De Soedanese president vraagt zijn buren om hulp, nu de bevolking blijft protesteren

Soedanezen protesteren tegen president Al-Bashir in Khartoum. Beeld AFP

De regering in Soedan bedelt om geld en politieke steun van Arabische landen om de volksopstand het hoofd te bieden. ‘Zelfs in de koloniale tijd duurde het verzet nooit zo lang.’

Uit vrees voor een late Arabische Lente reist de president van het in oproer verkerende Soedan, Omar al-Bashir, langs Arabische landen om politieke steun te werven en leningen los te peuteren.

Bashir verscheen in Egypte met president Abel Fattah al-Sisi in het openbaar om de politieke broederschap te benadrukken. Hij reisde naar de Verenigde Arabische Emiraten (VAE) en Qatar waar hem naar verluidt enkele honderden miljoenen dollars aan krediet zijn toegezegd. Koeweit staat nog op het programma. Ook zou hij politieke steun krijgen uit Saudi-Arabië, Turkije en Rusland. Het laatste land zou veiligheidsexperts van de inlichtingendienst GROe sturen om demonstraties de kop in te kunnen drukken.

Ondertussen gaan de massale protesten van arbeiders, studenten, artsen, onderwijzers, academici en huisvrouwen in vele steden in Soedan hun zevende week in. “Dit is de grootste test voor de Soedanese regering ooit. Zelfs in de koloniale tijd heeft het verzet nooit zo lang geduurd, maximaal twee weken”, zegt Ahmed Elzobeir, de Soedan-specialist van Amnesty ­International vanuit Kenia.

Criticasters van het regime zitten veelal in het buitenland, omdat ze lastig kunnen opereren in Soedan. Ze worden opgepakt of hun e-mailadressen en telefoonnummers worden ­afgesloten. “Sinds het begin van de protesten op 19 december vorig jaar zijn er al meer dan duizend mensen gearresteerd en opgesloten. Er wordt zwaar gemarteld door politie, militairen en de veiligheidsdienst NISS”, zegt Elzobeir.

Dode onderwijzer

Eind vorige week werd een onderwijzer uit zijn huis gehaald. De 36-jarige leraar uit de oostelijke stad Khashm Al-Girba is zaterdag dood ­gevonden met overal sporen van marteling op zijn lichaam. De NISS verklaart dat hij door een ziekte of voedselvergiftiging om het leven is gekomen. Demonstranten scandeerden zijn naam tijdens de protesten dit weekend: ‘Ahmad al-Kheir Awad al Karim’.

De demonstraties begonnen half december, toen de regering de brood- en benzineprijzen verhoogde. Het land wordt geteisterd door een krimpende economie en een gierende ­inflatie. Voor 2019 schat het IMF de geldontwaarding op 61 procent. Het verzet tegen de prijsverhogingen sloeg snel om tegen de al dertig jaar regerende president Al-Bashir, de ­regeringspartij National Congress Party (NCP) en veiligheidsdiensten. De eis werd: Al-Bashir moet weg. Op Twitter worden onder de hashtag #justfall berichten gedeeld over de wandaden tegen demonstranten in video’s en tekst.

Om het tij te keren probeert Al-Bashir uit alle macht krediet te krijgen bij buurlanden. Die moeten niets hebben van de onrust in Soedan, ­omdat die zich kan verspreiden. De Soedanese president verkoopt zijn ­bedelreis als het werven van fondsen om de economie op te pompen en het begrotingstekort te dichten.

Charme-offensief

Elzobeir gelooft er niets van. “Het financieringstekort op de begroting is een groot zwart gat als gevolg van de enorme corruptie. Niemand weet hoe rood de cijfers zijn.” De nieuwe kredieten zijn volgens hem eerder ­bedoeld om politie, leger, veiligheidsdiensten en Al-Bashirs partij tevreden te kunnen stellen en loyaliteit te ­kopen. “Al-Bashir en zijn mensen hebben geen idee hoe ze de economie weer op de rails kunnen krijgen.”

Ondertussen begon zijn premier dit weekeinde een charme-offensief. Minister-president Moataz Moussa zei dat de protesten ‘legitiem waren en respect verdienden’. Hij erkende dat er problemen zijn waar de regering aan werkt. Elzobeir ziet het als holle retoriek. “Pure theorie. De machthebbers in Soedan verwijzen ­altijd naar het belang van grondrechten, maar in de praktijk blijkt het ­tegenovergestelde.”

Nuchter constateert Elzobeir van Amnesty dat sinds het begin van de protesten er al 45 mensen zijn ­gedood. Het aantal gewonden staat ­officieel op 180, maar dat zijn er volgens andere bronnen veel meer. Iets waar Elzobeir niet aan twijfelt.

Lees ook:

De volkswoede in Soedan lijkt niet te stoppen

De opstand tegen dictator Al-Bashir gaat onverminderd door. Studenten gingen als eerste de straat op, academici doen nu mee.

Straatprotest in Soedan begint te lijken op een volksopstand

Wat begon als verzet tegen prijsverhogingen van brood en benzine, is uitgelopen op een protest tegen president Omar al-Bashir die al 29 jaar aan de macht is. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden