De scheidsrechter: 'Je probeert alles te zien, maar je kunt gewoon niet alles zien'

GRONINGEN - FC Groningen-Feyenoord (2-0) is klaar, niemand heeft een been gebroken, alleen Henk Vos heeft weer eens een rode kaart gekregen en bij zijn kleedkamer wrijft scheidsrechter Herman van Dijk de vermoeidheid uit zijn ogen. Hij kiest in eerste instantie voor een eufemisme. “Ik heb wel eens leukere wedstrijd gefloten.”

Herman van Dijk onderscheidt zich even later van de meeste van zijn collega's door niet in algemeen-vergoelijkende termen te spreken. Het duel is grote delen van de tweede helft een chaos geweest; de arbiter spreekt het niet tegen. De oorlogszuchtige stemming van spelers die zich zelf niet in de hand hebben of van spelers die op een bijna klinische manier het zinloos geweld uitdragen, heeft de wedstrijd over de rand van de walging geduwd. In wezen kan de scheidsrechter hier niets aan doen. De ene vuile overtreding lokt de volgende uit, het wemelt van de vendetta's op het veld. Raymond Atteveld en Pablo Sanchez zijn de ergsten. In hun persoonlijke duels zuigen ze en schoppen ze. Eén keer roept Van Dijk het duo tot de orde. “Je hoopt dan dat ze hun gedrag verbeteren, maar meteen na dat moment begrijp je uit de reacties van andere spelers dat ze elkaar al weer zoeken. Dat zie je dan weer niet, want veel van wat er gebeurt, zie je nu eenmaal niet. Het meeste gebeurt achter je rug. Als scheidsrechter kun je hooguit proberen zo consequent mogelijk te zijn. Dat betekent hier eigenlijk dat je 22 man een kaart geeft, maar dat doe je niet, want je hebt ook de taak een wedstrijd tot een einde te brengen.”

FC Groningen wint verdiend van het weer Cruz-loze Feyenoord. Dat is leuk voor FC Groningen en jammer voor Feyenoord. Wie als neutrale kijker naar deze openlijke geweldpleging zit te kijken, bekruipt bovenal de drang de jeugd te adviseren voor een andere sport dan voetbal te kiezen. Welk nut heeft het wanneer professionals met het schuim op de bek elkaar te lijf te gaan? Is er dan nog een ander, dan alleen maar dat kortzichtig geldbelang in het spel? De trainers van beide teams, Wim Rijsbergen en Arie Haan, kennen het métier uit eigen ervaring. Een kwart eeuw geleden vormden zij het defensieve hart van het beste en ook hardste Nederlands elftal aller tijden. Nadien hebben zij als coaches nog wel eens lelijke dingen over elkaar geroepen, maar nu zitten zij weer aan één tafel na te babbelen over het gevecht. Haan feliciteert zijn collega en zorgt voor een gotspe door op te merken dat zijn team . . . niet agressief genoeg heeft gespeeld. Rijsbergen looft juist zijn spelers. Die hebben in zijn ogen juist 'veel voor elkaar over'. Dit lijkt in te houden: als de tegenstander iemand van jouw team pakt, dan ga je meteen op zoek naar revanche.

Haan legt de schuld ook maar weer eens bij de scheidsrechter. “Het valt al weer slecht uit voor Feyenoord. Als je ziet wat er allemaal gebeurt en als je de manier ziet waarop wordt gefloten. . .” Henk Vos is, wonderlijk genoeg de enige speler die wordt weggestuurd. Eerst doet de Brabander dom in de richting van Veenhof, amper tien minuten later laat hij zich gaan tegenover dezelfde speler. Bij dat soort situaties zie je diverse spelers gemeen lachen. Bij Groningen zijn de altijd op en over de rand spelende Atteveld, de altijd klierende Koeman en de dolle Uruguyaan Rodriguez de Bad Boys. Bij Feyenoord zie je ruim van te voren al aan komen dat Vos het einde niet zal halen, loopt Sanchez constant te donderjagen en is Picun (en opmerkelijk genoeg niet Früser) voortdurend uit op revanche.

Eén keer lijkt de wedstrijd volledig te ontsporen. Dat is halverwege de tweede helft. Ter hoogte van de middenlijn staan kluwen spelers - onder wie alle eerder genoemde etters - elkaar naar het leven. Niemand raakt gewond, want het vermogen de dans te ontspringen is dit keer net zo groot als het verlangen naar het uitdelen van de ultieme 'doodschop'. Je zult er, om den brode, maar in mee moeten doen. En in een flits zie je daar ineens Peeper lopen, Groningens linkermiddenvelder/verdediger Marcel Peeper. Als eenmalig international werd hem zeven jaar geleden in Kiev door de Sovjet-back Gorlukovitsj op gruwelijke wijze een been gebroken. Op deze arme drommel heeft Arie Haan nu overigens zijn strijdplan gericht. Peeper is van nature een aanvaller, geen verdediger. Van Van Gobbel wordt verwacht dat hij de defensieve kwetsbaarheid van Peeper met tal van rushes zal uitbuiten. Ulli bakt er echter niets van. In de rust dient hij plaats te maken voor de rechtsback die hij zojuist uit het elftal heeft gespeeld, Boateng. Het is uiteindelijk Peeper die de lange neus kan maken. Het verschil wordt door Van Gobbel, noch door Boateng gemaakt en zelf heeft Peeper de toch gevreesde Bosvelt goed tegengas gegeven.

In de wedstrijd zonder noemenswaardige sportieve facetten, is een ander het feestvarken: Groningen-aanvaller Toine Rorije. Hij mag eerst na een half uur scoren wanneer grensrechter Merks voor de zoveelste keer aangeeft niet te weten wat buitenspel is. Negen minuten later mag Rorije weer doorgaan. Dan is de wedstrijd gespeeld (2-0) en komen alleen de liefhebbers van knokfilms nog aan hun trekken. Nog eens Herman van Dijk: “Je probeert alles te zien, maar je kúnt gewoon niet alles zien. Als je in het veld ook hoort hoe de spelers tegen elkaar te keer gaan, dat is echt niet normaal meer. Ja, ook de spelers binnen één ploeg. Met al die spelers uit andere landen is langzamerhand een groot communicatieprobleem ontstaan. Misschien dat het na de winterstop verandert, na een periode van aanpassing, maar nu is het verbale geweld nog enorm. Zo heb ik het eerder nooit meegemaakt.”

Bij Feyenoord leidde het binnen enkele weken dus tot de vijfde rode kaart: Graff (tegen AA Gent), Vos (FC Jazz), Früser (Sparta), Van Gastel (De Graafschap) en nu dan alweer Vos.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden