De sluipschutter als God of vakman

Amerika is in de greep van een sluipschutter die de wijde omgeving van Washington D.C. terroriseert, en referenties naar films komen als vanzelf bovendrijven.De Amerikaanse samenleving en de populaire cultuur die zij voortbrengt zijn zo hecht met elkaar verweven dat fictie en werkelijkheid in Amerika elkaar keer op keer naderen. Vooral in tijden van crisis wordt dat duidelijk.

De première van de film 'Phone Booth', waarin een man door een scherpschutter wordt belet een telefooncel te verlaten, is voorlopig uitgesteld. En internetadvertenties voor de hitserie '24' waarin het vizier van een geweer te zien is, zijn naar aanleiding van de serie moorden teruggetrokken.

Afgelopen dinsdag kwam er uit opmerkelijke hoek commentaar op de actuele gebeurtenissen. Uitgerekend David Berkowitz, die als Son of Sam in 1977 in New York dertien willekeurige mensen doodde en verwondde (en regisseur Spike Lee inspireerde tot de film 'Summer of Sam'), speculeerde vanuit zijn gevangeniscel over de gezochte schutter. Berkowitz meent dat die niet alleen in de ban is van demonische krachten, de dader zou bovendien zijn geïnspireerd door de nieuwe film over de fictieve seriemoordenaar Hannibal Lecter, 'Red Dragon'.

Dat verband ligt niet erg voor de hand. De film ging in Amerika op 4 oktober in première, twee dagen na de eerste aanslag door de sluipschutter. Weliswaar kan de link worden gelegd tussen de mysterieuze schutter die zichzelf omschrijft als God, en Hannibal the Cannibal die in de laatste film filosofeert over Gods ontegenzeggelijke plezier in het doden van mensen. Maar beslissingen over leven en dood beschrijven in termen van goddelijkheid is niet bepaald opzienbarend.

Frappanter zijn de overeenkomsten met 'Dirty Harry' (1971), de eerste actiefilm in een succesvolle serie waarin Clint Eastwood als politierechercheur op eigen houtje het kwaad bestrijdt. In deze film traceert Dirty Harry een scherpschutter die 'met plezier' inwoners van San Francisco van grote afstand neerschiet, waaronder een priester en een tienjarig jongetje. De dader laat in rommelig geschreven briefjes aan het gemeentebestuur weten alleen tegen losgeld de moorden te zullen stoppen.

Opmerkelijk genoeg komt de scherpschieter, anders dan bijvoorbeeld terroristen of pyschopatische seriemoordenaars, in de populaire verbeelding lang niet altijd naar voren als een regelrechte slechterik, ondanks de laffe afstand tot zijn slachtoffers. In films als 'The Day of the Jackal', 'Nikita', 'The Specialist', 'Lon' en de Franse klassieker 'Le Samourai' kijken we mee over de schouders van personages die van schieten hun vak hebben gemaakt en dat perfect beheersen. Hoe anders is dat in de huidige werkelijkheid waarin een deel van Amerika letterlijk onder schot wordt gehouden. Het is maar de vraag of deze gebeurtenissen te zijner tijd in een film zullen resulteren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden