De spoorwegovergang is nooit helemaal veilig

prorail | Het aantal ongelukken op overgangen is vorig jaar gedaald van 32 naar 26. Daarbij vielen vier doden, het laagste aantal ooit. Helemaal veilig zal de overgang nooit worden.

Vier doden vielen er afgelopen jaar op spoorwegovergangen, het laagste aantal ooit. De betreffende overgangen waren beveiligd. Toch maakt spoorbeheerder ProRail zich het meest druk over de honderd onbeveiligde spoorwegovergangen in Nederland, op een totaal van 2500. Onbeveiligd wil zeggen: er staan wel borden en andreaskruizen, maar er rinkelen geen bellen en er is ook geen slagboom.


ProRail wil daar zo snel mogelijk verandering in brengen, maar makkelijk gaat dat niet. "Slagbomen en lampen met bellen zijn zo besteld, maar voor elke overgang moet een apart ontwerp en aanbesteding worden gemaakt", zegt woordvoerder Jaap Eikelboom. "En dan heb je ook nog te maken met de gemeente, de provincie en de eigenaar van het land waar de overgang overheen gaat."


Bovendien is het veel goedkoper een weinig gebruikte overgang te sluiten dan hem te beveiligen. Maar dat stuit op verzet. Bij een spoorwegovergang in het Overijselse Olst, waar in 2011 nog twee doden vielen, kwamen wandelaars en fietsers in opstand tegen de voorgenomen sluiting. Dat gebeurde ook in Heemstede. Ook fiets- en wandelbonden pleiten voor het openhouden van overgangen.


De provincies Overijssel, Groningen, Drenthe en Friesland, waar de meeste spoorwegovergangen liggen, willen dat het Rijk meer aan de beveiliging bijdraagt. "Het feit dat er nog steeds doden vallen betekent dat gezocht moet blijven worden naar extra maatregelen", zegt John Boender, programmamanager wegontwerp bij Crow, kenniscentrum voor verkeer, vervoer en infrastructuur. Alle overwegen helemaal dichttimmeren werkt volgens hem niet. "Er wordt al heel veel geld in overwegveiligheid geïnvesteerd, maar je kunt niet alle overwegen beveiligen, bijvoorbeeld door ze ongelijkvloers te maken."


Volgens ProRail worden de meeste ongelukken veroorzaakt door mensen zelf. Fietsers en automobilisten denken nog snel onder de slagbomen door te kunnen, of ze kijken niet goed uit. "Menselijk gedrag kun je niet beïnvloeden, maar je kunt het wel proberen te sturen", zegt woordvoerder Eikelboom. Bijvoorbeeld met campagnes.


Ook probeert ProRail te innoveren. Knappe koppen konden ideeën insturen voor het beveiligen van de spoorwegovergang. Zeven ideeën worden binnenkort getest, zoals een app die een seintje geeft als je een overgang nadert en een bewegend verkeersbord dat de aandacht moet trekken.


Honderd procent veiligheid kan ProRail niet garanderen. De spoorbeheerder wil het liefst van de overgangen af, zegt Eikelboom. "Dan zijn er ook geen ongelukken meer."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden