’De school is geen eiland in de samenleving’

Ouders en docenten zijn het eens: opvoeding is voor een groot deel een taak van de school. Op bijna elke basis- en middelbare school is ’het aanleren van sociale competenties’ een van de belangrijkste doelstellingen.

Een beetje verbaasd is hij wel, de directeur van de landelijke oudervereniging Ouders & Coo, over het hoge percentage Nederlanders dat de school als primair verantwoordelijke houdt voor kinderen met gedragsproblemen. „Want ouders zouden altijd de eerst aanspreekbare moeten zijn”, meent Werner van Katwijk.

Tegelijkertijd snapt hij wel dat driekwart van de Nederlanders vindt dat docenten de eerst aangewezene zijn om scheldende en vechtende kinderen mores bij te brengen, omdat ouders geen zicht hebben op wat er allemaal op school gebeurt. Van Katwijk: „Op het moment dat een kind naar school gaat, neemt juridisch gezien de school de verantwoordelijkheid over.”

Ook docentenbegeleider Dolf Hautvast, werkzaam bij het Algemeen Pedagogisch Studiecentrum, vindt lastige kinderen een verantwoordelijkheid van de school. „Alle ouders hebben het beste voor met hun kinderen, maar zij zien niet altijd de mogelijkheden om gedrag te sturen. Docenten, en zeker mentoren of klassenbegeleiders, zijn professionals die de didactische kwaliteiten hebben om leerlingen bij te sturen.”

Hautvast benadrukt dat een samenwerking van ouders met school het meest ideaal is. „Lastige kinderen bestaan namelijk niet. Jongeren hebben alleen soms problemen – of thuis of op school – en uiten dat in lastig gedrag.”

Het is een moeilijke kwestie, vindt de oudervereniging. „Als er problemen op school ontstaan, moet je kijken wat de oorzaak is. Een kind dat pest, is zaak van de school. Een school moet een goed antipestbeleid hebben. Als een kind zit te etteren omdat hij niet kan meekomen met de groep, moet ook de docent zich afvragen of hij de kinderen wel goed instrueert. Misschien zijn de opdrachten maar voor een deel van de groep begrijpelijk. Dan haken de kinderen af die het niet snappen, en kunnen ze vervelend gaan doen.”

Als de oorzaak van het lastige gedrag in de klas aan de opvoeding van de ouders ligt, dan is uiteraard de ouder de verantwoordelijke, voegt Van Katwijk eraan toe.

„Maar waar die scheidslijnen liggen, is niet altijd gemakkelijk aan te tonen. Ouders schuiven wel steeds meer verantwoordelijkheden af op de school”, stelt Van Katwijk.

De Stichting Beroepskwaliteit Leraren (SBL) ervaart de druk op docenten niet als te hoog. SBL-voorzitter Annet Kil: „Ouders vragen terecht veel van het onderwijs. Het is belangrijk dat een school een goed pedagogisch klimaat biedt. Dat maakt het vak ook leuk. Dat iedere dag anders is door de diversiteit aan leerlingen maakt het beroep niet zwaar, maar intensief.”

„Maar gedragsproblemen ontstaan door een samenloop van allerlei factoren; daar kun je niet alleen docenten op aanspreken. Was het maar zo simpel, dan konden we het ook makkelijk oplossen”, reageert Kil op de uitkomst van de Onderwijsmeter 2006.

„De hele samenleving verhardt. En de school is geen eiland in de samenleving.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden