De snelste man op aarde neemt vandaag afscheid

Bolt won de halve finale van de 100 meter in Rio bijna net zo makkelijk als de hardloopwedstrijdjes op school. Beeld Getty Images
Bolt won de halve finale van de 100 meter in Rio bijna net zo makkelijk als de hardloopwedstrijdjes op school.Beeld Getty Images

Sprinter Usain Bolt zwaait af na de laatste 100 meter en 4x100 meter op het WK atletiek in Londen. Vaarwel van de 'bliksemschicht'.

Usain Bolt is twaalf jaar oud als hij voor het eerst aan een wedstrijdje meedoet op William Knibb, zijn middelbare school in het Jamaicaanse Trelawny. De lange slungel is overal de snelste en winnen doet hij met twee vingers in zijn neus. Het liefst stopt de zoon van een kruidenier net voor de streep. Even wachten tot de andere kinderen er ook zijn. Vlak voordat ze hem inhalen, stapt hij snel met een voet over de lijn zodat hij toch eerste wordt. Even treiteren. Laten zien wie er de beste is.

Zo ging dat in zijn jeugd, schrijft Usain Bolt in zijn biografie. Het waren achttien jaar geleden zijn eerste shows. Bijna twee decennia later loopt de levende legende, zoals hij zichzelf graag noemt, vandaag zijn laatste 100 meter. Over een week neemt hij voorgoed afscheid van de sport met zijn Jamaicaanse teamgenoten op de 4x100 meter.

In het olympisch stadion van Londen wil de 'bliksemschicht' zich nog één keer laten gelden. Het wordt een vaarwel van de showman die met zijn buitenaardse snelheden, maar bovenal zijn charisma, tegenstanders liet verschrompelen. Vanavond werpt hij vlak voor de start nog één keer een blik naar de hemel nadat hij een kruisje heeft geslagen. Sinds een auto ongeluk in 2009, waar hij wonder boven wonder zonder kleerscheuren uit zijn volledig verwoestte BMW kroop, gelooft hij dat God hem op aarde heeft gezet om hard te rennen.

Pijnlijke rug

De Jamaicaan, die over drie weken zijn 31ste verjaardag viert, is er heilig van overtuigd dat hij op de WK met een winnende race zal afzwaaien. Ook al zijn de tijden die hij dit jaar heeft gelopen nog niet om over naar huis te schrijven. Bolt liep de afgelopen jaren ontelbare malen onder de tien seconden op de 100 meter. Geteisterd door zijn eeuwig pijnlijke rug lukte hem dat in de aanloop naar zijn laatste individuele race maar één keer.

Zijn 9,95 uit Monaco is de veertiende tijd op de seizoensranglijst. Tegenstand is er genoeg met het jonge talent uit Amerika Christian Coleman, zijn landgenoot Yohan Blake en oudgediende Justin Gatlin uit de VS.

Maar Bolt leeft voor de grote wedstrijden. Wie durft te vragen wat er gebeurt als hij niet wint, krijgt een snauw. Op de traditionele showconferentie in Londen vroeg een Jamaicaanse journalist of Bolt zijn pensioenplannen zou aanpassen, mocht hij geen goud winnen. Hoe hij dat had kunnen vragen, reageerde de olympisch kampioen boos. "Daar hoef ik niet op te antwoorden. Want dat gaat niet gebeuren. Ik ga winnen, geen zorgen."

Het zou niet voor het eerst zijn dat Bolt zijn gelijk bewijst. Twee jaar geleden was de kwakkelende kampioen al geen favoriet meer voor de wereldtitel op de 100 meter. In het Vogelnest in Peking, de plek waar zijn succes in 2008 begon, bewees hij eens te meer onverslaanbaar te zijn op de momenten dat er iets op het spel staat. Het was een grote opluchting voor de door dopingschandalen besmette atletiek dat Bolt, en niet dopingrecidivist Justin Gatlin, er met de wereldtitel op de 100 meter vandoor ging.

In een verziekte wereld waarin uitslagen jaren na dato worden herschreven wegens positieve dopingstests, wordt Bolt, die nooit in verband werd gebracht met doping, gezien als redder van de sport.

Toch leverden zijn buitenaardse snelheden ook voer voor discussie. Bolt is de enige van de tien snelste mannen op aarde die nog nooit in opspraak is geraakt wegens het gebruik van verboden middelen. Het maakt zijn wereldrecord van 9,58 extra bijzonder.

Eigenlijk te lang

Fysiologisch gezien is zijn snelheid te verklaren door zijn enorme lengte. Met 1,96 meter is de Jamaicaan eigenlijk veel te lang voor de sprint. Bolt heeft het unieke talent om met zijn lange lichaam toch snel te bewegen.

De 100 meter werd eigenlijk als grap aan zijn trainingsprogramma toegevoegd. De van nature luie Bolt, die het liefst de hele dag op de bank hangt met een playstation en een bak kipnuggets, wilde de marteltrainingen voor de 400 meter niet langer ondergaan. Tot grote verbazing van zijn coach Glen Mills bleek zijn lange pupil ook op de 100 meter waanzinnige tijden te lopen. Met zijn enorme benen heeft hij slechts 41 passen nodig voor de 100 meter, waar andere sprinters 45 stappen moeten zetten. Als hij zijn trage start overleeft, houdt niemand hem meer bij.

Zijn eerste drijfveer om hard te lopen was de gevulde lunchtrommel. Bolt speelde als kind liever cricket, maar werd overgehaald door een atletiekfanaat op zijn school om met kleine wedstrijdjes mee te doen als hij daarna een maaltijd van kip met zoete aardappels, rijst en erwten kreeg.

Later trok het geld hem, zodat hij een wasmachine voor zijn moeder en later een auto voor zijn vader kon kopen. Daarna kreeg hij nieuwe doelen. Bolt wilde een levende legende worden, de snelste man op aarde. Nog belangrijker soms dan het lopen van wereldrecords, vond Bolt het respect van zijn tegenstanders. Toen hij in Peking in 2008 met 9,69 zijn eerste wereldrecord op de 100 meter liep, klopte hij dertig meter voor de eindstreep al met de vuist op de borst. Vier jaar later tijdens de 200-meterfinale in Londen nam hij in de laatste meters nog even de tijd om naar landgenoot Blake te kijken, terwijl hij een vinger op zijn lippen plaatste. Om maar te zeggen dat Blake, die had verkondigd dat hij Bolt wel even zou verslaan, zijn mond voortaan moest houden.

Drie keer driemaal goud

Terwijl zijn lichaam steeds meer mankementen vertoonde, bleef het ijzersterke geloof in eigen kunnen. Zijn zelfvertrouwen maakte hem onverslaanbaar in grote finales. In Rio maakte Bolt zich onsterfelijk door de enige atleet te worden die op drie Olympische Spelen drie keer goud pakte, op de 100, 200 en 4x100 meter. De titel op de 4x100 meter van Peking raakte hij later kwijt vanwege een positieve dopingtest van teamgenoot Nesta Carter.

Vanavond zal de allerbeste sprinter die ooit heeft geleefd zijn show nog een keer opvoeren. Nog één keer het kruisje op de borst, de blik naar boven. En, als hij wint, een opgeheven linkerarm, de wijsvinger naar voren. Zijn rechterhand erbij voor zijn handtekening, de bliksemschicht, het gebaar dat overal ter wereld wordt gekopieerd. Dan kan het doek kan dicht, en is de show voorbij.

Sifan Hassan door naar halve finale op 1500 meter

Wees de oude Sifan. Die boodschap kreeg Sifan Hassan gisteren mee voor haar serie op de 1500 meter op de WK atletiek in Londen. De oude Sifan betekent achteraan beginnen, rustig blijven, en daarna in de laatste ronde iedereen voorbij lopen.

"Ik mocht niet duwen en trekken van mijn coach. Geen risico's nemen", zei Hassan na haar serie. Ze mocht van haar trainer zelfs niet als eerste over de eindstreep komen in haar serie, maar Hassan kon het niet laten. Met 4.08,89 plaatste ze zich eenvoudig voor de halve finale, die vanavond op het programma staat.

Hassan heeft de laatste maanden afgeleerd om pas op het laatste moment aan te vallen. Ze loopt in de finales tegenwoordig sneller vooraan, om geen achterstand op te lopen die niet meer goed te maken is. Hassan is de regerend wereldkampioene indoor op de 1500 meter en staat bovenaan de seizoensranglijst op de 1500 meter met een razendsnelle tijd van 3.56,40.

Sifan Hassan Beeld ANP
Sifan HassanBeeld ANP
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden