De sponsors zijn de echte winnaars van dit WK

Bestolen in Brazilië. Niet beroofd op straat, maar op het vliegveld van São Paulo, waar ik incheckte voor Fortaleza. Bij aankomst in het hotel bleek mijn koffer te zijn geopend. De buit: mijn oranje en mijn gele voetbalshirt, plus het WK- schema. Moet een liefhebber zijn geweest, die dief.

Op weg naar het vliegveld kwam ik langs het imposante Pullman Hotel, waar de teams verblijven die in São Paulo moeten spelen. Oranje sliep er vorig weekeinde, bewaakt door militairen met de vinger aan de trekker.

Op Guarulhos Airport lopen alle nationaliteiten door elkaar. Belgen die de Rode Duivels kwamen toejuichen, Oranjefans en Mexicanen op weg naar Fortaleza, Engelsen, Kroaten en Japanners die weer naar huis vliegen. De Ivoriaanse voetballer Serey Die laat zijn oranje hanekam gelaten fotograferen.

Het WK is halverwege. Of, zoals de Nederlandse spelers maandag na de wedstrijd tegen Chili zeiden: nu begint het pas echt. Natuurlijk, dat is spannend voor ons Nederlanders. Maar voor de Brazilianen eens te meer. Ze willen winnen, maar tegelijk worstelen velen nog steeds met het toernooi, waarvoor de Fifa het land zijn wil oplegde.

De Braziliaanse spelers doen, ook buiten het veld, hun best om het publiek aan zich te binden. In het populaire tv-programma 'Calderão do Huck' (de ketel van Huck) luistert het complete elftal naar een jongen in een rolstoel met een wens. Met zijn misvormde linkerbeen kan hij uitstekend een balletje hooghouden. De spelers geven hem een knuffel, zijn moeder is in tranen, de studio snift mee.

Intussen wordt elk protest in de kiem gesmoord. Amnesty klaagt herhaaldelijk over het harde optreden van politie en militairen, die met traangas en rubberkogels demonstraties uiteendrijven.

Maar de wrevel blijft. Brasil + Fifa = povo na merda, staat op een muur in het centrum van Belo Horizonte: het volk in de shit. Niet zomaar een boze kreet. De leus verwijst naar toenmalig president Lula, die vijf jaar geleden in een toespraak over de slechte basisvoorzieningen in de zorg opzettelijk een grof woord gebruikte om te benadrukken dat hij zich bewust was van de situatie van de armen in zijn land.

Het woord keert als een boemerang terug bij Lula's opvolgster Dilma Rousseff. Veel Brazilianen zijn nog altijd woedend, vrijwel iedereen begint er over. Niks geen verbetering van zorg, onderwijs en veiligheid. De overheid heeft zich laten ringeloren door de Fifa, die een miljardeninvestering eiste voor de (ver)bouw van stadions en vliegvelden, maar geen cent belasting betaalt over het vele geld dat met het toernooi wordt verdiend.

De peperdure kaartjes zijn voor gewone mensen niet te betalen. De Brazilianen die wel in de stadions zitten, komen vaak in grote groepen, aangevoerd door een pr-dame van het bedrijf dat dit uitje verzorgt. Meestal een van de vele sponsors.

Hoe het toernooi ook verloopt, zij zijn de echte winnaars van dit WK: een sportmerk, een frisdrankfabriek, een vliegmaatschappij, een creditcardbedrijf, een autofabrikant, een elektronicagigant en nog een tiental kleinere sponsoren, waar de wereld wekenlang niet omheen kan.

Toegegeven, ze doen het goed, met grote schermen en dampende feesten. Het WK is één gelikte campagne. En het geld stroomt binnen. Een stuk chocola, waar een straathandelaar in de metro twee reais (70 eurocent) voor vraagt, kost binnen de hekken van het stadion vier keer zoveel. En die straatverkoper mag niet eens in de buurt van het stadion komen. Voetbal (en Brazilië = voetbal) is een middel geworden om te graaien, graaien, graaien. Zelfs in mijn bagage.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden