Tv-column

De seksweken zijn nog niet klaar bij de NPO of de drugsweken beginnen al

Smokkel van illegale sterke alcohol in ‘Andere Tijden’. Beeld Maaike Bos
Smokkel van illegale sterke alcohol in ‘Andere Tijden’.Beeld Maaike Bos

Seks en drugs komen ineens volop aan bod bij de Nederlandse Publieke Omroep, schrijft tv-recensent Maaike Bos.

In seizoen twee van ‘Hollands Hoop’ runt hoofdpersoon Fokke nu de wiethandel in de streek rondom zijn geërfde, Groningse boerderij. Hij zet boeren met leegstaande schuren onder druk om ook plantjes te gaan verbouwen. Het water staat hen aan de lippen en ze zwichten voor het gemakkelijke geld. In de ene na de andere boerenschuur wuiven de groene toppen van bloeiende wietplanten.

Het is alsof de NPO het heeft ingepland: sinds een week loopt ook de multimediale productie ‘De industrie’ van NTR/VPRO over de echte drugsindustrie in Nederland. ‘Andere Tijden’ had zaterdag een speciale aflevering over de geschiedenis van drugslabs in Brabant, Radio 1 heeft wekelijks een verhaal van iemand uit het wereldje, en de VPRO pakt uit met een interactieve online documentaire, gemaakt met het experimentele mediabedrijf Submarine. Geinig: de seksweken zijn nog niet klaar of de drugsweken beginnen al.

Zaterdag dook Andere Tijden in de geschiedenis van de Brabantse drugscriminaliteit. De burgemeesters van Den Bosch, Breda, Tilburg, Eindhoven en Helmond waarschuwden in september al dat die de spuigaten uit loopt (zie nu in Venlo) en dat criminelen zelfs in de gemeenteraad kunnen komen bij de verkiezingen in maart 2018.

Tegen het gezag

Hoe kan die vermenging van onder- en bovenwereld zo ver gaan? Volgens presentator Hans Goedkoop was het zuiden altijd al minder gezagsgetrouw. Het was een wingewest - bij Nederland gevoegd om leeg te schrapen - en er heerst een saamhorigheid van burgers tegen het gezag. Die helpt zowel de grote jongens als de lokale zolderwietteler. Bovendien ligt het dicht bij de grens: ideaal voor de smokkel.

In de aflevering ‘Van jenever tot amfetamine’ vertelt een oude opsporingsambtenaar vol nostalgie over de eerste smokkelwaar na de oorlog: boter. Hij speelde in het donkere bos kat-en-muis met die jongens op hun fiets vol dozen boter. De botersmokkel kwam ten einde rond 1963, -64, maar de families waren aan de extra inkomsten gewend. Ze huurden leegstaande boerenschuren voor illegale alcoholstokerijen. Uit suiker, water en gist maakten stokers 96 procent alcohol die zo de flessen jenever in ging.

Andere Tijden had weer fantastische historische filmpjes opgeduikeld en leuke hoofdpersonen opgespeurd, van een stoker tot een oude boer die niet anders kon dan zo bijverdienen. Toen de alcoholstook stopte, eind jaren tachtig, kwamen er in vaak diezelfde schuren wietkwekerijen en amfetaminelabs voor terug. Daar komt de interactieve documentaire in beeld. Op vpro.nl/deindustrie kun je zelfs op postcode zien welk drugsnieuws er uit welke streek in Nederland komt. Ik luisterde naar verhalen van een dealer die rugpijn kreeg van het urenlange vouwen van coke-papiertjes en naar een wietkweker in een gehuurd rijtjeshuis. Vaak gewoon vaders en (huis-)moeders of scholieren. Een vader die na ziekte en scheiding in de schulden zat, zag ook een uitweg in plantjes op zolder.

De digitale 3D-modellen op de website lopen helaas vaak vast, maar de knap opgespoorde verhalen van al die mensen in deze miljoenenindustrie zijn tekenend. De drugsindustrie is hier overal. Nederland is dus een belastingparadijs en Europees drugsland nummer één. Een dubieuze positie, Mark Rutte!

Lees ook:
- Overdag is de porno van de VPRO illegaal
- En lees alle tv-recensies in ons dossier.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden