De Schattenberg / Indische repatrianten terug naar Schattenberg

Enkele Indische Nederlanders die in 1950 naar Nederland kwamen nadat ze de Japanse bezetting en de strijd in Indonesië hadden overleefd, herinneren zich nog goed de plek waar ze in Nederland werden opgevangen. Samen met documentairemaakster Monique Verhoeckx keren ze terug naar De Schattenberg, de naoorlogse naam van Westerbork.

Zo kwamen de Indische repatrianten, die net alle mogelijke ellende met de ’Jappen’ achter de rug hadden (onder wie de moeder van de regisseuse), in Nederland terecht in een kamp uit de Tweede Wereldoorlog waar het prikkeldraad nog aanwezig was. De Indische Nederlanders klagen niet als ze met de filmmaakster terugkeren naar de Drentse hei. Ze spreken wel met lichte, ironische verwondering over hun lot. En dat maakt het eigenlijk des te pijnlijker.

De enorme radioschotels die op de plek staan en een telescoop van de sterrenwacht vormen, zijn door Verhoeckx op kunstzinnige wijze in de film verwerkt. De regisseuse vergelijkt flarden van herinneringen met radiogolven, en koppelt zo heden en verleden. Verhoeckx doet dat vooral door nieuwe beelden te mengen met archiefbeelden. Op een hedendaagse weg rijdt plots een oude bus.

Het is goed gevonden, maar door zoveel aandacht te besteden aan de vorm, raakt de inhoud wat ondergesneeuwd. De film doet dan opeens beseffen wat de kracht is van een hele andere documentairemaakster, namelijk Heddy Honigmann. Bij haar staat de mens altijd voorop.

(Regie: Monique Verhoeckx. Te zien in Amsterdam (t/m 3/9), Den Haag (14/9), Delft (18/9), Utrecht (21 en 22/9). )

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden