De schoolagenda is je visitekaartje. Ze zegt wie je bent.

Ringbanden, potloden, puntenslijpers, tekendozen, agenda's en kaftpapier. Voor de hippe, met moderne elektronica verwende jeugd moeten dit termen zijn uit een ver en saai verleden. Uit de wereld van ouders en grootouders. Wie recente folders met schoolspullen opslaat weet beter. Wat in de schooltas van 40 jaar geleden zat, zit er nog steeds in. Het is aangepast aan de eisen van de TMF-generatie: gelikter, kleuriger, glimmender.

,, Er is nauwelijks iets veranderd. Schoolartikelen moeten toch voor alles functioneel zijn, je moet iets hebben om mee te schrijven en op te schrijven. Door de komst van nieuwe technieken en materialen is wel het uiterlijk enorm veranderd. Daardoor is heel veel variatie mogelijk", zegt Anita Bannink, bij de Hema verantwoordelijk voor de inkoop van schoolspullen.

Schoolartikelen zijn gevoelige mode-artikelen geworden, die door de schooljeugd heel bewust worden uitgezocht. Er wordt aardig wat geld aan uitgegeven. Niemand weet het precies, maar met 800 000 middelbare scholieren loopt het snel in de tientallen miljoenen euro's. Tijdens de zomervakantie al komen de Hema, V & D en Bruna -de grote drie van de schoolartikelenmarkt -met hun Back-to-school-folders om niets van de lucratieve markt te missen.

Hema-inkoopster Bannink beaamt dat er felle concurrentie is; het is dus zaak om goed te weten wat de jeugd wil. ,, Wij maken nu negen series schoolartikelen waarvan we er zeven zelf ontwerpen. Die series worden zo gemaakt dat je de benodigde spullen op elkaar kunt afstemmen. Niet exact dezelfde plaatjes maar meer dezelfde sfeer. Vooral agenda's zijn belangrijk. Dat is het centrale product. Daar wordt alles op afgestemd", aldus Bannink. De Hema houdt zelf het straatbeeld goed in de gaten en zoekt internetsites af op zoek naar informatie over de wensen van de jongeren.

Wat jongeren beweegt wordt ook bijgehouden door bijvoorbeeld Young Works, een bureau voor jongerencommunicatie. Bart van Kuijk, strateeg bij Young Works: ,, De huidige jeugd denkt en leeft niet meer in strikt gescheiden subculturen. Ook hier zie je ontzuiling. Er is meer mix. Dat geeft verkopers meer mogelijkheden. Je kunt makkelijker combineren. Een bepaalde lifestyle zegt niets meer over je levensovertuiging, wel over een bepaalde geestesgesteldheid en die wisselt vaak. Ze zijn op zoek. Modieuze Che Guevara-prints zijn erg in. Het straalt rebellie uit, maar ze hebben geen idee waar hij voor staat. Met spullen van Gsus geef je aan dat je nadenkt over het leven, maar het is flinterdun." Agenda's vormen het centrum van alle schoolartikelen, weet ook Van Kuijk. ,, De agenda, ja, dat is het centrale punt. Dat is je visitekaartje, die straalt uit wie je bent. Vooral voor meiden is het erg belangrijk. In je agenda laat je vriendinnen verhaaltjes of opdrachten schrijven. Die gaat het hele schoollokaal door.

Voor jongens telt het iets minder. Die gebruiken meer elektronica, maar het blijft ook voor hen een aanvulling. Het is niet zo dat jongens ineens alle afspraken en huiswerk in hun gsm opslaan. Ook zij gebruiken de agenda nog intensief. Daarnaast zie je wel dat e-mail steeds meer gebruikt wordt om huiswerk te versturen. Ook op mp3-spelers wordt dat meegenomen." Werner Kemp, een van de vijf filiaalhouders van kantoorvakhandel Mado in Midden-Nederland, ziet inderdaad de agenda als ankerpunt voor de schooljeugd. ,, Vaak halen ze die vóór de zomervakantie al op. Na de vakantie komen ze terug om de rest te kopen. Vinden ze niet wat ze in hun hoofd hebben, dan moeten ze hun plannen wijzigen. Het komt voor dat een gekochte agenda na contact met klasgenoten in de ban wordt gedaan en een nieuwe wordt gekocht. Zo nauw luistert dat." Floor Bruinsma (14), leerling 3 vwo op het Utrechtse Gerrit Rietveld College, weet na de vakantie precies wat ze wil. ,, Ik weet het nog van vorig jaar en soms is er iets nieuws. Ik ga met mijn vriendinnen naar de winkel en laat me daar verrassen.

De agenda geeft je status en daar doe je het meest mee. Hij moet er leuk uitzien, mooie kleuren hebben en genoeg ruimte voor huiswerk en verhaaltjes van vriendinnen. Er moeten plaatjes van bekende sterren in staan." Ze geeft tussen de 20 en 30 euro per jaar uit. ,, Moeder betaalt", lacht ze. ,, Maar soms is het wel eens te duur. Een prachtige agenda van Gsus, bijna 40 euro, vond ik wel te duur. Die heb ik laten liggen en een Fancy-agenda gekocht, ook leuk maar goedkoper." Lianne Blomsma (17), leerling 5 havo Copernicus College in Hoorn, constateert dat naarmate je ouder wordt de interesse voor de juiste schooluitrusting vermindert. ,, In de eerste klas ga je nog met je moeder naar de winkel en je koopt alles wat op de schoollijst staat. Later koop je steeds meer de basic dingen, de simpelste schriften en het saaiste kaftpapier. De agenda blijft belangrijk, maar ik heb klasgenoten met een gratis agenda. Ik besteed nu 20 euro aan schoolspullen." Stationery Team (SNT) is de grootste agendamaker in Nederland. Volgens productmanager Marieke Lever van SNT is de modieuze schoolagenda iets typisch Nederlands. ,, Ik ken geen ander land waar agenda's zo de mode op allerlei gebied volgen. Een agenda met een capuchontrui is heel erg in bij jongens. Bij meiden is de Fancy-agenda met spiegeltje en toilettas met gratis mascara erin heel populair." De meeste agenda's kosten tussen 9,95 en 12,95, zegt Lever. ,, Maar het budget voor agenda's is onbeperkt. Bezuinigen gebeurt op schriften en pennen." Inmiddels zijn er 130 verschillende agenda's. ,, Ik denk dat de grens wel is bereikt", zegt Lever. ,, Het kan niet meer uit als je steeds kleinere aantallen moet maken, want het aantal leerlingen groeit niet."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden