Reportage

De SP vraagt zich af waarom haar zaaiwerk geen goede oogst oplevert

SP-partijvoorzitter Ron Meyer (links) en partijleider Emile Roemer. Beeld ANP

Na een omvangrijke campagne die veel energie kostte en geen extra zetels opleverde, kwam de SP-partijraad zaterdag bijeen. De meningen verschillen over hoe de partij in de toekomst weer meer mensen voor zich kan winnen.

Er gaan bloemen rond en er klinkt geregeld applaus, maar naast de vreugde over de veertien behaalde zetels leven er anderhalve week na de verkiezingen vooral veel zorgen en frustraties op de partijraad in Amersfoort. De hoofdpijnvraag: hoe kan het toch dat de SP, de afgelopen jaren de grootste oppositiepartij in de Tweede Kamer, als enige oppositiepartij niet van de nederlaag van de coalitie heeft geprofiteerd?

"Ik moet bekennen dat het resultaat mij een dubbel gevoel geeft", begint partijleider Emile Roemer tegenover de afgevaardigden van de lokale afdelingen. "Velen hadden ons en mij al helemaal afgeschreven toen we in december op tien zetels stonden, maar we zijn stabiel gebleven in instabiele tijden. Tegelijkertijd hebben we niet geprofiteerd van het verlies van het kabinet. Dat doet pijn."

Verontrustend

Met een teruggang van vijftien naar veertien zetels is het verlies voor de SP beperkt, maar de achterliggende cijfers zijn verontrustend, constateert Roemer. Onder jongeren en hoogopgeleiden scoorde de partij beroerd, alsook in de grote steden. "Daar moeten we mee aan de slag", zegt de SP-voorman in de grote zaal van partijkantoor De Moed. "Sympathie van mensen krijgen is één ding, ze meenemen aan de arm is een tweede."

Bijna veertig partijleden melden zich daarna bij de microfoon om hun commentaar te geven op de campagne. Ze prijzen de inzet van alle SP’ers, het belteam en de ‘klop-app’ waarmee ze gesprekken aan de deur kunnen registreren, om na de komma met kritiek te komen, soms ongebruikelijk stevig. Afdelingshoofden klagen dat de campagne te eenzijdig gericht was op zorg, te negatief, te agressief en te onherkenbaar door de roze-gele in plaats van tomaatrode posters – en dan verbleekten ze ook nog snel.

Hardste woorden

De hardste woorden komen echter van een afwezige partijprominent: Harry van Bommel, net Kamerlid af. De campagne is veel te veel gegaan over een op te richten nationaal zorgfonds, stelt hij die dag in een afscheidsinterview met de Volkskrant. De 'peperdure campagne' heeft 'niet het gewenste resultaat gehad, dat kun je volgens mij objectief vaststellen'.

Volgens Van Bommel is het niet alleen bij de PvdA tijd voor bezinning, óók bij de SP. Hij zou graag zien dat een commissie ‘van een afstand’ uitzoekt waarom de partij niet van de PvdA-decimering heeft geprofiteerd. "We moeten onszelf de vraag stellen: waartoe zijn wij op aarde? Dat hoeft niet zoals bij de PvdA te leiden tot een rapport dat neerkomt op: weg met ons." Farshad Bashir en Tjitske Siderius, ook net weg als Kamerlid, delen het interview op sociale media. 'Rake analyse', schrijft Siderius erbij.

Op de partijraad krijgen de ideeën van Van Bommel bijval. Met hem vinden meer leden dat de partij zich groener moet profileren, meer naar jongerenthema’s moet kijken en dat de campagne zich op meer had moeten richten dan de zorg. SP’ers uit onder meer Nijmegen, Leiden, Wageningen, Nuenen, Waterland en Stichtse Vecht pleiten ervoor. Meerdere leden verhalen over SP-stemmers die op straat vertelden naar de Partij voor de Dieren uit te wijken.

Tekst gaat verder onder de afbeelding

Emile Roemer spreekt op de partijraad in Amersfoort. Beeld ANP

'Tel ook je zegeningen'

"We moeten niet doen alsof zoveel focus op zorg niets heeft opgeleverd: we stonden met tienduizend mensen op het Malieveld", houdt partijvoorzitter Ron Meyer de critici voor. "Tel ook je zegeningen", voegt Roemer toe. "Partijen die eerder het eigen risico hebben verhoogd, zeggen nu dat ze dat willen afschaffen. Dat kunnen wij gewoon op onze conto schrijven. We moeten niet zeuren, maar werken. We oogsten wat we gezaaid hebben en dat staat voor veertien zetels. Aan ons de taak om nog meer te zaaien."

Afgesproken wordt dat de ruim honderdvijftig partijafdelingen hun aanbevelingen de komende tijd op papier zetten – 'dat lijkt mij een prima commissie', zegt Meyer – waarna het partijbestuur zich erover zal buigen. Ondertussen hebben de socialisten hun volgende campagne alweer afgetrapt. Het doel: binnen een jaar een miljoen mensen bereiken in de buurten. Als het plan uit Meyers koker die middag in stemming komt, zijn hooguit vijf leden tegen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden