ChinaWuhanvirus

De sociale controle in Shanghai draait overuren in de strijd tegen het wuhanvirus

In de winkelstraten van Shanghai lopen nauwelijks nog mensen Beeld Getty Images
In de winkelstraten van Shanghai lopen nauwelijks nog mensenBeeld Getty Images

Buurtbewoners in Shanghai maken zich zorgen over verspreiding van het wuhanvirus. Het oude Partijnetwerk, waarin buren elkaar in de gaten houden, functioneert volop.  

Amy Liu houdt gewoonlijk alleen in de gaten of niemand de kartonnen dozen en de kippenbotjes in dezelfde vuilnisbak gooit. Nu is de vrijwilligster in haar oranje hesje ook beducht op hoestende buurtbewoners. “Heb je je wel geregistreerd?”, bijt ze vreemdelingen toe die het wagen twee beveiligers en een dichte slagboom te trotseren.

Er wonen zo’n drieduizend mensen in de buurt Xinjing Nummer 2, een van de oudste gemeenschappen in dit deel van Shanghai. In 1984 werd het gebouwd voor de medewerkers van de staalfabriek, waar Liu als kwaliteitsopzichter werkte. “Het was toen heel modern”, verzucht Liu. “Nu niet meer zo.” In de steegjes tussen de flats van niet meer dan vijf verdiepingen hoog, is het voor kinderen veilig spelen, kun je rustig je wasgoed buiten hangen of op een stoepje gaan zitten om de krant te lezen.

Hoofdkwartier

De sociale controle van wijkjes als deze komt mooi van pas in de Oorlog van het Volk die het Volksdagblad in een commentaar afkondigde. In de strijd tegen het wuhanvirus leunt de Communistische Partij als vanouds op de steun en loyaliteit van de 1,3 miljard Chinezen. De epidemie kostte al aan bijna vijfhonderd mensen het leven, grotendeels in de provincie Hubei. Besmettingen zijn er door het hele land. Het volk staat paraat, ook in dit buurtje. Toch is deze oorlog te groot voor vrijwilligers zoals Amy Liu. Coördinator Chen Hao rekruteerde daarom een groep jongeren om te helpen. Na een korte training bestieren ze de wijk vanuit hun hoofdkwartier op de begane grond van gebouw 37.

De woonkamer is volgepropt met acht kleine houten bureaus. Een rood vrijwilligershesje spant strak om de dikke winterjas van een twintiger met een paardenstaart. Op de computer bekijkt ze een lijst met namen en nummers van appartementen. Ze houdt bij wie heeft ingetekend voor de aanschaf van het dagelijkse rantsoen van vijf mondkapjes.

Chen Hao kijkt goedkeurend toe. Met zijn handen, gestoken in blauwe latex handschoenen, bladert hij door een stapeltje formulieren. “We geven niet alleen maskers uit. Als er mensen terugkomen van buiten de stad, nemen we twee keer per dag hun temperatuur op.”

Dichtgetimmerd huis

Het is belangrijk werk, want wijk Xinjing Nummer 2 heeft een zwakke plek. Ongeveer een derde van de woningen wordt verhuurd. Dat betekent dat ongeveer duizend mensen van buiten Shanghai na deze extra vakantieweek terugkomen naar de stad. Iedereen kent elkaar hier, maar niemand weet precies wat die huurders in hun vakantie uitspoken. Voorzorgsmaatregelen zijn genomen: auto’s uit de provincie Hubei zijn niet welkom, staat op een van de krijtborden bij de slagboom.

Wantrouwen tegen inwoners van Hubei, en vooral uit Wuhan, neemt toe. Een filmpje, gedeeld op sociale media, toont hoe een huis wordt dichtgetimmerd van iemand die in Wuhan had gewerkt. In de zuidelijke provincie Yunnan moest de overheid eraan te pas komen om een onderkomen te vinden voor toeristen uit Hubei, nadat geen hotel ze wilde hebben. Op weer een andere plek loofde het buurtcomité een beloning uit voor tips die leiden tot opsporing van reizigers uit Wuhan.

“Hier woont niemand uit Hubei!” zegt Chen snel. Zijn vrijwilligers gingen al langs de deuren om het te controleren. “We vragen ook iedereen om te komen vertellen wanneer hun buren weer terug zijn.” De opdracht komt van hogerhand.

In buurt Xinjing nr 2. in Shanghai houdt een buurtbewaker de wacht bij de ingang van de wijk. Op het bod staan gedragsregels voor de bewoners.  Beeld Eefje Rammeloo
In buurt Xinjing nr 2. in Shanghai houdt een buurtbewaker de wacht bij de ingang van de wijk. Op het bod staan gedragsregels voor de bewoners.Beeld Eefje Rammeloo

De kans is groot dat buren elkaar niet eens hoeven aan te geven: per gebouw is er een soort manager die ieder gezin kent. Hij gaat over lekkages in het pand, maar weet ook wie waar vandaan komt en wie Partijlid is. Zoveel sociale controle echoot de tijd van de Culturele Revolutie, eind jaren zestig, toen buren elkaar nauwgezet in de gaten hielden en aangaven bij de minste verdenking van anti-revolutionaire sympathieën. Het is een vertrouwd netwerk, waarvan de Communistische Partij nu handig gebruik maakt.

De epidemie is ‘een grote test voor het Chinese bestuurssysteem en zijn capaciteiten’, verklaarde de top van de Partij na haar vergadering van afgelopen weekend. Een scala aan zaken moet Beijing beter regelen, alleen over de haarvaten van de Chinese samenleving hoeft ze zich geen zorgen te maken. Die hebben zich efficiënt georganiseerd.

Buren die onverhoopt tóch in Hubei zijn geweest, worden gedwongen zich in hun appartement op te sluiten. Maar net als andere huurders van buiten Shanghai worden ze in Xinjing Nummer 2 goed behandeld, belooft Chen. “We zullen voor ze koken”, zegt hij, “en het eten voor hun deur zetten. En twee keer per dag hun temperatuur opnemen natuurlijk.”

Laatste nieuws over wuhanvirus

Scheepspassagiersmogen voorlopig hun hut niet uit

Duizenden passagiers op twee cruiseschepen in Aziatische wateren zijn in quarantaine geplaatst. In Japan zitten 3700 mensen, onder wie drie Nederlanders, vast op een cruiseschip, nadat bij enkele passagiers werd vastgesteld dat zij het virus droegen. De reizigers in kwestie zijn van het schip gehaald, de duizenden anderen mogen de komende twee weken hun cabines niet verlaten. Volgens het ministerie van buitenlandse zaken zijn er geen aanwijzingen dat de Nederlanders zijn besmet met het wuhanvirus.

Ook in Hongkong zitten meer dan 3600 mensen vast op een cruiseschip.

Misplaatste virusgrap in Canada

De grap van een Canadese man die onderweg was tussen Toronto en Jamaica viel verkeerd. De man zei dat hij naar China was geweest en daar het wuhanvirus had opgelopen. Het vliegtuig waar hij inzat, keerde prompt terug naar het vliegveld, waar hij werd onderzocht. Toen de 29-jarige man virusvrij bleek, werd hij gearresteerd.

Honderden wetenschappers zoeken vaccin

Honderden experts van over de hele wereld zullen volgende week in Genève bijeenkomen om te proberen samen een remedie te vinden tegen het zich steeds verder verspreidende wuhanvirus. Ook zal binnenkort een internationaal team van de Wereldgezondheidsorganisatie WHO naar China afreizen. De WHO ontkent berichten dat er een medicijn is gevonden.

China meldt 65 nieuwe doden wuhanvirus

Volgens China zijn in de afgelopen 24 uur zeker 65 mensen gestorven aan het wuhanvirus. Dat is het hoogste aantal op een dag tot nog toe. Tot nog toe zijn er ten minste 490 mensen gestorven aan het virus, de meesten in de buurt van de afgesloten stad Wuhan in de provincie Hubei. Wereldwijd zijn er nu zeker 24.500 besmetting vastgesteld, waarvan 24.324 in China.

Italië en Turkije checken alle binnenkomers

Italië en Turkije zullen alle mensen die hun grenzen per vliegtuig binnenkomen, gaan temperaturen. Vanaf vandaag controleren warmtecamera’s op vliegvelden alle aankomende passagiers, in plaats van alleen pasagiers uit China. Ook Italië neemt bij elke aankomende passagier de temperatuur af. 

KLM vliegt nog ruim een maand niet naar China

KLM vliegt tot en met 15 maart niet naar Peking en Shanghai vanwege wuhanvirus. Eerder had KLM al laten weten tot 9 februari de vluchten naar China tijdelijk op te schorten. Die termijn is verlengt tot 16 maart. Vanaf die dag gaat KLM weer vliegen op Peking en Shanghai. De vluchten naar Chengdu, Hangzhou en Xiamen blijven vooralsnog opgeschort tot en met 28 maart. KLM zegt de ontwikkelingen van de uitbraak van het coronavirus in China nauwgezet te volgen en heeft intensief contact met diverse nationale en internationale gezondheids- en luchtvaartinstanties. 

Lees ook: Waarom we ons zo druk maken over het wuhanvirus

Niemand weet hoe het wuhanvirus zich zal ontwikkelen. Wetenschappers balanceren tussen waarschuwen en geruststellen. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden