'De Sovjet-Unie komt terug'

Hoe leeft en denkt de jeugd in een land als Oekraïne, klem tussen oost en west, aan de rand van Europa? Vandaag deel 2 van een serie: Dennis, communist uit Kiev.

Hij heeft een T-shirt aan waarop Stalin de hand van Mao Zedong schudt. "Mijn vrienden", zegt hij met een grote glimlach. "Tof shirt hè?" Dennis Nesjeporoek heeft wel honderd van dit soort shirts in de kast liggen. "Met Loekasjenko, Lenin, Brezjnev en natuurlijk Fidel Castro. Ik kies de plaatjes uit en laat ze drukken in Amerika. Vind je dat kapitalistisch?" Hij fronst en haalt zijn schouders op. "Ach, je kunt niet alles hebben."

Nesjeporoek is 23 en communist. Hij loopt verend door de marmeren gangen van het communistische partijbureau in Kiev en knikt de portier toe. Aan het einde wijst hij naar een metershoog schilderij van Karl Marx. "Die wist het goed te voorspellen. De socialistische staat is het eindpunt. De Sovjet-Unie komt terug. Misschien op een iets andere manier dan hij had voorspeld, maar je moet ook met je tijd meegaan."

De Nesjeporoeks vormen een communistische familie. Toen hij achttien werd, stelde zijn oma voor dat hij ook maar eens lid moest worden. "Natuurlijk wilde ik dat, ik had ernaartoe gewerkt."

Bijna alle Oekra-ïense jongeren gaan naar de universiteit en dus Nesjeporoek ook. "Ik ging rechten studeren, omdat ik daarmee de politiek in kan gaan. Dan kun je tenminste carrière maken."

Nesjeporoek neemt me mee naar zijn werkplek, een klein kamertje dat hij deelt met een vrouw met een witblond permanentje. Ze werken allebei als journalist voor het partijblad. "Ik kreeg het baantje aangeboden, omdat ik mensen kende die mensen kenden. Ideaal, dus dat heb ik meteen gedaan. En ik hoef niet zo veel te schrijven. Ik surf vooral een beetje op internet." Zijn collega knikt en glimlacht.

"Hoewel hier veel oude mensen werken, is de partij eigenlijk jong", legt hij uit. Onder de honderdduizend leden zit een groot aantal twintigers die nostalgie voelen naar de Sovjettijd. "Communisme betekent namelijk niet dat je ouderwets bent, maar dat je idealen hebt. Het maakt niet uit dat ik toen niet leefde, ik wil rechtvaardigheid en gelijkheid. Een betere wereld. Zoals vroeger, met uitzondering van een paar dingen."

Hij is namelijk progressiever dan zijn ouders en daarom hangt hij het zogenoemde communisme 2.0 aan. "Speciaal voor jongeren zoals ik. We willen studeren en werken in het buitenland, want dat is hier moeilijk. Ik ben zelf nog nooit in het buitenland geweest, maar begrijp het wel. Je moet daar niets achter zoeken, we willen dat alleen omdat we zo ons land kunnen verbeteren. Zodra we weer bij Rusland horen, willen de jongeren niet meer weg, want dan is hier alles beter. Er is dan geen werkloosheid meer en iedereen zal gelukkig samen leven. Huidskleur en seksuele voorkeur, het maakt allemaal niet uit."

Eigenlijk wil hij de goede dingen van het kapitalisme verbinden met die van het socialisme, vertelt hij. "Dus gratis medicijnen en onderwijs voor iedereen, maar wel vrijheid van media." En vrijheid van mode? Hij knikt enthousiast. "Zeker. Want we willen natuurlijk niet terug naar de tijd van die suffe communistische kleren."

Hij geeft me een T-shirt cadeau en is verbaasd als ik het niet meteen aantrek. "Waarom niet, jullie in Europa hebben toch ook veel te danken aan de communisten? Wij hebben jullie van de Duitsers bevrijd." Hij schudt zijn hoofd als ik vertel dat Nederland is bevrijd door de Canadezen en Amerikanen. "Echt joh? Toch gek dat jullie de bevrijding door het Rode Leger niet vieren. Zonder ons waren jullie nu allemaal fascisten."

Als hij over straat loopt, deelt hij kaartjes van zichzelf uit. Hij geeft ze aan mooie meisjes op hoge hakken, die hem kunnen opzoeken op de sociale mediasite Kontakte, een Russische variant van Facebook. Een blond meisje pakt het kaartje aan en knippert met haar wimpers. Hij lacht. "Die wil wel. Maar ik doe het vooral voor de partij. Als ze op mijn pagina komen, zien ze mijn berichten over de communistische heilsstaat en Stalin.

"Nee joh, daar reageren ze helemaal niet gek op. Ik weet dat sommige mensen hem haten, maar dat komt doordat ze verkeerd geïnformeerd zijn. De genocide tegen de Oekraïeners in 1932-'33 heeft nooit plaatsgevonden. Er was gewoon honger, omdat de oogst dat jaar tegenviel. Allemaal fascistische propaganda, want Stalin hield van ons allemaal."

Hij pauzeert even. "Zelfs van jou, want hij was een internationalist. Mensen geloven tegenwoordig alles wat ze horen. Dat komt doordat in de kapitalistische wereld alles om reclame draait. Mensen geloven wat er in commercials tegen ze gezegd wordt."

Hierdoor zijn veel mensen in het Westen geïndoctrineerd. "Neem bijvoorbeeld aids, daar kan ik zo boos over worden." Hij vertelt over hoe sommige Oekraïeners en Russen erover praten. "De medische industrie verspreidt leugens dat er hiv bestaat. Iedereen moet dure tabletten kopen en wat gebeurt er? Ze sterven. Dat is toch vreselijk. Aids, het is allemaal één grote leugen, in de Sovjet-Unie hadden we nergens last van.

"Dat er een tweede Sovjet-Unie komt, is bepaald in de geschiedenis. Ik maak me geen zorgen, want het gaat democratisch gebeuren. Het is al duidelijk dat jullie van de EU ons er niet bij willen hebben. Rusland heeft een unie voorgesteld, samen met Wit-Rusland. Ik zeg: ook China erbij. Dan hebben we goedkoop gas en kunnen we onze eigen economie draaiende houden."

Daar hoeft politiek niets voor te gebeuren? "Zodra de jongeren van nu volwassen zijn, gaan ze op ons stemmen. In het westen, in het oosten, want het zijn allemaal Oekraïeners. In 2020 hebben we een vernieuwde Sovjet-Unie. Democratisch gekozen, want we hebben geen fascistische methoden nodig om ons punt te maken. Anders dan de nationalisten."

Hij maakt een rillende beweging. "Absoluut, van de Svoboda-partij en andere patriotten moet ik niets hebben. Ze zijn racistisch en homofoob, dat gaat in tegen mijn principes.

"Ik kwam pas een meisje in de metro tegen dat met me aan het flirten was." Hij begint te grijnzen en zoekt in zijn telefoon haar naam op tussen enkele honderden anderen. "Uhm, ik weet haar naam niet meer, maar weet het nog goed. Ik gaf haar mijn kaartje en ze voegde me toe. Maar toen ik zag dat ze online fan van Svoboda was, heb ik haar gelijk ontvriend. Dat soort gekke mensen, daar kan ik niets mee."

Deze serie kwam tot stand met een bijdrage van het Fonds Bijzondere Journalistieke Projecten. (www.fondsbjp.nl)

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden