De School van Prem is een schandalig programma

Een lage Citoscore betekent nog niet dat het kind zichzelf wat te verwijten heeft.

Vandaag is het weer zover: dan begint de Cito-eindtoets. De afgelopen weken konden we na ’Big brother’ en ’De gouden kooi’ een nieuwe realitysoap op tv volgen: ’De school van Prem’, waarin basisschoolkinderen worden gevolgd op weg naar een hogere score.

In het programma is presentator Prem Radhakishun de dompteur die in zijn televisiecircus 11-jarige kinderen opfokt tot hogere Citoscores. Immers, dat die kinderen zo laag presteren is te wijten aan de school. Zo had Prem in de uitzending van vorige maand een gesprek met de Amsterdamse wethouder van onderwijs Lodewijk Asscher. Het ging over kinderen met een leerachterstand van anderhalf jaar. Volgens Prem en Asscher was die achterstand te wijten aan wanprestaties van de school. Alleen al dit kleine gesprekje duidde op een stuitend gebrek aan inzicht in het onderwijs.

Er is terecht veel kritiek op dit breekijzerachtige programma. Ik zal al die argumenten niet nog eens noemen. Maar er is nog een ander en ernstiger probleem.

De tijd van een dubbeltje dat nooit een kwartje kon worden, is gelukkig voorbij. Als gevolg daarvan is er nog maar weinig verborgen talent in Nederland, behalve bij een groep allochtone kinderen. Het overgrote deel van de basisscholen voldoet aan de verwachtingen en haalt uit de kinderen wat erin zit, maar de idioot grote nadruk op toetsuitslagen van tegenwoordig leidt onvermijdelijk tot veel ’verliezers’. Immers: als het nu nog niet lukt met al die toetsen, aandacht, zorg en geld om goed te presteren, dan moet het wel aan jezelf liggen!

Ik was als directeur van een basisschool betrokken bij honderden schooladviezen aan oudste kinderen. Het kwam wel voor dat kinderen later meer presteerden dan verwacht. Andersom ook. De Cito-eindtoets meet slechts wat kinderen op een bepaald moment in hun schoolloopbaan kunnen. Toch was de eindtest een betrouwbare voorspeller.

Met de gekte van de laatste tien jaar is het dat al lang niet meer. Door thuis en op school eindeloos te oefenen en door grote nadruk op rekenen en taal stijgen de scores, maar de kinderen worden er echt niet slimmer van. Een hoger schooladvies dat gebaseerd is op een toets biedt geen garantie op succes. Integendeel. Bovendien behoort het in de basisschool te gaan om een evenwichtig programma, met ook ruimte voor wereldverkenning, sport en spel.

Veel problematischer is de achterliggende gedachte. Namelijk dat je zonder hoge score en een hoge opleiding tot de mislukkelingen van de samenleving zou gaan behoren. En dat is mijn grootste bezwaar tegen Prem Radhakishun. Wat doen we in de ratrace om hoge scores met het grote aantal kinderen dat niet kan beantwoorden aan de verwachtingen van ouders, school of zichzelf?

Het is hoog tijd om oog en waardering hebben voor al die kinderen die niet aan de zogenaamde ’eisen’ van de moderne samenleving kunnen voldoen. Dit programma is daarom gevaarlijk. Het is afwachten hoe de hardwerkende proefkonijntjes van Radhakishun het er op langere termijn afbrengen. Als hun oorspronkelijke schooladvies afwijkt van de resultaten bij Prem, ben ik er niet gerust op.

Pier Bergsma is oud-directeur van een basisschool

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden