De seksuele revolutie in het Vaticaan gaat toch niet door

Beeld getty

Wereldwijd hebben katholieken moeite met de Roomse voorschriften over voorbehoedsmiddelen en ongehuwd samenwonen. Dat is vervelend, maar geen reden om de leer aan te passen, schrijft het Vaticaan in een belangrijk document.

Betrokken rooms-katholieken keken reikhalzend uit naar het donderdag gepubliceerde Instrumentum Laboris. In dat epistel zet de kerk namelijk de toon voor een synode - een belangrijke buitengewone bisschoppenvergadering - die in oktober plaatsvindt. Ook de Nederlandse kardinaal Wim Eijk schuift daarbij aan.

Doorgaans raken alleen fijnproevers opgewonden van synodes, maar in de aanloop naar deze liep het anders. In november stuurde het Vaticaan al een enquête naar alle bisdommen, met het verzoek om die te verspreiden naar hun parochies. Een opmerkelijk democratische stap voor een organisatie die bekendstaat om haar theologische stelligheid.

Vaticaan vroeg naar omstreden thema's
De vragenlijst ging onder meer over voorbehoedsmiddelen, de mogelijkheid voor hertrouwde katholieken om communie te ontvangen en de groeiende groep jonge katholieken die eerst gaat samenwonen voordat ze trouwt. Kortom: over onderwerpen waarover Rome een duidelijke mening heeft maar waarover binnen de kerk verschillend wordt gedacht.

De enquête deed vermoeden dat de kerk van Rome bereid was om de leer op die punten enigszins bij te stellen. En als het aanpassen van de leer te ver ging, dan kon ze misschien haar houding veranderen.

Donderdag werd duidelijk dat zo'n verandering er waarschijnlijk niet in zit. Van een nieuwe koers is nauwelijks sprake, schrijft nieuwssite National Catholic Reporter, dat het document nauwgezet doornam. Volgens het Vaticaan zijn 'de worstelingen van gelovigen' vooral het gevolg van ineffectief geloofsonderwijs en 'het krachtige effect van de cultuur van relativisme'.

De leer moet beter uitgelegd
Katholieken moeten volgens Rome opboksen tegen 'hedonisme, relativisme, materialisme, individualisme (...) zelfzuchtig moreel verval (...) en een cultuur die geen permanente keuzes wil maken'. In andere woorden: dat veel gelovigen zich niet kunnen vinden in bepaalde kerkelijke leerstellingen komt niet door de kerkleer, maar doordat de kerk die leer niet goed aan de man brengt. De leer hoeft niet te veranderen, hij moet anders worden uitgelegd.

Daarmee is het Vaticaan veel voorzichtiger dan de Duitse bisschoppen. Zij opperden in februari dat de kerk misschien minder bezig moest zijn met de 'verbodsethiek' (morele grenzen afbakenen en de nadruk leggen op wat niet mag). Er zou een 'advies-ethiek' voor in de plaats kunnen komen. De kerk moest gaan wijzen op hoe het óók kan en moet katholieken helpen om 'een beter leven te leiden'.

Of er voor dat idee draagvlak is, blijkt in oktober. In ieder geval wijst niets er nu op dat de kerk haar verboden op samenwonen voor het huwelijk en communie voor hertrouwden gaat afschaffen. Wel moeten kerken volgens het Vaticaanse document meer blijk gaan geven van 'genade, clementie en mildheid jegens nieuwe huwelijken'. Ook moeten kinderen van homostellen gewoon gedoopt worden, zonder de ouders te veroordelen.

Gescheiden katholieken en voelen zich soms niet welkom in een parochie, constateert het Vaticaan. 'Soms ervaren ze de pastoor als onvermurwbaar en ongevoelig. Vaak wordt de kerk gezien als exclusief.' Dat moet dus veranderen. De voorgestelde oplossing: 'een open en positieve pastorale benadering'.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden