Commentaar

De snoeiharde aanval van Trump op de FBI is zeer schadelijk

Trump gaat verder dan Nixon vijftig jaar geleden.Beeld AFP

Is het een strijd om zelfbehoud, een poging gebrek aan eigen beleid te verdoezelen, of een wens de campagnestand te laten herleven in termen van wij tegen zij? 

Wat de verklaring ook is, de snoeiharde aanval van de Amerikaanse president Donald Trump op de FBI en andere veiligheidsdiensten is buitengewoon schadelijk. Hij tast willens en wetens een van de pijlers van het Amerikaanse stelsel aan.

Met het vrijgeven van het Republikeinse memo over de federale politiedienst FBI heeft Trump dringend advies naast zich neergelegd van FBI-topman Christopher Wray, die nota bene door hemzelf is benoemd. Het document suggereert dat het opstarten door de FBI van onderzoek naar mogelijke contacten tussen campagneleden van Trump en vertegenwoordigers uit Rusland politiek gemotiveerd was. Het memo is selectief, volgens Wray, die zijn positie kreeg nadat zijn voorganger door Trump was ontslagen.

Minachting pers

Het is niet voor het eerst dat de Amerikaanse president de FBI en andere opsporings- of veiligheidsdiensten aanvalt. Maar de aanvallen nemen in intensiteit toe nu het onderzoek door een speciaal aanklager de kring rond Trump persoonlijk begint te raken. Een dezer dagen zal de president zelf worden gehoord, eerder is al gebleken dat enkele van zijn medewerkers over contacten met de Russen hebben gelogen.

De aanval op de diensten past in een patroon: tegenmacht wordt door Trump systematisch in diskrediet gebracht. Zijn minachting voor media en zijn voortdurende stelling dat die nepnieuws brengen, tasten bij de bevolking hun geloofwaardigheid aan. In een democratie speelt een onafhankelijke pers echter een cruciale rol, net als een relatief neutraal ambtenarenapparaat en onafhankelijke rechtspraak en opsporingsinstanties. Het is veelzeggend dat uit onderzoek blijkt dat slechts een kleine 40 procent van de Republikeinse kiezers positief staat tegenover de FBI – tegen bijna 70 procent van de Democratische kiezers.

Als Trump niet bij zinnen komt

Trump gaat ook verder dan bijvoorbeeld Nixon vijftig jaar geleden. Die viel personen aan in een poging het onderzoek over afluisteren van zijn Democratische tegenstanders te ontmantelen, terwijl de huidige president de instituties zelf op de korrel neemt. Zo brengt Trump stap voor stap het staatsapparaat en de tegenkrachten daaromheen in diskrediet.

Het valt te hopen dat Trump bij zinnen komt en beseft dat zijn functie belangrijker is dan zijn persoon. En als dat niet gebeurt – en die kans is er, om het eufemistisch uit te drukken – dan zouden in ieder geval de Republikeinen eindelijk echt afstand moeten nemen van de man die namens hen het Witte Huis wist te veroveren.

De mening van de krant, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren. Lees hier eerdere commentaren.

Lees ook: 
Volgens Republikeinen is de inhoud van het door Trump vrijgegeven memo schokkend, maar volgens Democraten is juist het vrijgeven zelf schokkend. Amerika-correspondent Bas den Hond maakt de balans op: wat pleit voor beider standpunten?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden