De schol wordt eerst verdoofd

Urks bedrijf werkt als eerste met de 'stunner'. Na stroomstoot wordt vis pijnloos gedood.

Na de stroomstoot klopt het hartje nog, maar is het met de hersenactiviteit gebeurd. Op de Enterprise PD-147 wordt wilde vis verdoofd geslacht. De vissers zetten er een nieuwe trend mee.

De Urker Ekofish Group, eigenaar van de PD-147, is vaker trendsetter. Het was de eerste scholvisser in Europa die in 2009 door de Marine Stewardship Councel (MSC) werd gecertificeerd voor duurzame visserij. Het slepen met lichter vistuig dat de zeebodem ontziet was echter niet ingegeven door ecologische overwegingen, erkent algemeen directeur Louwe de Boer van Ekofish, maar door economische. De PD-147 verstookt nu nog maar een derde van de diesel ten opzichte van de tijd dat met de ouderwetse boomkor de zeebodem werd omgeploegd.

Na het MSC-certificaat kreeg Ekofish de smaak te pakken. De netten kregen grotere mazen om bijvangst van ongewenste soorten en te kleine vis te verlagen. En er werden afspraken gemaakt met het Wereld Natuur Fonds om in tien kwetsbare gebieden niet te vissen. "Vooruitlopend op wat Natura 2000 aan beschermende maatregelen gaat brengen", zegt Auke Pasterkamp van Ekofish.

En de 'stunner' kwam aan boord, het apparaat waarmee vis met een stroomstoot verdoofd wordt. Pasterkamp: "Wij volgden de discussie over halal- en onverdoofd slachten en vroegen ons af: hoe vinden ze het wat wij met vissen doen?"

Vissen verdoofd doden is niet nieuw. In Noorwegen is het onder zalmkwekers al jaren praktijk en uit dat land komt de stunner dan ook. "Maar met wilde vis was weinig ervaring", zegt IJsbrand Velzeboer van het adviesbureau dat de introductie op het Urker schip begeleidt. "Je hebt te maken met verschillende vissoorten en -grootten en je moet dus een goede afstelling zoeken om ze allemaal te verdoven, maar niet direct te doden. Het hartje moet blijven kloppen om het bloed weg te pompen."

De stunner kwam in 2012 aan boord en nu staat het apparaat perfect afgesteld volgens Velzeboer. Niets staat een opmars in de weg. "Voor kweekvis zoals paling wordt het al gebruikt, Ekofish is de enige in de EU die dit apparaat ook voor wilde vis inzet. Maar volgend jaar volgen er vast meer. Met 30 procent subsidie was de palingsector ook rap om. Als voor de visserij ook zo'n regeling komt, kan het snel gaan. Hoewel het bij de consument nog niet echt bekend is, zal ook druk vanuit de retail de introductie versnellen."

Streekselecties BV is al om. Eva Schouten van dat bedrijf: "Wij willen uitsluitend schol van de PD-147, want dat is het enige schip met een dergelijke installatie. Pijnloos doden is een mooie aanvulling op duurzaam vissen en spreekt consumenten beslist aan."

Pasterkamp van Ekofish: "Normaal wordt de visser geboden en verboden. Wij komen zelf met ideeën. WNF en onze klanten vinden het prachtig. In Urk zelf leidt dat wel eens tot scheve gezichten ja, de handel vindt ons niet altijd leuk. Elke nieuwe klant voor ons is verlies voor een ander. Maar er wordt ook met respect over directeur Louwe de Boer gesproken."

Dat niet iedereen zulke initiatieven uit Urk verwacht, verklaart Pasterkamp vanuit het verleden. "Urkers voelden zich altijd heer en meester op zee, dat was hun domein. Maar we maken al jaren enorme stappen, en niet alleen ons bedrijf. Er is een enorme innovatie-inhaalslag gaande."

1 liter olie, 2 kilo vis

Verstookte de PD-147 met de zware boomkor nog 60.000 liter diesel per week, met het lichtere vistuig is dat nog maar 20.000. Gemiddeld één liter diesel op twee kilo vis. Brandstofgebruik is echter geen afweging bij certificering, zegt Hans Nieuwenhuis van MSC. "Wij houden ons aan de richtlijnen voor viskeurmerken van de FAO, de Voedsel- en Landbouworganisatie van de Verenigde Naties. Die richt zich op ecosystemen en visbestanden. Wellicht dat energiegebruik in de toekomst gewicht krijgt, nu is dat niet het geval."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden