door en na Fortuyn plaatsvond. Maar blijkbaar achten ze de tijd weer rijp om politiek actief te zijn.

De Pre-Pimmianen kiezen daarvoor de Eerste Kamer, terwijl dat vanouds de Kamer van de reflectie is, gericht op de kwaliteit van de wetgeving. Door de opkomst van Geert Wilders als opvolger van Pim Fortuyn vindt er een politisering van de Eerste Kamer plaats, mede omdat de oude politici terugkomen in de Eerste Kamer. Het is daardoor ook verklaarbaar dat Martin Bosma (PVV) de Eerste Kamer niet belangrijk noemt. De volkssoevereiniteit komt volgens hem tot uiting in de Tweede Kamer, niet in het ’bejaardentehuis’ van de Senaat. Slaagt de kolonisatie van de Statenverkiezingen door de landelijke politiek?

Ik denk dat de meeste kiezers weinig interesse hebben in de Statenverkiezingen. De verkiezingsborden die noodgedwongen door de gemeenten langs de weg worden opgesteld, vertonen vele lege plekken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden