De Seekerheijd des Doods

Over de Waterstraat loop ik met mijn oude tante gearmd richting Stadhuis.

“Kom tante, de tijd dringt”. ’s Morgens was de schepenbode aan de deur geweest. Tante Geertruida werd ontboden om haar testament te signeren. Na het overlijden van oom Johannes ben ik, nicht Geertrui, bij haar ingetrokken. Het valt niet mee om tante de hoge stoep op te krijgen. In de schepenkamer zit schepen Van den Steen achter zijn bureau. “Gaat u hier maar zitten, vrouw Groothoff, en uw makkertjen ernaast. Voordat u uw signatuur onder het testament plaatst, zal ik voor de goede orde het hele testament nog eens in zijn geheel voorlezen.”

Ik ondergeschreeven Geertruijda van Saan, Weduwe van Johannes Groothoff woonende binnen Boemel, overdenkende de Seekerheijd des Doods en desselfs onseekere Uure, begeerende daarom van mijne tijdelijke Goederen te disponeeren, herroep ten dien synde vooraff alle voorige Testamenten en uijtersten Willen, ‿

Ze is wel oud, tante, maar beslist nog niet versleten. Zo’n testament brengt de dood wel erg dichtbij. Als vrouw van een meesterkleermaker, had tante ook deze zaak goed willen regelen. Haar hele familie wilde ze laten delen in de erfenis. Ze had immers zelf geen kinderen.

soo verklare ik uijt vrije en onbedwonge Wille te maken en te bespreeken de Volgende Legaten, door mijne hierna te noemen Executeurs Testamentair binnen Een Jaar en ses Weeken na mijn overlijden uijt mijne nalatenschap te betaalen;

Voor eerst: Aan mijne Nigt Geertruij Groothoff, dogter van mijn overleeden Mans broeder Gerrit Groothoff, een Somma van duijzend ses honderd Guldens ad Twintig stuijvers Hollands het stuk, Vrijgeld, onder deese expressen mits en conditie, dat deselve mijne Nigt, mijn Leeven lang geduurende bij mij zal moeten blijven woonen, en mij alle moogelijke hulp en adsistentien toebrengen, gelijk tot heeden gedaan heeft.

Ten anderen:‿

Het is niet niks, 1600 gulden. Tante stond erop dat dit bedrag werd opgeschreven. Wat stelde mijn hulp en ondersteuning nu helemaal voor? Ik had het hier in Bommel heel wat rustiger dan dat gezwoeg in Rotterdam of dat geploeter in Duisburg.

En ten derden: aan mijne hierna te noemene Executeurs Testamentair, off wel aan ijeder van dezelve voor haere moeijten in deesen te doen eens voor al, een Somma van honderd vijfftig guldens, Vrijgeld, zonder dat zij eenig verder Salaris off Vacatie aan mijne hierna te institueere en te nomineere Erffgenamen in reekening zullen moogen brengen, dog wel hare te doene verschotten, reijskosten, als anders.

“Reiskosten? Wat is dat voor nieuwigheid?” Tante schrikt op uit haar gedweeë houding.

Van den Steen legt geduldig uit dat zijn dienaren helemaal naar Rotterdam en Duisburg moeten reizen om de familie te zoeken en te betalen. “Ze zijn weken onderweg met de beurtschepen”.

Wijders verklare te prolegateeren: aan mijnen neeff Matthijs Groothoff, zoon van wijlen mijn smans broeder voornoemd‿, een somma van twee-honderd Guldens Hollands ad Twintig Stuijvers het Stuk, Vrijgeld, ‿

Die Matthijs.Wat zal hij opkijken, als het schip met geld binnenvaart. Hij had het wel verdiend. Na het overlijden van oom Johannes, had hij de hele boedel van de kleermakerij zorgvuldig geïnventariseerd.

Voorts verklare ik, Testatrice, in alle mijn verdere na te latene gereede en ongereede goederen, Actien en Credieten, waar en op wat plaatsen geleegen en uijtstaande moogen sijn: ‿. tot mijne universele Erffgenaamen te noemen en te stellen gelijk ik noeme en stelle bij deesen, mijn overleeden mans broeder en aangehuuwde suster mitsgaders neeven en nigten Staakgewijze namentlijk:

Heel mijn familie kwam voorbij, tak na tak. Mijn oom Willem. Hoe zou het met hem zijn? Ik heb hem al 10 jaar niet gezien, sinds ik uit Duisburg ben vertrokken.

Zelfs tante Martijntje in Rotterdam, weduwe van oom Aernout, werd bedacht. Aan hem heb ik helemaal geen herinnering. Zijn dochterjes hebben hem ook nauwelijks gekend. Tante kon als weduwe mijn hulp wel gebruiken, tot ik naar Zaltbommel werd ontboden.

Als 3e ‘staak’ werden al mijn broers en mijn zus genoemd. Ook ik deelde nog een keer in de erfenis.

Eijndelijk verklare ik Testatrice tot Executeurs van dit mijn Testament en nalatenschap te stellen,‿In waarheijdt oirconde heb ik deese eijgenhandig onderteekend binnen Boemel deesen vierden Maij 1700 Taghentigh.

“Dan mag u hier tekenen, vrouw Groothoff”

Geertruijda van Saan weduwe van Johannes Groothoff, schreef tante in een mooi regelmatig handschrift.

Vervolgens vouwde de bode het testament in vieren, naaide het dicht en verzegelde het document. Buitenop schreef hij nog:

Voor ons ondergeschreeve Scheepenen compareerde Geertruijda van Saan weduwe van Johannes Groothoff, en verklaarde in het binnenste van dit beslooten papier begreepen te zijn, haar Testament, laatste off uijtterste Wille ‿

D.J. van den Steen

N. Le Balleur

Bommel 1780

Tante kreeg een afschrift mee naar huis. Ze borg het op in haar secretaire.

Twee jaar later haalde ik het tevoorschijn om haar wil ten uitvoer te laten brengen.

Nog eens 225 jaar later werd het ‘beslooten’ papier zorgvuldig opengeknipt en prijsgegeven aan het verre nageslacht.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden